Những diễn viên hài có tiếng đều gắn với thiếu nhi và sẵn sàng dành hết tâm sức cho các em mà không cầu mong thu lại gì. Xuân Bắc đang đi trên một con đường như vậy và anh cảm thấy trọn vẹn với chính bản thân.

Cho tới nay, Xuân Bắc có mặt trong hàng loạt bộ phim đều thuộc loại hàng đầu dù đã lâu người ta ít thấy anh ồn ào trên truyền hình. Có lẽ vai Núi trong phim "Sóng ở đáy sông" vẫn gây ấn tượng đặc biệt cho khán giả xem phim truyền hình, đến nỗi cho đến tận bây giờ khi đi ngoài đường, nhiều người bất chợt gặp Xuân Bắc, thấy gương mặt quen quá mà chẳng nghĩ ra tên thật của anh, liền gọi rối rít: "Ơ! Núi, thằng Núi kìa...".

Những kỷ niệm đáng nhớ với khán giả hâm mộ Xuân Bắc có nghe cả ngày cũng không hết chuyện. Có cô gái chỉ vì tò mò muốn biết xem ở ngoài đời Xuân Bắc có "lòe loẹt" như ở trên sân khấu không đã chờ hàng giờ trước trường quay, hay chỉ để hỏi có mỗi một câu thôi: "Trên ti-vi lúc nào em cũng thấy anh cười, thế ở ngoài đời anh có biết cáu không?".

Xuân Bắc là con út trong gia đình có 5 anh chị em, quê ở tỉnh Phú Thọ, nhà cách Đền Hùng khoảng 10 km. Hiện giờ bố mẹ và các anh chị vẫn sinh sống ở TP Việt Trì, một trong hai thành phố công nghiệp lớn đầu tiên ở miền Bắc.

Anh kể: “Đặc điểm của quê tôi là có một cây cầu mà chỉ được đi bên trái và một con đường có số nhà dài nhất nước. Lúc nhỏ, tôi thích được bay trên chiếc thảm bay như Aladin, rất mê sự dũng cảm tuyệt vời của các anh hùng lái máy bay nên ước mơ sau này làm phi công. Nhưng vì quá nghịch ngợm bị té ngã, để lại vết sẹo nhỏ trên trán, mọi người sợ sẽ còn có di chứng gì ở các bộ phận liên đới như răng miệng, tai, mắt,... nên bảo tôi chuyển nghề. Bỏ làm phi công thì tôi làm luật sư vì thấy mình có khả năng... nói nhiều!”. Nhưng, có lẽ vì yêu thiếu nhi, sau cùng anh lại làm một chàng diễn hài.

Xuân Bắc - Tự Long trong một vở kịch dành cho thiếu nhi

Xuân Bắc có đôi chút ngậm ngùi khi nói về gia đình: “Chẳng bà vợ nào muốn chồng đi diễn miết cả. Tuy nhiên "tôi không ném công việc vào gia đình, không mang công việc về nhà. Buổi sáng thì dành nhiều thời gian ở nhà và nói chuyện với con. Tôi sẽ không hy sinh gia đình cho nghệ thuật, với tôi gia đình là trên hết”.

Tổ ấm của Xuân Bắc hiện ở phố Mai Hắc Đế (Hà Nội). Hai cháu nhỏ thường gọi bố một cách thân mật “anh Xuân Bắc”. Anh bảo, bố con gần gũi, không phân biệt mà coi như những người bạn, những người anh em thành ra thế. Thậm chí cháu thứ hai phát âm chưa rõ nhưng vẫn thường nói: “Anh Bắc ơi, àm ì ấy?”. Có một điều ít người biết, trừ những lúc đi diễn xa, còn lại Xuân Bắc thường đi làm bằng xe đạp. Đến trường đón con cũng bằng xe đạp. Trên đường về, bố trước, con sau vi vu qua các phố. Mà theo cách nói của anh là “tiết kiệm” tiền xăng, gửi xe, tránh tắc đường và tốt cho sức khỏe.

Khi được Xuân Bắc có nhận là số mình "xuân" không? Khác hẳn với gương mặt ngồ ngộ, hài hước mà khán giả thường gặp trên màn ảnh, Xuân Bắc thành thật và nghiêm túc trả lời: "Tôi luôn tâm niệm là phải sống và làm việc nghiêm túc và hết mình, những gì tôi đạt được là thành quả lao động đích thực".

Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Xuân Bắc ước mơ trở thành một luật sư giỏi, nhưng lại đột ngột quay ngoắt 180 độ khi gia nhập trường Sân khấu Điện ảnh. Phải thừa nhận là Xuân Bắc có duyên. Nhiều phen chứng kiến anh "giải nguy" cho nhiều sự cố ở các buổi giao lưu điện ảnh mới thấy rõ điều đó. Luôn biết tung hứng với bạn diễn, "gãi đúng chỗ ngứa" để chọc cười khán giả, biệt tài đó của Xuân Bắc không những khiến người xem mà dân nghề đều tán thưởng.

Xuân Bắc chăm sóc thiếu nhi từng chút một, đã có hẳn một bản điều tra xem ở Hà Nội hiện nay có bao nhiêu sân chơi dành cho thiếu nhi, bao nhiêu rạp hát dành cho các em, và anh thấy là nó quá ít.

"Các gia đình chăm lo cho con cái mình rất nhiều, cho chúng quần áo đẹp, thức ăn ngon nhưng lại không chú trọng lắm đến sinh hoạt tinh thần dành cho chúng. Vì thế tôi quyết tâm làm, miệt mài làm, mùa Trung thu làm kịch dân gian, mùa 1-6 làm kịch quốc tế. Các nghệ sĩ đến với sân khấu thiếu nhi của tôi nhận cát-xê dù ít hay nhiều cũng đều vui vẻ”.

Đã thành thông lệ, năm nào nhóm nghệ sĩ Xuân Bắc - Tự Long cũng thực hiện một chương trình dành cho thiếu nhi vào dịp hè. Nghệ sĩ Xuân Bắc cho biết, nhiều năm gắn bó với các em thiếu nhi nên anh rất hiểu tâm lý của trẻ nhỏ.

"Tâm lý của các em là luôn ước mơ trở thành người lớn, trở thành siêu nhân để bảo vệ người khác, bảo vệ thế giới luôn tồn tại trong mỗi bé, dù là bé trai hay bé gái. Bé gái thì muốn xinh đẹp như công chúa”.

Đó là tâm niệm giúp Xuân Bắc gắn bó với các chương trình thiếu nhi từ hết năm này qua năm khác, Đồ Rê Mí là một ví dụ điển hình khi anh làm Giám khảo rồi lại “lon ton” làm MC vì thích được trò chuyện với các cháu theo những cách thức khác, thích được quan tâm, trêu đùa, tỉ mẩn.

Nhìn cách Xuân Bắc “chìm” vào những câu chuyện với các cháu bé, hiểu tại sao anh cứ trẻ mãi với nghề, cứ vô tư, hồn nhiên, vì mọi hành động đó, đều xuất phát từ cái tâm của một nghệ sĩ tử tế.