BizLIVE - "Không thể vì những câu chuyện xấu kia mà lại phủ nhận sạch trơn những đóng góp quan trọng của khối doanh nghiệp này".

Các diễn giả của BizTALK 2, diễn ra tại Tòa soạn BizLIVE, sáng 5/3.

Hàng trăm tập đoàn xuyên quốc gia (TNC) lớn trên thế giới đã lựa chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư dài hạn, trong đó có những tập đoàn đã quyết định xây dựng tại đây các tổ hợp công nghệ lớn được xem là các cứ điểm sản xuất và phân phối quan trọng trên bản đồ kinh doanh toàn cầu của họ.

Sự xuất hiện của các TNC đã và đang tác động sâu sắc đến các hoạt động kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam; đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề cần có lời giải đáp thỏa đáng...

Với ý nghĩa đó, báo điện tử Diễn đàn Đầu tư - BizLIVE.vn đã tổ chức chương trình bàn tròn và tọa đàm trực tuyến (BizTALK) giữa các khách mời là lãnh đạo các cơ quan đến từ Cục Đầu tư nước ngoài (FIA), Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), UBND tỉnh Bắc Ninh, lãnh đạo Tổ chức Xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc tại Việt Nam, cùng bạn đọc trong và ngoài nước.

Các diễn giả BizTALK tại Tòa soạn BizLIVE, sáng 5/3.

Với chủ đề “Việt Nam và “cuộc chơi lớn” của các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam”, chương trình BizTALK diễn ra từ 8h30-12h00 sáng thứ Tư, ngày 5/3/2014 tại Tòa soạn BizLIVE, với sự tham gia của các diễn giả:

1. GS.TSKH Nguyễn Mại, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về hợp tác đầu tư, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE)

2. TS. Nguyễn Đình Cung, quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM)

3. Ông Nguyễn Nội, Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (FIA) – Bộ Kế hoạch và đầu tư

4. Ông Park Chang Eun, Phó giám đốc Tổ chức Xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) tại Hà Nội.

5. TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch Hội đồng Quản trị - Tập đoàn FLC

6. Ông Nguyễn Phương Bắc, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh.

Click vào đây để đặt câu hỏi cho các diễn giả

11:59 05/03/2014

Mai Tố Linh, 21 tuổi, sinh viên :

Dự án Samsung Bắc Ninh được xem là một trường hợp điển hình về vận động đầu tư và trải thảm đỏ với các TNC. Ông có thể cho độc giả biết những nét chính trong quá trình vận động đầu tư với tập đoàn Samsung? theo ông yếu tố quan trọng nhất dẫn đến thành công của dự án Samsung tại BN là gì? Hiện nay, dự án Samsung Bắc Ninh đã giải quyết việc làm được cho bao nhiêu lao động địa phương và tình hình an toàn lao động cho công nhân tại nhà máy Samsung đã được địa phương kiểm tra giám sát như thế nào?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Quá trình tiếp xúc và vận động đầu tư của Samsung bắt đầu năm 2006, với sự hỗ trợ của Bộ Kế hoạch đầu tư và các bộ ngành Trung ương, đến 2007, tỉnh Bắc Ninh đã ký được biên bản ghi nhớ MOU với Samsung. Dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cơ chế đầu tư ưu đãi đặc thù.

Đến năm 2009 dự án của Samsung tại Bắc Ninh chính thức đi vào hoạt động với tổng mức đầu tư ban đầu là 670 triệu USD. Đến nay tổng mức đầu tư nâng lên 2,5 tỷ USD.

Yếu tố quan trọng nhất dãn đến thành công của Samsung là yếu tố nỗ lực của nhà đầu tư với ưu thế nổi trội tiềm lực tài chính và công nghệ cũng như năng lực đổi mới và ra đời các sản phẩm mới.

Tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện đúng cam kết đồng thời tạo môi trường thuận lợi giải quyết kịp thời các kiến nghị của doanh nghiệp.

11:57 05/03/2014

Minh Trang, Hà Nội :

Có một vị cán bộ cấp cao nói rằng, các cơ quan chức năng biết rất rõ việc các tập đoàn nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam, đăng ký vốn thì nhiều, giải ngân thì ít và chắc chắn sẽ chuyển giá. Nhưng trong giai đoạn chúng ta đang cần thu hút vốn đầu tư thì phải chấp nhận điều này. Xin hỏi các chuyên gia, chúng ta phải chấp nhận việc này đến bao giờ? Việc "hy sinh" như vậy liệu có được bù đắp bằng khả năng tăng trưởng tương xứng của nền kinh tế nước nhà trong tương lai hay không?

TS. Nguyễn Đình Cung:

Hiện tượng thể hiện sự chuyển giá là có thật vì những số liệu phân tích thực trạng và những chỉ tiêu kinh tế FDI cho thấy chỉ tiêu lợi nhuận rất thấp hoặc lỗ nhưng vẫn tiếp tục đầu tư vào Việt Nam.

