Trước những bức xúc của các tiểu thương Chợ Cốc Lếu A về sự thiếu minh bạch, cũng như những câu trả lời sòng phẳng trong việc xây dựng chợ mới, UBND TP Lào Cai, dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, mới đây đã bất ngờ ra văn bản với những "lời hứa thưởng” về cơ chế mới. Tuy nhiên, văn bản có tính pháp quy này vẫn không lý giải vì sao giá sàn thuê ki ốt (hình thức góp vốn xây dựng chợ của nhân dân) được giảm, mà mục đích để lấy sự đồng thuận của tiểu thương, như một sự "bồi thường”?

Hộ tiểu thương sẽ được "thưởng” 2 năm nếu ra chợ tạm trước ngày 15-10

"Lời hứa thưởng”giãn hoãn thêm 2 năm…

Theo Văn bản số 999/ UBND-KT của UBND TP Lào Cai (gọi tắt văn bản 999), do Phó Chủ tịch Vũ Văn Cài ký ngày 2-10-2014, về việc chỉ đạo thông báo cơ chế đối với các hộ tiểu thương kinh doanh tại Chợ Cốc Lếu A và bố trí sắp xếp tại chợ tạm, ghi rõ: Thực hiện văn bản số 3836/UBND-CT ngày 1-10-2014 của Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai về cơ chế đối với các tiểu thương kinh doanh tại Chợ Cốc Lếu A, UBND TP Lào Cai thông báo: Các hộ tiểu thương kinh doanh cũ tại Chợ Cốc Lếu phải chấp hành tốt quy định của pháp luật và chấp hành việc di dời ra khỏi Chợ Cốc Lếu A trước ngày 15-10-2014, thì được hưởng cơ chế thưởng như sau: Kéo dài thêm thời gian thuê ki ốt thêm 2 năm (từ 10 năm lên 12 năm); số tiền thuê kinh doanh không thay đổi và phương án thu hồi vốn đầu tư thực hiện theo Quyết định số 3523/ QĐ-UBND ngày 4-12-2013 của UBND tỉnh Lào Cai về việc phê duyệt dự án đầu tư công trình Xây dựng nâng cấp chợ Cốc Lếu A và Văn bản số 1964/ UBND-TH ngày 29-5-2014 của UBND tỉnh về việc đầu tư xây dựng Chợ Cốc Lếu A, phường Cốc Lếu, TP Lào Cai.

Như vậy, theo Văn bản 999, với phương án xây dựng chợ mới của Quỹ đầu tư và phát triển tỉnh Lào Cai (chủ đầu tư) như trước đây: giá thuê ki ốt tầng 1 là 230.000 đồng/m2/tháng. Giá tầng 2 là 182.000 đồng/m2/ tháng với thời hạn 10 năm, khoảng trên 240 triệu đồng cho tầng 1 và trên 190 triệu đồng cho tầng 2 (chưa tính hệ số thuận lợi). Nay, nếu kéo dài thêm 2 năm, chia ra số tiền thuê ki ốt cũ sẽ thay bằng 168.000 đồng/m2/tháng và 132.000 đồng/m2/tháng, tức giảm khoảng 28% so với phương án ban đầu. Bà Nghiêm Thị Phương, ngành hàng hoa quả Chợ A Cốc Lếu cho biết, Văn bản 999 không lý giải vì sao các cơ quan chức năng giảm tiền thuê ki ốt cho người dân mà lại coi "2 năm” làm cơ chế "thưởng” nếu các hộ tiểu thương chấp thuận di dời ra chợ tạm. Người dân bức xúc vì những tính toán thiếu minh bạch của chủ đầu tư khiến giá sàn tăng cao chóng mặt. Nếu Văn bản 999 vì dân, giảm giá sàn thì phải giảm đúng nghĩa. "Thưởng”, dường như không phải là cơ chế, mà là chiêu bài lấy sự đồng thuận của nhân dân. "Nên nhớ rằng, người dân nhiều tháng qua không ra chợ tạm vì những phi lý, thiếu minh bạch trong việc nâng cấp xây dựng chợ. Người dân không được quyền giám sát. Các luận chứng kinh tế xây dựng chợ dùng tiền dân lại không vì dân”, bà Phương nhấn mạnh.

