Thủ tục nhanh gọn, cần vay bao nhiêu cũng có... những “ưu điểm” đó của “tín dụng đen” đã tạo sức hút khủng khiếp đối với những kẻ đang suy kiệt vì thiếu tiền.

Để “con nợ” dễ rơi vào vòng chi phối của các ổ nhóm “tín dụng đen”, những đối tượng cho vay đã đưa ra các cách thức, thủ tục vay tương đối dễ dàng như chỉ cần chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu photocopy, không cần cầm cố tài sản là có thể vay được tiền. Miếng pho mát trong chiếc bẫy chuột ấy, bỗng chốc trở thành độc dược.

Voi bach tuoc 'tin dung den' (2): 'Mieng pho mat trong bay chuot' - Anh 1

Những mẩu rao vặt cho vay không tín chấp với thủ tục vay tương đối dễ dàng khiến người vay dễ rơi vào cạm bẫy của “tín dụng đen” . Ảnh: LAM THANH

Trên rải thảm, dưới cắm chông

Thông thường, tâm lý của người thiếu tiền, cần tiền là mong mỏi nhanh chóng tìm ra một nơi có thể cho vay tiền để giải quyết công việc hay trang trải nợ nần. Trong khi đó, đối với những tổ chức tín dụng thì yêu cầu về hồ sơ, mục đích vay vô cùng chặt chẽ. Chính vì vậy, một trong những nguyên nhân khiến cho các “con nợ” dễ vướng vào lưới “tín dụng đen” đó chính là bị các đối tượng cho vay đánh trúng vào tâm lý “vay nóng” dễ dàng này.

Nói về những thủ đoạn “bẫy” con nợ, đại diện Phòng CSHS, CATP Hà Nội cho biết, các đối tượng “tín dụng đen” thường lợi dụng khó khăn trong thủ tục hành chính và các điều kiện khách quan khác để câu nhử con mồi. Để “con nợ” dễ rơi vào vòng chi phối, các ổ nhóm “tín dụng đen” này thường đưa ra cách thức, thủ tục vay tương đối dễ dàng.

Cụ thể, chỉ cần photocopy giấy tờ tùy thân có dán ảnh hoặc thậm chí là điểm chỉ, ký nhận. Trước khi vay, “tay chân” của các chủ nợ đã tìm hiểu khá kỹ về nhân thân của các con nợ để đánh giá về khả năng trả nợ, từ đó sẽ cho vay bao nhiêu tiền và tính toán áp dụng ngón đòn nào để thu hồi nợ.

Đối với những người vay có tài sản thế chấp, các đối tượng thường chuyển hóa việc vay nợ bằng viết giấy mua bán, chuyển nhượng tài sản sang tên người khác với mục đích chiếm đoạt. Nạn nhân trong những vụ án này hầu hết không có khả năng thanh toán do lãi suất cắt cổ và nhanh chóng bị chúng chiếm đoạt tài sản thế chấp.

Đáng chú ý, những tổ chức “tín dụng đen” này còn núp bóng nhiều hình thức khác nhau như cơ sở kinh doanh có điều kiện để làm bình phong che chắn các hoạt động phạm pháp. Đối tượng cầm đầu thường không trực tiếp đứng tên mà cho các đối tượng khác có liên quan ra mặt để trốn tránh sự phát hiện của cơ quan công an.

Các ổ nhóm tội phạm có tổ chức, hoạt động cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê được tổ chức chặt chẽ, thường tập hợp những đối tượng côn đồ, lưu manh cầm đầu để hoạt động. Chúng kết nạp các đối tượng có nhiều tiền án, tiền sự, kể cả đối tượng tỉnh ngoài hoặc có nhiều kinh nghiệm trong việc đòi nợ, xiết nợ.

Tiêu diệt mầm độc

Qua tìm hiểu, có thể nhận thấy địa bàn quận Cầu Giấy là một trong những nơi hoạt động “tín dụng đen” bị cơ quan công an quản lý chặt chẽ. Trong 2 năm qua (2014 đến 2016), số vụ việc liên quan đến “tín dụng đen” xảy ra trên địa bàn chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hay trong năm 2016, đơn vị đã phát hiện, xử lý ổ nhóm gồm 3 đối tượng có liên quan đến hoạt động bảo kê, cưỡng đoạt tài sản. Tất cả những vụ án xảy ra đều nhanh chóng bị cơ quan công an phát hiện, xử lý. Một số ổ nhóm manh nha hình thành có dấu hiệu liên quan đến cho vay nặng lãi, cưỡng đoạt tài sản đều nằm trong diện quản lý, theo dõi sát sao của cơ quan công an.

Không chỉ ở cấp cơ sở quản lý chặt, triệt xóa những mầm độc “tín dụng đen”, thống kê trong năm 2016, tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội được kiềm chế và số vụ phạm pháp hình sự trên toàn địa bàn thành phố được kéo giảm; tỷ lệ điều tra khám phá đạt kết quả cao, góp phần giữ vững ANTT trên địa bàn Thủ đô.

Năm 2016 vừa qua, công tác đấu tranh phòng chống các loại tội phạm có tổ chức, đánh mạnh các ổ nhóm hoạt động theo kiểu “tín dụng đen” cũng đã được lực lượng CSHS triển khai quyết liệt. Theo đó, lực lượng CSHS đã triệt xóa 34 ổ nhóm, bắt giữ 127 đối tượng, trong đó có 11 ổ nhóm hoạt động kinh doanh tài chính, cầm đồ, cho vay tín dụng; đơn vị cũng bắt, khởi tố 42 đối tượng. Nhiều ổ nhóm hoạt động kinh doanh tài chính theo kiểu “tín dụng đen” đình đám đã bị bóc gỡ, triệt xóa như ổ nhóm do Hải “bát giới” ở Hà Đông và ổ nhóm do Vũ Quang Hùng, ở Đống Đa cầm đầu.

Tuy nhiên, đánh giá cũng cho thấy, tình hình tội phạm hình sự có nguyên nhân từ hoạt động “tín dụng đen”, vay nợ, xiết nợ có chiều hướng diễn biến phức tạp. Kế hoạch 231 của CATP Hà Nội về tổ chức điều tra cơ bản các hoạt động kinh doanh tài chính có phép và không phép trên địa bàn thành phố, cũng như nhiều hướng dẫn của các phòng nghiệp vụ có liên quan đã chứng minh cho sự vào cuộc quyết liệt, kịp thời và hiệu quả của CATP đối với loại tội phạm này.

Để đối phó với sự vào cuộc trấn áp mạnh mẽ, quyết liệt của CATP Hà Nội, các đối tượng thường tạo ra những vỏ bọc như công ty cho thuê, tư vấn tài chính, hoạt động cầm đồ, cho thuê xe tự lái... Đối tượng dạng này hoạt động ngày càng tinh vi, lách luật để đòi nợ. “Chúng tôi chỉ đạo các đơn vị công an các quận, huyện chủ động trong công tác nắm tình hình, điều tra cơ bản trên cơ sở các kế hoạch, biện pháp mà CATP Hà Nội đã triển khai. Thường xuyên rà soát các ổ nhóm hoạt động liên quan đến “tín dụng đen” núp bóng doanh nghiệp để kịp thời phòng ngừa, phát hiện, tấn công và triệt xóa, không để xảy ra các sự việc gây phức tạp, gây mất ANTT xuất phát từ nguyên nhân vỡ nợ” - đại diện Phòng CSHS cho hay.