Chuyển giá này không chỉ là hiện tượng riêng của Việt Nam mà là của toàn cầu và đã được nói từ lâu.

Có một số cách để kiểm soát vấn đề chuyển giá:

1, Kiểm soát giá vốn và giá tài sản đầu tư phải được xem xét, kiểm soát thực chất hơn. Họ có quyền đầu tư vào nhưng khi khai giá phải có cơ chế giám sát nhất định.

2, Quan trọng hơn là cơ quan nhà nước phải theo dõi thường xuyên và công bố công khai những doanh nghiệp thua lỗ lớn. Hiện trên thế giới đề cao cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh nên những việc trốn thuế, chuyển giá là những việc mà người ta cho rằng là vi phạm đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Nếu làm được thì doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ thấy xấu hổ và không hoàn thành được trách nhiệm xã hội và ảnh hưởng đến uy tín của họ.

Cần tận dụng nhiều hơn về truyền thông, minh bạch công khai hóa thông tin để thị trường kiểm soát, đánh giá kết hợp với chính sách và pháp luật của nhà nước. Đòi hỏi cơ quan nhà nước phải cập nhật thông tin nhiều hơn. Từ đó, để cho giới chuyên gia, tư vấn, người tiêu dùng nhận xét.

Không phải vì mình cần mà chấp nhận, cần hiểu thực trạng để có giải pháp. Không thể để ở vị thế thụ động chấp nhận. Họ có quyền lựa chọn địa điểm đầu tư, thì chúng ta cũng có quyền lựa chọn đối tác đầu tư!

TS. Nguyễn Đình Cung:

Hiện tượng thể hiện sự chuyển giá là có thật vì những số liệu phân tích thực trạng và những chỉ tiêu kinh tế FDI cho thấy chỉ tiêu lợi nhuận rất thấp hoặc lỗ nhưng vẫn tiếp tục đầu tư vào Việt Nam.

Chuyển giá này không chỉ là hiện tượng riêng của Việt Nam mà là của toàn cầu và đã được nói từ lâu.

Có 1 số cách để kiểm soát vấn đề chuyển giá:

1, Kiểm soát giá vốn và giá tài sản đầu tư phải được xem xét, kiểm soát thực chất hơn. Họ có quyền đầu tư vào nhưng khi khai giá phải có cơ chế giám sát nhất định.

2, Quan trọng hơn là cơ quan nhà nước phải theo dõi thường xuyên và công bố công khai những doanh nghiệp thua lỗ lớn. Hiện trên thế giới đề cao cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh nên những việc trốn thuế, chuyển giá là những việc mà người ta cho rằng là vi phạm đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Nếu làm được thì doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ thấy xấu hổ và không hoàn thành được trách nhiệm xã hội và ảnh hưởng đến uy tín của họ.

Cần tận dụng nhiều hơn về truyền thông, minh bạch công khai hóa thông tin để thị trường kiểm soát, đánh giá kết hợp với chính sách và pháp luật của nhà nước. Đòi hỏi cơ quan nhà nước phải cập nhật thông tin nhiều hơn. Từ đó, để cho giới chuyên gia, tư vấn, người tiêu dùng nhận xét.

Không phải vì mình cần mà chấp nhận, cần hiểu thực trạng để có giải pháp. Không thể để ở vị thế thụ động chấp nhận. Họ có quyền lựa chọn địa điểm đầu tư thì chúng ta cũng có quyền lựa chọn đối tác đầu tư

11:13 05/03/2014

Hà Lan :

Người ta hay nói đến việc một dự án tỷ đô hoặc một TNC nào đó vào đầu tư sẽ đem lại “tác động tràn” đối với nền kinh tế, khái niệm này được hiểu cụ thể thế nào thưa GS?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Đúng ra nên hiểu là tác động lan tỏa thì đúng hơn, đóng góp bao nhiêu vào thuế, việc làm, GDP... Mặt khác tác động lan tỏa đến các doanh nghiệp trong nước cũng khá quan trọng.

Hãy thử quan sát tác động lan tỏa trên một số khía cạnh:

Lao động hiện nay đang làm việc trong các doanh nghiệp nước ngoài có khoảng 15% cán bộ có trình độ cao, tiếp cận được trình độ quốc tế. Trong tương lai sẽ hình thành đội ngũ cán bộ cốt cán để xây dựng đất nước. Ví dụ như Thái Lan, đã lợi dụng được điều này khá tốt.

Tác động về công nghệ, biến công nghệ của nước ngoài thành công nghệ của Việt Nam, tạo ra cú hích lớn về việc hình thành các trung tâm công nghệ lớn như Hàn Quốc, Nhật Bản đã làm

Tác động về thị trường cả về đối nội, đối ngoại, kim ngạch xuất nhập khẩu của khối FDI đang chiếm đa số, tạo ra năng lực cạnh tranh tốt với các nước.

