Chỉ thu về duy nhất một huy chương (HC) vàng ở môn wushu, thể thao Việt Nam vẫn có thể ngẩng đầu rời Á vận hội khi các môn thi đấu thuộc Olympic đạt những kết quả ấn tượng.

Thất bại về mặt chỉ tiêu huy chương

Dự Asian Games 2014 tại Incheon (Hàn Quốc), thể thao Việt Nam (TTVN) mang theo 199 vận động viên dự tranh 21 môn thi đấu, như bơi lội, điền kinh, cử tạ, bắn súng, võ thuật... Mục tiêu đề ra trước ngày dự giải, TTVN sẽ đoạt từ 2 đến 3 HC vàng và phấn đấu có mặt ở vị trí thứ 15 đến 20 Asiad 17. Sau hai tuần tranh tài sôi nổi, các vận động viên chỉ mang về vỏn vẹn một HC vàng ở môn wushu của võ sĩ Dương Thúy Vi. Về mặt mục tiêu đề ra, TTVN đã thất bại lần thứ hai liên tiếp sau Asiad 16.
Nỗi buồn còn lớn hơn bởi nhiều niềm hy vọng HC vàng đều thi đấu không thành công ở giải năm nay. Như nhà vô địch bắn súng thế giới Hoàng Xuân Vinh chỉ đạt được một HC đồng đồng đội ở Đại hội năm nay. "Nữ hoàng tốc độ'' Vũ Thị Hương thất bại hai cự ly sở trường 100 m và 200 m mà không có được một tấm HC nào. Vận động viên đi bộ Nguyễn Thị Thanh Phúc bị loại sớm do phạm quy ở nội dung đi bộ nữ 20 km. Hay hai "mỏ vàng" của TTVN trong mỗi kỳ ASIAD là karatedo, taekwondo đều thi đấu không tốt ở Á vận hội năm nay.

TTVN chỉ có được một tấm HC vàng duy nhất của võ sĩ wushu Dương Thúy Vi

Có những thất bại để lại tiếc nuối như lực sỹ Thạch Kim Tuấn ở hạng cân 56 kg nam. Dù đạt mức tổng cử 294 kg phá kỷ lục Đại hội, lực sỹ của Việt Nam chỉ đạt HC bạc trước Om Yul Chol (Triều Tiên) quá xuất sắc. Xạ thủ Nguyễn Hoàng Phương hụt tấm HC vàng nội dung 50 m súng hơi nam ở lượt bắn cuối cùng.
Do tâm lý thi đấu căng cứng, thiếu bản lĩnh ở thời điểm quyết định, TTVN thường thất bại trước ngưỡng cửa thiên đường. Đây là hệ quả từ việc TTVN quá tập trung mục tiêu có mặt top 3 SEA Games mà thiếu đi những kế hoạch cho đấu trường ASIAD. Sự thiếu định hướng từ sớm khiến TTVN mất đi nền tảng vững chắc khi bước ra đấu trường châu lục. Hai giải đấu không thành công Asiad 16 và 17 là sự trả giá cho TTVN vì thiếu sự đầu tư chiến lược cho các môn Olympic.
Thất bại của những vận động viên kể trên cho thấy chúng ta thiếu đi những VĐV đẳng cấp châu lục như các đối thủ Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia, Myanmar có được. Việc chỉ đứng 21 Asian Games 2010 và thứ 6 Đông Nam Á như bài học cần thiết với TTVN sau giải đấu vừa kết thúc ngày 4/10 tại Incheon (Hàn Quốc).
Vẫn có nhiều điểm sáng cho tương lai
Có một kỳ Á vận hội không thực sự thành công, nhưng TTVN cũng có những nét đột phá đáng mừng. Cần nhắc đến đầu tiên đây là kỷ ASIAD mà TTVN đạt nhiều HC nhất với tổng cộng 36 HC các loại. Nhiều người nhắc đến hai tấm HC đồng môn bơi lội của kình ngư Ánh Viên với sự tự hào. Sau rất nhiều năm chờ đợi, bơi lội Việt Nam liên tục vượt ngưỡng nhờ sự tỏa sáng của kình ngư sinh năm 1996. Trước đó Ánh Viên đoạt HC vàng Olympic trẻ thế giới cự ly 200 m hỗn hợp cá nhân nữ.
Tại Asiad 17, Ánh Viên lọt top ba nội dung 200 m ngửa và 400 m hỗn hợp nữ. Dù không lọt vòng chung kết 200 m hỗn hợp nữ nhưng Ánh Viên mang lại cú hích lớn ở môn thể thao 'nữ hoàng' các kỳ Olympic và ASIAD. Điền kinh cũng có hai tấm HC bạc gây bất ngờ của hai vận động viên trẻ Bùi Thị Thu Thảo (nhảy xa nữ) và Quách Thị Lan (400 m tự do nữ). VĐV Thạch Kim Tuấn sau khi vô địch cử tạ trẻ thế giới cũng đạt HC bạc ở giải năm nay.
Ngoài ra, các môn thể thao thuộc hệ thống thi đấu Olympic như thể dục dụng cụ, rowing, bắn súng, đấu kiếm, boxing, xe đạp... cũng đạt nhiều thành tích gây bất ngờ ở giải năm nay. Với việc các môn thi đấu chính thức tại các kỳ Olympic đều đạt kết quả ấn tượng, TTVN đã có sự chuyển hướng đúng đắn để chuẩn bị Olympic Rio 2016 và xa hơn là Asiad 18.

Bơi lội là một trong những môn Olympic của TTVN đạt kết quả cao Asiad 17. Ảnh: Reuters

Với những vận động viên trẻ như Nguyễn Tiến Nhật, Nguyễn Thị Thật, Nguyễn Hoàng Phương, Nguyễn Thị Ánh Viên, Thạch Kim Tuấn, Lừu Thị Duyên, Quách Thị Lan, Bùi Thị Thu Thảo..., TTVN đang có một lứa tài năng trẻ đầy triển vọng để đạt thành tích cao hơn ở các giải đấu ở tầm châu lục và thế giới.
Việc TTVN chỉ đứng thứ 6 Đông Nam Á nếu nhìn qua Asian Games 2014 cũng là bài học để lãnh đạo đầu ngành TTVN nhìn lại chiến lược ở SEA Games. Dường như Đại hội thể thao khu vực không giúp TTVN tiến lên mà khiến cho chúng ta phát triển quá dàn trải, thiếu đi sự đầu tư nghiêm túc, triệt để nhằm vươn tầm ra ASIAD. Có lẽ từ SEA Games 2015 tại Singapore, TTVN cần sự thay đổi chiến lược đầu tư và tập trung phát triển các môn thi chủ yếu Asiad và Olympic, thay vì chạy theo thành tích tạm thời ở "ao làng" Đông Nam Á như nhiều năm qua.

Bảo Trâm