(Chinhphu.vn) - Bên cạnh căn cứ vào quy hoạch phát triển KT-XH, quy hoạch mạng lưới trường đại học cũng như đáp ứng được các điều kiện thành lập, điều kiện hoạt động giáo dục, việc quy định rõ hơn trách nhiệm của người đứng đầu ngành Giáo dục và Đào tạo trong vấn đề này sẽ đảm bảo yêu cầu chặt chẽ hơn trong việc thành lập trường đại học.

Hiện có ý kiến cho rằng, trong 3-5 năm gần đây, có hiện tượng “nở rộ” các trường đại học mới tại Việt Nam trong khi chất lượng đào tạo chưa tương xứng. Cũng có ý kiến băn khoăn, theo Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục sẽ được đưa ra thảo luận, xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XII, việc sửa đổi quy định thẩm quyền thành lập trường đại học từ Thủ tướng Chính phủ sang cho Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo về bản chất có phải là “nới lỏng” quy định thành lập trường đại học hay không và từ đó, góp phần làm cho “làn sóng” mở trường đại học tăng mạnh… Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc sửa đổi, bổ sung Luật theo hướng chuyển thẩm quyền quyết định thành lập trường đại học công lập, cho phép thành lập trường đại học tư thục từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo là phù hợp với quy định về “phân công, phân cấp quản lý giáo dục” tại Điều 14 và quy định về thẩm quyền "cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục” tại Điều 100 của Luật giáo dục. Trên cơ sở các quy định về quy hoạch mạng lưới các trường đại học, cao đẳng và điều kiện, thủ tục thành lập, đình chỉ hoạt động, sáp nhập, chia, tách, giải thể trường đại học do Thủ tướng Chính phủ ban hành, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định cụ thể việc thành lập, cho phép thành lập trường đại học. Việc giao thẩm quyền này xác định rõ hơn trách nhiệm của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo trong quản lý nhà nước về giáo dục. Thủ tướng Chính phủ tập trung vào việc quản lý, điều hành vĩ mô, quy định về việc thành lập trường đại học nói chung, còn việc quyết định thành lập và giao nhiệm vụ đối với từng trường thì thẩm quyền này được giao cho Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. Chỉ trong trường hợp đặc biệt, việc thành lập những trường đại học có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân, Thủ tướng quyết định chủ trương thành lập trước khi Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định thành lập hoặc cho phép thành lập. Những trường hợp đặc biệt Thủ tướng quyết định chủ trương thành lập sẽ được quy định cụ thể tại văn bản quy định về điều kiện và thủ tục thành lập trường đại học do Thủ tướng ban hành. Theo số liệu thống kê, trong 3 năm, từ 2006 – 2008, có 48 trường đại học được thành lập, trong đó có 24 trường được thành lập mới, còn lại 24 trường được nâng cấp từ trường cao đẳng lên. Việc thành lập trường, nâng cấp trường đại học đều thực hiện theo quy hoạch mạng lưới các trường đại học. Hàng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện việc đánh giá các trường mới thành lập và báo cáo Thủ tướng về việc lập trường. Trong quy trình lập trường đại học, việc thẩm định thành lập không chỉ riêng Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện mà còn có sự tham gia của các Bộ, ngành khác như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và UBND tỉnh, thành phố nơi trường đặt trụ sở chính… Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, nghiên cứu Luật giáo dục một số nước cho thấy thẩm quyền quyết định thành lập trường đại học được giao cho Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, ví dụ Luật giáo dục đại học Hàn Quốc quy định: bất cứ ai không phải Nhà nước muốn thành lập trường đều phải được Bộ Giáo dục, Khoa học và Công nghệ cho phép. Theo chương trình dự kiến của kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XII, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân trình bày trước Quốc hội Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục vào ngày 23/10. Chủ nhiệm Ủy ban văn hóa, , thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội Đào Trọng Thi trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật này. Ngày 24/10, Quốc hội thảo luận ở tổ và ngày 30/10, thảo luận ở hội trường về dự án Luật này trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 25/11. Đức Tuân