Ngoài ra, còn tạo cơ hội cho người tiêu dùng được hưởng thụ những sản phẩm có chất lượng cao.

Thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người Việt Nam trong sản xuất và kinh doanh, từng bước hội nhập được với quốc tế.

11:12 05/03/2014

Hà Phan : Trong những năm gần đây dường như hình ảnh của các doanh nghiệp FDI đã đi xuống nghiêm trọng khi hàng loạt doanh nghiệp FDI liên tục báo lỗ không nộp thuế, nhiều doanh nghiệp FDI có doanh thu cao nhưng lại chẳng nộp ngân sách là bao nhiêu, câu chuyện chuyển giá của doanh nghiệp FDI bị phanh phui thậm chí tình trạng đang trở nên mất kiểm soát. Ông nhìn nhận về các cuộc chơi lớn của các tập đoàn đa quốc gia ở Việt Nam như thế nào?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi còn nhớ cách đây khoảng chục năm về trước, mọi diễn đàn đều nói đến FDI với một hình ảnh vô cùng tốt đẹp, là một chìa khóa quan trọng giải quyết bài toán thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu kinh nghiệm quản lý ở Việt Nam.

Gần đây vai trò của FDI lại được mọi diễn đàn đặt lên bàn, mổ xẻ các khía cạnh tiêu cực của nó. Đúng như bạn nhận xét, những hình ảnh xấu của doanh nghiệp FDI đã xuất hiện nhiều hơn, liên tục hơn trên các diễn đàn, và điều này đã góp phần không nhỏ tạo nên luồng dư luận như hiện nay.

Tôi cho rằng chúng ta cũng phải rất công bằng khi đánh giá đến vai trò của các doanh nghiệp FDI. Không thể vì những câu chuyện xấu kia mà lại phủ nhận sạch trơn những đóng góp quan trọng của khối doanh nghiệp này.

Bạn nói về những cuộc chơi lớn của các tập đoàn đa quốc gia. Đúng vậy, tôi cho rằng đã là cuộc chơi thì luôn có hai mặt. Việt Nam chúng ta đã chơi cuộc chơi đó, và tôi cho rằng Việt Nam cần tiếp tục chơi cuộc chơi này. Phải có cuộc chơi lớn thì mới có giải thưởng lớn.

So sánh giữa hình ảnh của một ruộng lúa nhỏ và một đồn điền hay trang trại lớn được đầu tư bài bản, áp dụng công nghệ trồng trọt tiên tiến, được quản lý bằng máy móc thì chúng ta có thể thấy tại sao Việt Nam cần cuộc chơi lớn.

Nhiều người cứ bảo các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam vơ vét hết tài nguyên, rồi mang hết về chính quốc, không vì cộng đồng gì chúng ta cả. Tôi thì cho rằng đã là doanh nghiệp thì phải làm vì lợi nhuận và do vậy họ đi đầu tư phải làm sao mang được tiền về.

Tuy nhiên, họ để lại gì ở Việt Nam, rõ ràng là nhiều thứ vô hình và hữu hình. Vô hình như tạo dựng tác phong công nghiệp cho người công nhân, người quản lý Việt Nam. Hữu hình như cơ sở vật chất, cái cầu đường họ làm cho mình.

11:09 05/03/2014

Lê Thị Hồng Chanh, 24 tuổi, Vĩnh Phúc :

Bắc Ninh vốn là một trong những tỉnh thu hút FDI lớn nhất của cả nước trong một thời gian dài. Tuy nhiên nhiên thời gian gần đây đã không còn đứng trong top 10 các địa phương thu hút nhiều vốn FDI nhất. Vậy theo ông, đâu là nguyên nhân của sự tụt giảm này? Bắc Ninh có chính sách gì nhằm tiếp tục đẩy mạnh thu hút vốn FDI? Trong 2014 liệu có dự án lớn nào vào Bắc Ninh hay không thưa ông?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Những năm qua vốn đầu tư FDI trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tăng nhanh do có những dự án lớn như Samsung, Nokia... Hiện nay, Bắc Ninh có chủ trương nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, tập trung các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ.

Do đó, việc tăng số lượng vốn không phải là ưu tiên hàng đầu.

Tuy vậy, Bắc Ninh cũng có những động thái mới để xúc tiến thu hút đầu tư. Tỉnh đã phê duyệt chương trình xúc tiến đầu tư năm 2014 với trọng tâm: quan tâm tới xu hướng mở rộng tăng vốn các dự án đã đầu tư trên địa bàn; xúc tiến vào các thị trường đầu tư trọng điểm; chú trọng đến nhà đầu tư châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản...

