Liên quan đến việc tranh chấp đất giữa ông Võ Minh Cường và nhiều hộ dân tại thị trấn Bình Đại (huyện Bình Đại, Bến Tre), các cơ quan chức năng có nhiều cơ sở để xem xét, phê duyệt, cấp sổ đỏ cho những người bị ông Cường đòi đất.

Nguy cơ trắng tay vì bị đòi đất

Theo thông tin phản ánh, nguồn gốc đất tranh chấp là của địa chủ Chà Đò cho các hộ nông dân khai phá, thu tô trong thời kỳ Pháp thuộc. Đến năm 1954, sau khi Hiệp định Genève được ký kết, chính quyền cách mạng tuyên bố tịch thu đất của địa chủ chiếm hữu, chia lại cho nông dân. Lúc này, những nông dân canh tác ở đâu, diện tích bao nhiêu thì được giao quyền tiếp tục quản lý, sử dụng ruộng đất ở đấy. Trong đó, bà Bùi Thị Đượm, ông Nguyễn Văn Đính cũng được tiếp tục quản lý, sử dụng đất mà họ đã kỳ công khai phá trước đó.

Điều đáng nói, sau hàng chục năm công khai sử dụng đất đúng mục đích, ổn định trên phần đất do cha mẹ mình để lại thì những năm gần đây, bà Nguyễn Thị Trí (con ruột của bà Đượm), bà Nguyễn Thị Lẻ (con ruột của ông Đính) liên tục bị ông Võ Minh Cường (con trai ông Võ Văn Kiêu) đến đòi lại đất, gây khó dễ trong việc xây nhà hoặc canh tác. Sở dĩ có việc đòi đất như vậy là vì, ông Cường căn cứ vào giấy tờ mua bán đất giữa cha của ông và địa chủ Chà Đò vào năm 1956, cho rằng đất của cha mình để lại đang bị chiếm dụng.

Việc ông Cường liên tục đòi đất, “can thiệp” không cho nhiều người dân nói trên xây sửa nhà đã khiến họ rơi vào tình cảnh khốn khổ. Cụ thể, bà Trí, bà Lẻ cùng nhiều hộ dân đã có thời gian thâm niên quản lý, sử dụng đất nhưng vẫn không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và đang đứng trước nguy cơ trắng tay, không còn “mảnh đất cắm dùi”.

Vu tranh chap dat o Binh Dai-Ben Tre: Co co so cap so do cho nhung ho dan bi doi dat - Anh 1

Bà Nguyễn Thị Thất (chị bà Trí, có chồng là Liệt sĩ) khốn khổ vì căn nhà dột nát nhưng không xây sửa được do tranh chấp đất.

Hiện tại, gia đình bà Trí, gia đình bà Lẻ và nhiều hộ dân khác đang “dở khóc, dở cười”, “chết đứng” trên mảnh đất họ đã quản lý, sử dụng trong nhiều thập kỷ.

Bởi lẽ, nếu bỏ đất đang tranh chấp mà đi thì họ cũng chẳng biết đi đâu khi trong tay chỉ có mảnh đất “chôn nhau cắt rốn” mà cha mẹ mình để lại. Còn nếu tiếp tục ở lại thì không thể xây sửa nhà, bị làm khó trong việc quản lý, sử dụng đất. Đáng chú ý, trên mảnh đất đang tranh chấp, căn nhà của những người dân này đang ngày càng sập sệ, xuống cấp nghiêm trọng nhưng vẫn không thể xây sửa tươm tất.

Chia sẽ với PV Báo Công lý, bà Nguyễn Thị Trí nói trong nước mắt: “Gần đây, ngôi nhà này xuống cấp nghiêm trọng, tôi xây sửa lại thì bị xử phạt hành chính, bị làm khó. Không còn cách nào khác, tôi phải làm liều xây nhà để có nơi che nắng, trốn mưa, có nơi thờ phụng tổ tiên và các anh hùng liệt sĩ. Rất mong các cơ quan chức năng xem xét, cấp sổ đỏ để chúng tôi có thể tiếp tục sử dụng đất để sản xuất, an tâm sinh sống”.

Được biết, gia đình bà Trí đã từng đến UBND thị trấn Bình Đại để xin cấp sổ đỏ cho thửa đất mà mẹ bà để lại. Thế nhưng, cơ quan này cho biết, thửa đất này đang trong diện tranh chấp nên không thể cấp sổ đỏ được.