Bà Đào Thị Oanh, tiểu thương ô 6A chợ Cốc Lếu cho biết thêm: Nếu giãn hoãn thêm 2 năm, 12 năm thay vì 10 năm, số tiền tiền thuê ki ốt sẽ giảm. Song, chủ đầu tư cũng phải lý giải vì sao giảm? Giảm từ khoản nào? Nếu giảm theo kiểu "cơ học”, lấy đó để "thưởng” cho dân, thì những đấu tranh đòi công bằng của hơn 300 hộ tiểu thương trong thời gian qua đều sai cả? Người dân vẫn cần duy nhất: Một sự minh bạch.

Chủ đầu tư: Giá thuê ki ốt chưa bằng… 2 bát phở

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Quỹ đầu tư và phát triển tỉnh Lào Cai, chủ đầu tư dự án Nâng cấp xây dựng chợ A Cốc Lếu cho biết, giá thuê ki ốt được tính toán trên cơ sở bảo toàn vốn, nghĩa tổng mức đầu tư sẽ bằng với các khoản thu từ việc cho thuê ki ốt từ tầng 1 và tầng 2. Theo tạm tính, số tiền hiện nay còn dư từ dự án sẽ vào khoảng 291 triệu đồng. Số tiền này, cộng với các khoản thu từ tầng hầm và tầng 3 sẽ được dùng để bảo trì, vận hành và quản lý khi chợ mới chính thức đi vào hoạt động.

Tuy nhiên, với những bức xúc của các tiểu thương về giá thuê ki ốt quá cao, trong khi chủ đâu tư có thể giảm, dựa vào các thông số kinh tế hiện có (Đại Đoàn Kết đã đăng tải ở các số báo trước), ông Minh cho rằng, chủ đầu tư đã "tính kỹ”, và với mục tiêu "bảo toàn vốn”, áp giá như vậy là hợp tình hợp lý. Với cách tính giá hiện nay, mỗi ngày tiểu thương chỉ chịu khoảng 70.000 đồng, tức chưa bằng… 2 bát phở. Giá như vậy có thể chấp nhận được (?). Nếu kéo dài thêm thời hạn thuê thành 12 năm, số tiền thuê ki ốt sẽ còn giảm tiếp. "Dự án xây dựng chợ Cốc Lếu đã kêu gọi đầu tư nhưng chẳng doanh nghiệp nào tiếp nhận. Chính vì vậy, UBND tỉnh giao cho Quỹ đầu tư và phát triển tỉnh làm chủ đầu tư, với nguyên tắc tạm bỏ tiền rồi thu lại từ dân. Để bảo đảm tính an toàn của nguồn vốn, phương án xây dựng và đề xuất giá thuê, đã được UBND tỉnh phê duyệt”, ông Minh kết luận.

Phóng viên đã gặp gỡ một số doanh nghiệp (xin được giấu tên), được biết rằng, đã có những phương án xây dựng chợ Cốc Lếu tính "xông xênh” cũng chỉ khoảng 80 tỷ đồng (dự án hiện nay 116 tỷ đồng). Tuy nhiên, khi đề xuất phương án, doanh nghiệp đã bị UBND tỉnh bác bỏ. Liên quan đến vấn đề này, phóng viên đã không dưới 3 lần đề xuất gặp Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai phụ trách, song đều vấp phải lý do "đang họp”. Người dân đang chờ những câu trả lời trách nhiệm từ cấp chỉ đạo cao nhất. Vì sao phải "thưởng”, vì sao không phải giảm giá thành thực chất?

Tuấn Việt