Thực tế thu hút đầu tư vào Bắc Ninh cũng rất khả quan, 2 tháng đầu năm 2014 tỉnh thu hút được 22 dự án với tổng số vốn đăng ký mới và điều chỉnh khoảng 150 triệu USD.

11:04 05/03/2014

Hoàng Quân : Xin được hỏi Ông Trịnh Văn Quyết, vừa rồi báo chí có đưa tin về Quỹ Global Yield Fund đã cam kết dành khoản đầu tư 800 tỷ cho FLC. Ông có thể nói về việc tại sao Tập đoàn của Ông lại đi thu hút vốn của nước ngoài như vậy?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi nghĩ câu hỏi của bạn đã đi ra ngoài chủ đề của buổi tọa đàm hôm nay rồi. Tuy nhiên, bạn đã hỏi thì tôi cũng xin chia sẻ như thế này.

Đúng là Quỹ GEM Global Yield Fund đã cam kết dành khoản đầu tư khoảng 40 triệu USD cho chúng tôi. Chúng tôi và GEM đã chính thức ký term sheet và nếu không có gì thay đổi thì ngày mai chúng tôi sẽ ký các văn bản chi tiết hơn về giao dịch tài trợ vốn này.

Nói về thu hút vốn nước ngoài cho Tập đoàn FLC, lý do của chúng tôi vấn như tôi đã từng nói ở trên. Chúng tôi nhìn thấy nhiều tác động tích cực ngoài yếu tố vốn thuần túy mà đầu tư nước ngoài có thể mang lại cho chúng tôi. Kinh nghiệm quản lý hiện đại, công nghệ tiến tiến, nâng cao tính minh bạch… là những thứ mà chúng tôi có thể nhìn thấy ngay.

11:03 05/03/2014

Nguyễn Quang Minh, 43 tuổi, Bắc giang :

Lực lượng lao động của tỉnh đã được gì khi làm việc cho các TNC đang sản xuất tại Bắc Ninh? Và nhìn từ thực tiễn ờ tỉnh, vấn đề nguồn nhân lực để cung ứng được cho các TNC là như thế nào?

Ông Nguyễn Phương Bắc:

Lực lượng lao động được học tập kĩ năng, rèn luyện thái độ, thay đổi thói quen thích hợp với sản xuất công nghiệp hiện đại của TNC.

Đối với tỉnh Bắc Ninh để đáp ứng nhân lực cho TNC, tỉnh đã có chương trình đào tạo chất lượng cao cho lao động. Trên địa bàn tỉnh có 40 trường đào tạo nghề tập trung vào lĩnh vực lắp ráp sản phẩm điện tử, thu hút lao động từ các tỉnh bên ngoài. Tỉnh có chính sách xây dựng nhà ở cho công nhân lao động ở tỉnh ngoài.

10:55 05/03/2014

Hạnh Phạm : Thưa ông Quyết, ông có nói thị trường bất động sản Việt Nam chưa thu hút được TNC. Tuy nhiên Chính phủ đang đưa ra những chính sách tạo điều kiện cho người nước ngoài mua nhà ở Việt Nam. Đối với góc nhìn của doanh nhân đầu tư bất động sản, ông đánh giá về điều này thế nào?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết: Trong thời gian qua, thị trường bất động sản Việt Nam nói chung trầm lắng kéo dài. Bắt đầu là từ TP.HCM từ 2008, đây là thị trường bị ảnh hưởng nhiều nhất. Sau đó lan tỏa ra Hà Nội từ 2010. Nhưng Hà Nội vẫn có một vị thế nhất định nên vẫn có được thanh khoản nhất định, không đến mức trầm lắng, u ám như thị trường TP.HCM.

Trong thời gian tới, với những chính sách mới của Chính phủ đang đốc thúc các cơ quan quản lý vào cuộc để phát triển thị trường bất động sản, nhất là đẩy mạnh đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này, tôi chắc chắn là thị trường bất động sản sẽ ấm dần lên, cơ chế thông thoáng sẽ tạo ra một hiệu ứng mới.

Đặc biệt, Việt Nam là nơi có thể chế chính trị ổn định, so với việc chính trị bất ổn ở các quốc gia khác, Việt Nam có xu hướng trở thành nơi thu hút nhiều đầu tư của TNC.

Bất động sản từ cuối 2013 đã có được những thanh khoản nhất định. Những công trình đang xây dựng đã khởi động trở lại, sàn giao dịch đã nhộn nhịp hơn. bất động sản đã qua thời gian “đáy” đìu hiu trầm lắng. Tôi tin rằng thị trường bất động sản Việt Nam sẽ trở thành sân chơi mới cho các tập đoàn đa quốc gia tham gia.

