Ngày 6/9, trước diễn biến ùn tắc tại trạm thu phí QL5 (Văn Lâm, Hưng Yên) do tài xế dùng tiền lẻ để thanh toán, ông Đào Văn Chiến, Chủ tịch HĐQT Vidifi (Tổng Cty phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính VN) cho biết, đơn vị này vừa làm xong văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đang chờ thông tin chỉ đạo.

Vu tai xe dung tien le tra phi tai QL5: Da bao cao Thu tuong, dang cho chi dao - Anh 1

Dùng tiền lẻ mệnh giá thấp để thanh toán phí qua trạm QL5 đang được các tài xế áp dụng. Ảnh TG

Chủ đầu tư than khó

Trước diễn biến tài xế dùng tiền lẻ để trả phí khi qua trạm thu phí QL5, trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội về hướng giải quyết, ông Đào Văn Chiến, Chủ tịch HĐQT Vidifi cho biết đơn vị này vừa làm báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ. Khi phóng viên đặt vấn đề về nội dung báo cáo Vidifi có đưa ra phương án nào về điều chỉnh phí qua trạm QL5 giống như các trạm BOT khác đã làm trong thời gian qua khi người dân có kiến nghị, ông Chiến cho biết: “Chúng tôi chỉ xin ý kiến thôi, nếu nhà nước chỉ đạo thì sẽ thực hiện”. Theo thông tin mà Vidifi công bố cho thấy, tổng tiền phí mà đơn vị này thu được của chủ phương tiện lưu thông qua tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và QL5 là trên dưới 5,5 tỷ đồng/ngày. Trong khi đó tiền lãi mà Vidifi phải trả là 8 tỷ/ngày. Khi trả lời về việc thu không đủ bù chi và sắp tới nếu phải giảm thu phí thì đơn vị này sẽ cân đối thu chi, trả lãi và hoàn vốn như thế nào, ông Chiến nói: “Nếu phải giảm phí thì càng khó khăn hơn, chúng tôi đang chờ chỉ đạo của Chính phủ”.

Trước đó, trong những ngày sau dịp lễ 2/9, hàng trăm chủ phương tiện khi lưu thông qua QL5, tới trạm thu phí trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên đã áp dụng phương pháp trả tiền lẻ để thanh toán phí. Hàng xấp tiền lẻ có mệnh giá từ 200 - 500 đồng được cả trăm chủ phương tiện thủ sẵn để dùng. Với biện pháp này, mỗi phương tiện phải mất rất nhiều thời gian để thanh toán phí. Điều này đồng nghĩa với việc các phương tiện phía sau phải dừng chờ và xảy ra hiện tượng ùn tắc. Lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát trật tự đã phải phân luồng nhưng lượng phương tiện lớn vẫn gây ùn tắc trong các ngày 4-5/9 vừa qua. Lý giải cho việc dùng tiền lẻ để thanh toán phí, các tài xế cho biết, trước đây khi qua trạm thì mức phí thấp nhất chỉ là 10.000 đồng/lượt. Sau khi trạm được giao về cho Vidifi quản lý thì mức phí đã tăng cao.

Việc điều chỉnh phí được thực hiện theo thông tư của Bộ Tài chính với 2 giai đoạn. Từ 1/12/2015 đến hết ngày 31/3/2016, mức phí một lượt cho xe dưới 12 chỗ, xe tải dưới 2 tấn là 30.000 đồng/lượt, mức cao nhất với xe trên 18 tấn là 160.000 đồng/lượt. Từ ngày 1/4/2016, mức tăng phí lên tương ứng 45.000 đồng/lượt (cho xe dưới 12 chỗ ngồi và xe tải trọng tải dưới 2 tấn và các loại xe buýt vận tải công cộng) và 200.000 đồng/lượt với xe trên 18 tấn. Các mức phí mới còn lại tại hai trạm thu phí QL5 lần lượt là 60.000 đồng/lượt - 75.000 đồng/lượt - 140.000 đồng/lượt.

