Diễn biến của vụ việc Cty CP Nicotex Thanh Thái (Cty Nicotex) đóng trên địa bàn xã Cẩm Vân, huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa) chôn hàng chục thùng phuy thuốc trừ sâu tại khuôn viên đang ngày càng phức tạp, nhiều quan ngại.

Trong thùng mẫu hóa chất độc hại này có một nửa được để lại cho người dân quản lý, tự đưa đi xét nghiệm để đối chứng. Ảnh: Anh Tuấn

Ngày 4.9, lần thứ hai ngành chức năng tiến hành lấy mẫu hóa chất độc hại để đưa đi xét nghiệm. Sự kiện này khiến người dân địa phương thêm nghi ngờ liệu vụ việc có được điều tra xử lý một cách công minh và đòi hỏi phải được đưa ra ánh sáng pháp luật để phán xét về hành vi vi phạm pháp luật, vô đạo đức, mất nhân tính của những kẻ đang tâm chôn thuốc trừ sâu xuống lòng đất ngay đầu nguồn nước sông Mã.

Tại Cty Nicotex trưa ngày 4.9, PV Báo Lao Động trực tiếp chứng kiến cảnh người dân chủ động cạy nắp thùng phuy dưới lòng đất để lấy chất lỏng màu vàng, hôi nồng nặc để làm mẫu đưa đi xét nghiệm.

Những người dân tham gia lấy mẫu cho cơ quan chức năng đều làm bằng tay không, chân không, không có bất cứ một dụng cụ bảo hộ chống độc nào. Một số người đã nôn thốc nôn tháo khi nắp thùng phuy thuốc sâu vừa bị cạy ra.

Việc lấy mẫu các loại hóa chất do bà Hoàng Thị Dung - kiểm nghiệm viên Chi cục Tiêu chuẩn - Đo lường Chất lượng thuộc Trung tâm Dịch vụ kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường tỉnh Thanh Hóa - chủ trì trước sự giám sát của Phòng CSMT, Chi cục BVMT và người dân.

Một điều mà người dân lấy làm bức xúc là trước khi tiến hành lấy mẫu, các đơn vị liên quan không mời nhân dân vùng bị ảnh hưởng tham gia nhằm đảm bảo tính khách quan. Chỉ đến khi nhân dân phản ứng dữ dội, mọi việc mới được thực hiện theo mong muốn của bà con.

Đến 14h45 công việc lấy mẫu mới hoàn thành. Cụ thể, các mẫu được hai bên (cơ quan chức năng - người dân) đưa đi kiểm nghiệm gồm: Vỏ bao chôn phía sau nhà xưởng phía nam, đất tại hố chôn chất thải tại nhà thay quần áo; hai loại chất thải này được đóng trong túi PE, chai thủy tinh có niêm phong với chữ ký của các bên liên quan (4 niêm phong không có dấu).

Hai mẫu còn lại là vỏ bao bì chôn tại khu vực xử lý nước thải, chất thải lỏng chôn gần khu vực xử lý nước thải; hai mẫu này có niêm phong, có chữ ký của các bên liên quan.

Mỗi mẫu chất thải nêu trên được chia thành hai phần, người dân giữ lại một phần với chữ ký niêm phong của cơ quan chức năng kèm lời hứa nếu không hài lòng với kết quả xét nghiệm của cơ quan nhà nước, người dân có quyền thực hiện xét nghiệm độc lập để đối chứng.

Người dân tự lấy mẫu chất độc cho cơ quan chức năng. Ảnh: Anh Tuấn

Vì sao ngành chức năng phải lần thứ hai lấy mẫu chất thải độc hại (thực chất là thuốc trừ sâu) để đưa đi xét nghiệm?

Trao đổi với PV Lao Động tối 4.9, ông Nguyễn Quang Thái - Chi cục trưởng Chi cục BVMT - cho biết: Do ngày hôm qua (3.9), Phòng CSMT đưa mẫu ra Trung tâm Bảo vệ môi trường thuộc Cục Bảo vệ thực vật xét nghiệm nhưng đơn vị nhận mẫu cho rằng lấy chưa đủ và yêu cầu phải lấy thêm mẫu bổ sung nên ngày 4.9, các đơn vị thực hiện lại.

“Các anh cũng chả bàn với tôi (ý nói Phòng CSMT Công an tỉnh). Trong khi đơn vị tiến hành kiểm nghiệm muốn biết cụ thể, Cty Nicotex chôn những loại chất thải độc hại gì” - ông Thái nói.

Cũng trong ngày 4.9, trao đổi với PV Lao Động, ông Nguyễn Hữu Khoa - Trưởng phòng TNMT huyện Cẩm Thủy - cho biết: Kể từ thời điểm Cty Nicotex về hoạt động tại địa bàn xã Cẩm Vân, chưa lần nào Phòng TNMT nhận được đơn thư tố cáo sự việc của người dân.

“Chỉ duy nhất năm 1998, người dân xã Cẩm Vân có gửi đơn nhưng nói là ô nhiễm nguồn nước. Chúng tôi đã lấy mẫu đưa đi xét nghiệm nhưng kết quả cho thấy, nguồn nước đảm bảo. Hành vi chôn chất thải độc hại của Cty Nicotex đã vi phạm quy định của pháp luật. Chúng tôi không bao giờ bao che cho việc làm trái đạo đức này, nhưng vì không biết và vượt quá thẩm quyền nên huyện không có cơ sở để xử lý” - ông Khoa nói.

Liên quan đến vụ việc sai phạm nêu trên của Cty Nicotex, nhiều cán bộ, dân thường ở các địa phương trong vùng bị ảnh hưởng thuốc trừ sâu đã nhận định rằng đã có những khe hở "con voi đi lọt lỗ kim" trong công tác quản lý của các ngành chức năng tỉnh Thanh Hóa mới dẫn tới hậu quả nghiêm trọng như ngày hôm nay.

Cuối ngày 4.9, trả lời PV Lao Động, ông Nguyễn Xuân Thái - Chủ tịch UBND xã Yên Lâm - cho biết: “Người dân đang hết sức lo lắng và băn khoăn không hiểu tới đây kết luận của ngành chức năng có công tâm, đúng thực chất không? Công ty Nicotex gây ô nhiễm môi trường ở mức độ nào? Chất thải độc hại do Công ty Nicotex chôn xuống lòng đất là loại hóa chất gì, nguy hại đến mức độ nào đối với sức khỏe con người? Nếu kết luận không thỏa đáng, thiếu khách quan thì việc khiếu kiện sẽ ngày càng phức tạp hơn”.