10:54 05/03/2014

Thanh Hằng : Thưa Luật sư Trịnh Văn Quyết, là chủ một tập đoàn đầu tư, ông nhìn nhận vai trò của các tập đoàn trong nước trong việc thu hút TNC?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết: Với vai trò là doanh nhân, tôi quan niệm để vận động những TNC vào Việt Nam, doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam không những chỉ vận động đầu tư của các TNC đầu tư vào Việt Nam mà còn phải tạo ra hình ảnh tốt để thu hút đầu tư, có cơ hội hợp tác với các doanh nhân khác.

10:37 05/03/2014

Lê Hằng :

Số liệu đầu tư của ngành năm 2004 cho biết tại thời điểm đó có 415 TNC đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam, trong đó có 106 TNC thuộc Top 500 TNC lớn nhất thế giới theo xếp hạng của tạp chí Fortune. Vậy hiện trạng đầu tư của các TNC tại Việt Nam hiện nay thế nào thưa ông? (số lượng, quy mô đầu tư, giá trị sản xuất, xuất khẩu, nộp thuế, sử dụng lao động, thị trường…)

Ông Nguyễn Nội:

Năm 2013, Việt Nam thu hút được 15932 dự án với tổng vốn đăng ký đạt hơn 234 tỷ USD và vốn thực hiện trên 112 tỷ USD. Trong đó có khoảng 500 dự án là các TNC với tổng số vốn đầu tư đăng ký khoảng 140 tỷ USD.

Các dự án của các TNC tập trung nhiều nhất vào công nghiệp chế biến, chế tạo với tổng vốn đầu tư gần 70 tỷ USD, chiếm 50% tổng số vốn đầu tư đăng ký của Cục; kinh doanh bất động sản 26%; dịch vụ ăn uống, lưu trú 8,2%...

Xét theo các quốc gia và vùng lãnh thổ của các TNC đầu tư vào Việt Nam thì các TNC Nhật Bản chiếm tỷ trọng lớn nhất về vốn đầu tư với khoảng 18 tỷ USD, chiếm 13% tổng số vốn đăng ký, tiếp theo là Singapore 12,8%, Malaysia, Mỹ.

Đóng góp của các doanh nghiệp FDI nói chung và các TNC nói riêng trong những năm qua ngày càng lớn. Năm 2011 tỷ trọng xuất khẩu của FDI chiếm 56,9% tổng kim ngạch xuất khẩu, 2012 là 64%, 2013 là 66,9%... Nộp ngân sách tăng đều qua các năm 2011: 3,5 tỷ, 2012: 3,9 tỷ; 2013: 5 tỷ USD (chưa kể dầu thô).

10:35 05/03/2014

Quỳnh Anh : Sự khác nhau trong kinh nghiệm thu hút đầu tư giữa TNC và doanh nghiệp vừa và nhỏ như thế nào thưa GS Nguyễn Mại?

GS.TSKH Nguyễn Mại: Năm 2004, Intel lựa chọn 4 nước để xây dựng nhà máy quy mô lớn, VN trong số đó. Trong chiến lược của Intel, cứ 18 tháng trong điều kiện bình thường Intel sẽ lập 1 nhà máy mới với quy mô tương đương.

Đây là một cơ hội lớn để kéo TNC lớn của Mỹ vào VN, Thủ tướng Chính phủ khi đó cho rằng: Nếu để TNC đi làm việc với các bộ, ngành thì sẽ mất nhiều thời gian, thậm chí Bộ nào cũng muốn đòi quyền lợi cho mình.

Do đó, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép thành lập một tổ công tác với tên gọi là “Tổ đặc nhiệm”, có quyền thay mặt Thủ tướng Chính phủ đàm phán với Intel.

Tổ đặc nhiệm này đã đề nghị với Thủ tướng: Việt Nam sẽ hy sinh quyền lợi tài chính để lôi kéo cho bằng được TNC này vào VN để được 2 điều lợi.

Tổ này đã nhận được đề nghị của Intel với 28 điều khoản, trong đó có khoảng 4-5 điểm không thể chấp nhận được.

Hiện nay, đối với các TNC chúng ta vẫn còn thiếu một chính sách ưu đãi về tài chính (lần đầu tiên trong lịch sử VN, Thủ tướng chấp nhận hỗ trợ tài chính cho Intel khoảng tài chính từ 60-70 triệu USD để Intel vào VN).

Tôi kiến nghị, một TNC ở góc nhìn khác nhiều khi còn lớn hơn cả một quốc gia, nên chúng ta không nên tiếp họ hoặc coi họ như những tập đoàn nhỏ. Khi làm việc với TNC nên có những “Tổ đặc nhiệm” như vậy để kịp thời giải quyết các vấn đề có liên quan.

Kinh nghiệm vận động đầu tư đối với các tập đoàn rất khác với việc kêu gọi các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tôi mong rằng các cuộc tiếp xúc với TNC, các địa phương phải nên thường xuyên cập nhật thông tin trên website của đối tác để biết được những thông tin cần thiết để có thể thu hút đầu tư tốt nhất.