Ai góp vốn lớn để xây cao tốc Hà Nội - Hải Phòng?

Trả lời báo chí về việc thu phí trên tuyến QL5, lãnh đạo Vidifi khẳng định việc Vidifi thu phí trên quốc lộ 5 thực chất là hoàn phần vốn góp của Nhà nước vào dự án chứ không phải là thu phí BOT. Nếu không giao cho Vidifi thu thì nhà nước sẽ thu phí quốc lộ 5 và lấy tiền đó góp cùng Vidifi làm cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Về trả lời này, các tài xế cho rằng, họ không phản đối việc thu phí trên QL5 vì từ trước tới nay họ vẫn đóng phí khi lưu thông trên tuyến này. Tuy nhiên, mức chi trả trên mỗi lần qua trạm mới là vấn đề cốt lõi. Trước đây, mức thu thấp nhất đối với xe con là 10.000 đồng/lượt, nay họ phải trả 45.000 đồng/lượt. Vì vậy, nguyên nhân của việc đổi tiền lẻ phản đối thu phí là do tiền phí cao. Sắp tới, nếu phải điều chỉnh thu phí để đảm bảo quyền lợi của người tham gia giao thông thì sẽ ảnh hưởng đến những đơn vị nào tham gia góp vốn xây cao tốc Hà Nội - Hải Phòng?

Từ trước tới nay, người dân chỉ biết đến chủ đầu tư cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là Vidifi. Và vốn góp để thành lập Vidifi là “hai ông lớn” ngành ngân hàng. Theo quyết định số 1621/QĐ-TTg ngày 29/11/2007 về một số cơ chế, chính sách thí điểm đầu tư dự án cao tốc Hà Nội - Hải Phòng thì Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) được góp vốn mức 51% và Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam góp 29%. Hai ngân hàng này được yêu cầu thu xếp cho Vidifi vay với tỉ lệ tương ứng là 70 và 30% trong tổng số vốn vay để thực hiện đầu tư dự án. Lãi suất được tính theo lãi suất của thị trường và đặc biệt, số vốn cho vay của VDB được quản lý theo cơ chế vốn vay thương mại, không coi là vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước. Hai ngân hàng nêu trên được huy động vốn trong và ngoài nước theo Luật các tổ chức tín dụng để cho Vidifi vay lại theo nguyên tắc ngân sách không phải cấp bù lãi suất và được Chính phủ bảo lãnh các khoản vay trong trường hợp phía nước ngoài có yêu cầu bảo lãnh.

Trạm Cai Lậy (Tiền Giang) giảm phí sau khi tài xế dùng tiền lẻ để thanh toán

Trước đó, một vụ việc tương tự khi tài xế đồng loạt dùng tiền lẻ mệnh giá thấp để thanh toán phí gây ùn tắc tại trạm thu phí Cai Lậy (Tiền Giang) đã khiến cơ quan chức năng phải vào cuộc điều chỉnh giảm phí. Theo đó, từ ngày 21/8, các bên liên quan thống nhất giảm giá dịch vụ cho tất cả phương tiện qua trạm. Xe loại một dưới 12 ghế ngồi; xe tải dưới hai tấn được giảm phí từ 35.000 xuống 25.000 đồng mỗi lượt. Xe loại hai từ 12 đến 30 ghế; xe tải từ hai đến dưới bốn tấn giảm từ 50.000 xuống 35.000 đồng mỗi lượt. Xe loại ba từ 31 ghế ngồi trở lên; xe tải có tải trọng từ bốn đến dưới 10 tấn giảm phí từ 60.000 xuống 40.000 đồng một lượt. Xe loại bốn gồm xe tải từ 10 đến dưới 18 tấn; xe chở hàng bằng container 20 feet giảm phí từ 100.000 xuống 70.000 đồng mỗi lượt. Xe loại năm gồm xe tải từ 18 tấn trở lên; xe chở hàng bằng container 40 feet giảm phí từ 180.000 xuống 140.000 đồng mỗi lượt.

Minh Anh