Vu tranh chap dat o Binh Dai-Ben Tre: Co co so cap so do cho nhung ho dan bi doi dat - Anh 2

Vu tranh chap dat o Binh Dai-Ben Tre: Co co so cap so do cho nhung ho dan bi doi dat - Anh 3

Giấy Xác nhận tạm thời quyền sử dụng đất của bà Nguyễn Thị Lẻ được cấp vào năm 1998.

Có cơ sở xem xét cấp sổ đỏ

Theo tìm hiểu của PV Báo Công lý, ngày 18/11/2011, ông Võ Minh Cường đã đến UBND thị trấn Bình Đại yêu cầu lập thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên thửa đất bà Nguyễn Thị Lẻ đang quản lý, sử dụng.

Tuy nhiên, trả lời ông Cường vào năm 2011, ông Nguyễn Thanh Hồng (đương nhiệm chức Chủ tịch UBND thị trấn Bình Đại thời điểm đó) cho biết, trước năm 1954, nguồn gốc đất mà ông Cường xin cấp sổ đỏ là của địa chủ Chà Đò cho các hộ nông dân khai phá thu tô. Đến năm 1954, chính quyền cách mạng tuyên bố tịch thu và giao cấp cho người dân đang canh tác được tiếp tục sử dụng, trong đó có hộ ông Nguyễn Văn Đính (cha ruột của bà Lẻ). Như vậy, thửa đất bà Lẻ đang quản lý sử dụng là của cha mẹ bà Lẻ để lại, nay cha, mẹ bà Lẻ đã chết thì bà Lẻ là người kế thừa hợp pháp. Do đó, việc ông Cường nói thửa đất mà bà Lẻ đang sử dụng là của cha ông mua của địa chủ Chà Đò vào năm 1956 là không phù hợp. Chính vì vậy, UBND thị trấn Bình Đại không thể thực hiện yêu cầu của ông Cường.

Vu tranh chap dat o Binh Dai-Ben Tre: Co co so cap so do cho nhung ho dan bi doi dat - Anh 4

Vào năm 2011, UBND thị trấn Bình Đại đã có văn bản trả lời ông Võ Minh Cường về việc không thể cấp sổ đỏ.

Mặt khác, nhiều người dân ở thị trấn Bình Đại cho biết, gia đình bà Trí và gia đình bà Lẻ là những gia đình có công với cách mạng, hơn nữa họ đã sử dụng đất này ổn định trong thời gian dài đến nhiều thập kỷ. Ngoài ra, cùng với việc công khai sử dụng đất liên tục trong hàng chục năm, các hộ dân này đã nhiều lần đóng thuế sử dụng đất, thậm chí hộ nhà bà Lẻ còn được cấp Giấy Xác nhận tạm thời quyền sử dụng đất. Do đó, đa số người dân đều mong muốn chính quyền địa phương xem xét, phê duyệt, cấp sổ đỏ đối với các thửa đất đang tranh chấp nói trên cho bà Trí, bà Lẻ.

Xác nhận với PV Báo Công lý, bà Phan Thị Thanh (70 tuổi, Phó Ban liên lạc bộ đội địa phương huyện Bình Đại) chia sẻ: “Tôi tham gia cách mạng sau đình chiến 1954. Tôi đem thư, lấy thư cho cán bộ cơ sở nằm vùng hoạt động trên mảnh đất này. Tôi biết rõ gia đình bà Nguyễn Thị Trí cất nhà ở ổn định tại đây từ thời giặc Pháp, giặc Mỹ xâm lược cho đến hôm nay, còn nếu chỉ tính từ mốc thời gian chuyển giao giai đoạn ngày 30/4/1975 đến nay đã là 72 năm”.

Vu tranh chap dat o Binh Dai-Ben Tre: Co co so cap so do cho nhung ho dan bi doi dat - Anh 5

Biên lai thu thuế sử dụng đất của gia đình bà Lẻ

Ở góc độ pháp lý, Luật sư Phạm Tấn Thuấn (Đoàn luật sư TPHCM) cho biết, điều 236 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định, người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với động sản, 30 năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

Như vậy, lãnh đạo huyện Bình Đại và các cơ quan chức năng hoàn toàn có cơ sở để xem xét, phê duyệt, cấp sổ đỏ cho các hộ dân bị ông Cường đòi đất. Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, xem xét giải quyết triệt để người dân an tâm sinh sống, tránh để tranh chấp kéo dài.

Nguyễn Thanh Vĩnh