10:31 05/03/2014

Hoàng Nguyễn : Thưa ông Nguyễn Nội, công tác xúc tiến đầu tư nước trong thời gian tới sẽ được thực hiện như thế nào?

Ông Nguyễn Nội: Công tác xúc tiến đầu tư nhiều khi chỉ tập trung vào một số quốc gia như Nhật bản, Hàn Quốc, Singapore và chỉ tập trung vào một thời gian và cùng một nội dung xúc tiến đầu tư dẫn đến hình ảnh Việt Nam xấu đi trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.

Chính phủ vừa có QĐ 03/2014 (14/1/2014) ,về việc ban hành quy chế quản lý nhà nước đối với hoạt động xúc tiến đầu tư; giao công việc tổng hợp và điều phối các hoạt động xúc tiến đầu tư trên cả nước cho Bộ KH&ĐT quản lý để tránh hiện tượng trùng lắp.

Thu hút đầu tư của TNC rất quan trọng, thời gian tới sẽ tiếp tục thu hút đầu tư của các TNC. Thực tế, những năm nào đạt được thu hút đầu tư từ 15-20 tỷ USD đều phải có các dự án đầu tư của các TNC trị giá tỷ đô. Vì vậy, cần tạo những điều kiện tốt nhất đáp ứng các yêu cầu của các TNC.

Đồng thời, những địa phương nào mà lãnh đạo tỉnh quan tâm thì sẽ thu hút được các nhà đầu tư nước ngoài.

10:28 05/03/2014

Lê Châu : Chính phủ Việt Nam có chỉ đạo với các bộ ngành là giới thiệu cho Samsung 1 số các dự án trọng điểm quốc gia, vậy ngoài Samsung, các tập đoàn khác có kế hoạch gì với những dự án trọng điểm như vậy?

Ông Park Chang Eun: Công ty Hàn Quốc hiện rất quan tâm tới ngành công nghiệp hỗ trợ, theo các phản ánh của chính doanh nghiệp Hàn Quốc.

Khi Samsung tiến hành đầu tư vào Việt Nam, kéo theo đó là rất nhiều công ty “vệ tinh” sản xuất thiết bị linh kiện phụ trợ cũng đầu tư với Việt Nam. Tuy nhiên, trên thực thế, khi các TNC Hàn Quốc đầu tư vào Việt Nam, thay vì đem theo công ty vệ tinh, thực chất họ rất muốn làm việc với các công ty phụ trợ tại Việt Nam.

Do đó, chính phủ Việt Nam cần có thêm nhiều chính sách để phát triển các công ty phụ trợ trong nước, hỗ trợ TNC Hàn Quốc khi đầu tư. Các cơ quan bộ ngành liên quan nên tổng hợp, xem xét chính sách và tìm ra phương hướng thúc đẩy ngành công nghiệp phụ trợ phát triển.

Đối với ngành công nghiệp hỗ trợ, xét về các chính sách, tôi chưa tìm hiểu được nhiều, tuy nhiên đối với Hàn Quốc, vào những năm 90, nước đã đề ra bộ luật riêng để thúc đẩy nền công nghiệp hỗ trợ trong nước phát triển. Trong thời điểm đó, họ đưa ra các chính sách với tập đoàn lớn như LG, Samsung để xây dựng đội ngũ nhân lực cho các công ty nhỏ hơn để phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Do vậy, ở Việt Nam, tôi nghĩ cũng nên có những chính sách nuôi dưỡng nhân lực bằng các trung tâm đào tạo từ bước đại học, để sau này phát triển thành các đội ngũ đầy đủ năng lực.

Một phương án khác là thúc đẩy việc mua bán sáp nhập các công ty nước ngoài vào Việt Nam để họ đào tạo nhanh hơn.

Tuy nhiên, việc để các công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam ở ngành công nghiệp hỗ trợ cũng có nhiều yếu tố tiêu cực, nên tốt hơn là Việt Nam nên tự xây dựng ngành này cho riêng mình.

Từ trường hợp của Samsung, nếu các cơ quan chính phủ của Việt Nam có thể thành công trong việc thí điểm, nước các bạn cũng có khả năng thành công trong việc thu hút các TNC từ châu Âu, Mỹ.

Bên cạnh, các ngành khác cũng có thể thu hút đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam là ngành dầu khí, hóa chất như GS. Mại đã nói. Ngoài các ngành lớn như dầu khí, hóa chất, nhựa… các ngành công nghiệp về nguyên phụ liệu cũng đang được các TNC chú trọng, đặc biệt là doanh nghiệp Hàn Quốc.

Ngành công nghệ thông tin của Việt Nam cũng đang triển rất mạnh. Nhưng bên cạnh việc đầu tư vào phần cứng, các ngành khác như phần mềm, giải pháp phần cứng cũng đang được các doanh nghiệp nước ngoài và Hàn Quốc quan tâm. Thông qua các trung tâm đào tạo, có thể chuyển giao công nghệ, kiến thức trong phân khúc này. Người Việt Nam thông minh, năng lực tốt, nên điều này là không hề khó khăn.

