Tộc họ Kut Mú Tom - dân tộc Chăm ở thôn Hoài Ni, xã Phước Thái, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận được xem là tộc họ tiêu biểu trong mô hình giúp nhau vượt khó, xóa đói giảm nghèo, tham gia xây dựng cuộc sống bình yên, xây dựng đời sống văn hóa.

Ông Lưu Văn Thính tộc trưởng tộc họ Kut Mú Tom

6 tháng một lần, họ tộc tổ chức sinh hoạt qua đó phát động thực hiện các phong trào như "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, "Ông bà cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo”, tham xây dựng gia đình văn hóa; tộc họ hiếu học; bài trừ hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan; tham gia các chương trình an sinh xã hội; vệ sinh môi trường; phòng chống tội phạm.

Tộc họ Kut Mú Tom có từ lâu đời, sống tập trung ở thôn Như Bình, thôn Hoài Ni và Hoài Trung, xã Phước Thái gồm 165 hộ/523 khẩu. Được sự quan tâm hướng dẫn, giúp đỡ của chính quyền, Mặt trận tại địa phương, họ tộc đã xây dựng quy chế giúp họ tộc có những tiến bộ, văn minh. Tuy nhiên, trong họ tộc vẫn còn tồn tại những vấn đề như hủ tục mê tín dị đoan, mâu thuẫn, mất đoàn kết trong nội bộ họ tộc diễn ra thường xuyên, con cháu trong họ tộc không chăm lo học tập, phát triển kinh tế, các quy định trước đây của họ tộc không phát huy hiệu quả.

Để các gia đình trong họ tộc được sống ấm no, hạnh phúc, họ tộc Kut Mú Tom quyết định họp những người có uy tín trong họ tộc, thống nhất thành lập ban vận động - điều hành gồm 8 người cốt cán, có uy tín trong họ tộc (1 tộc trưởng, 6 tộc phó, 1 thư ký) xây dựng Quy ước tộc họ và được các thành viên trong tộc họ thống nhất biểu quyết thông qua. Theo quy ước, tộc họ Kut Mú Tom tập trung vận động con em chăm lo phát triển kinh tế, tích cực học hành, chấp hành tốt pháp luật, tham gia tốt công tác xã hội ở địa phương, xây dựng mô hình "Tộc họ Kut Mú Tom giúp nhau vượt khó, xóa đói giảm nghèo, giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương, tham gia xây dựng cuộc sống bình yên khu dân cư, xây dựng đời sống văn hóa”.

Theo quy ước, tộc trưởng là người quản lý chung, mỗi tộc phó phụ trách từng lĩnh vực và đời sống riêng trong họ tộc. Khi phát hiện những tồn tại trong họ tộc, Ban vận động - điều hành có trách nhiệm nắm bắt tình hình trong tộc để kịp thời phản ảnh cho họ tộc và mời các cụ cao niên và các thành viên trong tộc đóng góp ý kiến để giải quyết vấn đề.

Để thực hiện tốt quy ước, tộc họ Kut Mú Tom tổ chức 2 tổ tự quản đảm bảo an ninh trật tự do tộc phó làm tổ trưởng; qua đó tổ tự quản nắm bắt được đời sống của các thành viên trong tộc họ, sớm phát hiện những thành viên vi phạm pháp luật để kịp thời tuyên truyền vận động, răn đe, giáo dục. 6 tháng một lần, họ tộc tổ chức sinh hoạt qua đó phát động thực hiện các phong trào như "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, "Ông bà cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo”, tham xây dựng gia đình văn hóa; tộc họ hiếu học; bài trừ hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan; tham gia các chương trình an sinh xã hội; vệ sinh môi trường; phòng chống tội phạm. Phấn đấu trong dòng tộc không có người vi phạm pháp luật, không nghe hoặc tin theo những luận điệu xuyên tạc của kẻ xấu, gây chia rẽ đoàn kết dân tộc…

165/165 hộ gia đình trong tộc họ Kut Mú Tom ký cam kết chấp hành tốt pháp luật, không có thành viên vi phạm pháp luật; không có thành viên vi phạm các quy định về an toàn giao thông; tham gia các chương trình an sinh xã hội; 100% hộ gia đình trong họ tộc đạt danh hiệu Gia đình văn hóa. Những năm qua, dòng tộc đã thành lập Quỹ Xóa đói, giảm nghèo; Quỹ Khuyến học, khuyến tài…

Với vai trò là trưởng tộc ông Lưu Văn Thính cho biết: Hiện nay, Quỹ khuyến học và cho vay phát triển sản xuất của tộc họ Kút Mú Tom là 450 triệu đồng. Mỗi cháu đỗ đại học được hỗ trợ 500.000 đồng/năm, cao đẳng 400.000 đồng, trung cấp 350.000 đồng... Mỗi hộ con cháu khó khăn được vay 1 triệu đồng để phát triển kinh tế.

Nhờ có nguồn quỹ này, các hộ trong dòng tộc có thêm điều kiện để sản xuất, chăn nuôi, tăng thêm thu nhập cho gia đình, từ đó tỷ lệ hộ nghèo ngày càng giảm đáng kể, con cháu trong tộc họ có thêm điều kiện học tập. Cuộc sống của các thành viên trong họ tộc có những đổi thay tích cực, từ 23 hộ nghèo trong tộc họ đến nay còn 13 hộ, số hộ khá, giàu tăng lên hàng năm.

Không chỉ xây dựng, phát triển cho dòng tộc, ông Lưu Văn Thính còn vận động bà con trong thôn cùng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Bằng những việc làm thiết thực đó, đến nay, diện mạo nông thôn mới ở thôn Hoài Ni ngày càng khởi sắc, nhiều hộ gia đình kinh tế ngày càng phát triển...

Văn Nhất