Người Việt Nam có khả năng thích ứng và học hỏi công nghệ mới nhanh. Các công ty phát triển phần mềm Hàn Quốc nói các công ty Việt Nam hiện đang sở hữu công nghệ khá cao cùng năng lực sáng tạo, nên nếu được đào tạo, họ hoàn toàn có khả năng tạo ra những sản phẩm vươn tầm thế giới.

Do vậy, các chính sách đã áp dụng với Samsung cũng có thể được mở rộng ra để áp dụng với các TNC khác, và cũng sẽ thành công như với trường hợp của Samsung.

10:14 05/03/2014

Hà Linh : Chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ và những kiến giải cho Việt Nam?

Ông Park Chang Eun: Các tập đoàn lớn của Hàn quốc rất quan tâm đến việc phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam. Thực tế đã có thấy khi Samsung vào đầu tư đã kéo theo…

Tuy nhiên, thay vì việc tự mang theo các công ty vệ tinh, các nhà đầu tư Hàn Quốc rất muốn được hợp tác với các công ty của Việt Nam. Hy vọng chính phủ sẽ có những chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ. Cần có chiến lược để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển nhanh hơn và mạnh hơn.

Ở Việt Nam nên có chính sách nuôi dưỡng nhân lực, xây dựng các trung tâm, nuôi dưỡng nguồn nhân lực từ khi còn đào tạo ở phổ thông hoặc đại học để sau này có thể tiếp cận được với sự phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ.

Việt Nam cũng nên lưu ý đến hoạt động mua bán sáp nhập các dự án về lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ để xảy ra nhanh hơn. Tuy nhiên, việc chuyển giao công nghệ nhanh chóng và thu hút mạnh đầu tư nước ngoài cũng nên phải có chiến lược cụ thể và thận trọng.

Nếu Việt Nam có thể làm tốt thí điểm về hiện tượng Samsung sẽ là bước tạo đà tốt để có thể thu hút mạnh hơn vốn đầu tư từ các TNC.

10:10 05/03/2014

Hoàng Minh : Thưa Luật sư Trịnh Văn Quyết, trong Tập đoàn FLC có những DN thành viên làm về tư vấn đầu tư nước ngoài và có quan hệ vs các DN nước ngoài. Ý kiến của Luật sư về khía cạnh pháp luật về vấn đề chuyển giá? Các tập đoàn TNC có quan tâm như thế nào đến bất động sản Việt Nam?

TS. Luật sư Trịnh Văn Quyết:

Tôi cho rằng chúng ta không nên đặt vấn đề chuyển giá để tạo hiệu ứng không tốt. Nhất là cơ quan truyền thông đặt vấn đề này như hiệu ứng domino sẽ không tốt cho việc thu hút đầu tư nước ngoài trong hiện tại và cả tương lai.

Chúng ta buộc hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo ra hành lang pháp lý công bằng cho nhà đầu tư trong nước và cả nước ngoài. Chứ không riêng việc thấy một số doanh nghiệp chuyển giá mà đánh giá sai về những nỗ lực, đánh mất công sức công lao của các doanh nghiệp khác trong việc thu hút vốn đầu tư các tập đoàn đa quốc gia.

Về vấn đề đầu tư của các doanh nghiệp TNC đến bất động sản trong thời gian qua, tôi nhận thấy tỷ lệ đầu tư chưa nhiều so với tiềm năng của Việt Nam. Gần như các TNC đầu tư vào hàng tiêu dùng, công nghệ cao và ít vốn đầu tư vào bất động sản. Nguyên do quan trọng là hành lang pháp lý. Tôi khẳng định đây là rào cản trong việc đầu tư vào bất động sản.

Từ tháng 7, Luật Đất đai có hiệu lực thi hành phần nào sẽ tạo hành lang pháp lý, giúp vốn đầu tư nước ngoài vào bất động sản có bước đột phá, lúc này mới có thể thu hút được TNC.

09:59 05/03/2014

Hải Sơn : Với ghi nhận của Kotra những động thái về mở rộng đầu tư của các TNC thời gian qua cho thấy điều gì, phải chăng là sẽ có một làn sóng đầu tư lớn khác của Hàn Quốc vào VN trong nay mai?

Ông Park Chang Eun: Hiện tại ở Việt Nam, có những tên tuổi lớn như: Samsung, LG, một tập đoàn khác của Samsung đang muốn đầu tư khoảng 1,2 tỷ USD vào VN (Samsung Display).

LG cũng đang có ý định đầu tư thêm vào VN ở các lĩnh vực khác. Mặc dù họ cũng chưa có thông báo, nhưng LG cho biết họ đang tìm hiểu sâu hơn về VN để đầu tư vào đây. Theo thông tin Kotra nhận được, tập đoàn này vẫn đang trong quá trình xem xét một số dự án lớn tỷ đô để quyệt định đầu tư lớn vào Việt Nam.

Bên cạnh những lĩnh vực quen thuộc như chế tạo, chế biến… Nhà đầu tư Hàn Quốc cũng đang quan tâm đến các lĩnh vực khác như: Dịch vụ, ngân hàng, bán lẻ…

Các TNC rất chú trọng đến các ngành như: Dầu khí, chế biến, chế tạo (khu vực miền trung trở ra).

Xu hướng đầu tư này sẽ vẫn tiếp diễn trong thời gian tới.

09:52 05/03/2014

Hà Linh : Bắc Ninh “chăm sóc” các TNC như thế nào thưa ông Bắc?

Ông Nguyễn Phương Bắc: Chúng tôi chăm sóc các nhà đầu tư lớn nhưng không bỏ mặc các nhà đầu tư vừa và nhỏ. Chúng tôi tổ chức gặp mặt định kỳ hàng năm, có khen thưởng hàng năm và đột xuất trên mọi lĩnh vực về đóng góp, về hình ảnh với kinh tế xã hội.

Quan tâm tới giải quyết cam kết của các nhà đầu tư. Các TNC đều đồng ý với các cơ chế trong quá trình đàm phán.

Chúng tôi cũng giải quyết các yêu cầu của nhà đầu tư một cách thiết thực, ví dụ, có một bãi rác trên đường đi vào nhà máy, TNC kiến nghị di dời bãi rác vì gây ảnh hưởng tới hình ảnh, Bắc Ninh sẽ giải quyết.

Với Samsung, khi đầu giờ buổi sáng có hơn 200 xe chở công nhân tới làm, việc đảm bảo an toàn giao thông tốn rất nhiều nhân lực nhưng Bắc Ninh vẫn đảm bảo.

Đảm bảo hứa là làm. Khi hứa đã giải quyết kiến nghị của TNC, thì sẽ làm. Ví dụ: TNC kêu thiếu nước, Bắc Ninh yêu cầu công ty cấp thoát nước lắp luôn đường ống riêng.

Các nhà đầu tư quy mô nhỏ tầm nghìn USD, họ sẽ đi sâu vào cung cấp linh kiện, dịch vụ công nghiệp cho nhà đầu tư lớn, nên họ cũng cần được quan tâm.

09:10 05/03/2014

Lê Mai, tư vấn kinh tế độc lập :

Gần đây hiện tượng chuyển giá tại các doanh nghiệp FDI, nhất là các doanh nghiệp lớn, các TNC, đang ngày càng cho thấy dấu hiệu phức tạp hơn, nhưng dường như Việt Nam vẫn đang bó tay với vấn đề này.

Tuy nhiên có ý kiến cho rằng: xét trên bình diện kinh doanh đa quốc gia của một TNC thì việc khai thác lợi thế so sánh ở thị trường này để bù đắp cho thiếu hụt ở thị trường khác; hay lấy lãi chỗ này bù lỗ chố khác nhưng về tổng thể vẫn có lợi nhuận, có vẻ như là một chiến lược bình thường của nhà đầu tư; cũng giống như 1 doanh nghiệp trong nước đầu tư nhiều dự án ở nhiều tỉnh thành thì về tổng thể vẫn lãi lớn dù có dự án vẫn bị lỗ. Ông có nhận xét vì về ý kiến này?

GS.TSKH Nguyễn Mại:

Đã là cuộc chơi có nghĩa là hai bên phải có vừa tôn trọng luật chơi vừa phải có cách tiếp cận cuộc chơi tốt nhất. Ít khi các TNC vì lợi ích của Việt Nam.

Những xung đột về lợi ích là đương nhiên. Vấn đề chuyển giá, các TNC chắc chắn sẽ dùng ở các nước nếu lợi dụng các kẽ hở của luật pháp.

Nhưng bao nhiêu là chuyển giá, con số chuyển giá tính đến thời điểm này là bao nhiêu? Bao nhiêu tiền? Trong khi đó, TNC đã đưa lại cho Việt Nam bao nhiêu nghìn tỷ, đào tạo bao nhiêu cán bộ, đưa lại hàng triệu việc làm...

Nếu chỉ nhìn nhận vào góc độ chuyển giá như là một sự ghê gớm mà cần phải nâng cao hiệu ứng của nhà nước để chúng ta có thể ứng phó được với bất kỳ tình huống nào trong cuộc chơi lớn với các TNC.

Chừng nào méo mó thị trường không được điều chỉnh bởi nhà nước thì vẫn gây thiệt hại cho lợi ích quốc gia. Nghị quyết 103 đã nhấn mạnh, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo lợi ích quốc gia... đây có thể coi là giải pháp chủ yếu.