Ai Cập bên "bờ vực thẳm"

Gốc
Ai Cập đang đứng trên bờ vực của nội chiến sau khi xảy ra cuộc đụng độ đẫm máu làm hơn 500 người chết, hơn 3.000 người bị thương hôm 14-8. Chính phủ lâm thời Ai Cập buộc phải tuyên bố lệnh tình trạng khẩn cấp kéo dài một tháng. Cộng đồng quốc tế phản đối mạnh mẽ việc quân đội đã quá mạnh tay trong các cuộc trấn áp người biểu tình ủng hộ Tổng thống bị lật đổ Mo-xi. "Cuộc thảm sát" này đang có nguy cơ đẩy Ai Cập vào cuộc nội chiến "huynh đệ tương tàn".

Ai Cập đang đứng trên bờ vực của nội chiến sau khi xảy ra cuộc đụng độ đẫm máu làm hơn 500 người chết, hơn 3.000 người bị thương hôm 14-8. Chính phủ lâm thời Ai Cập buộc phải tuyên bố lệnh tình trạng khẩn cấp kéo dài một tháng. Cộng đồng quốc tế phản đối mạnh mẽ việc quân đội đã quá mạnh tay trong các cuộc trấn áp người biểu tình ủng hộ Tổng thống bị lật đổ Mo-xi. "Cuộc thảm sát" này đang có nguy cơ đẩy Ai Cập vào cuộc nội chiến "huynh đệ tương tàn".

Ai Cập vừa chứng kiến một "thảm kịch" đẫm máu nhất trong vài thập kỷ qua ngay sau khi kết thúc tháng lễ Ra-ma-đan của người Hồi giáo. Xung đột bùng nổ sau khi quân đội sử dụng các biện pháp mạnh giải tán hai điểm biểu tình ngồi tại các quảng trường Na-đa và Ra-ba An A-đa-uy-a ở Thủ đô Cai-rô kéo dài suốt sáu tuần qua. Động thái trên của quân đội nhằm dập tắt làn sóng phản đối của người ủng hộ cựu Tổng thống Mo-xi tiếp tục dâng cao ở Thủ đô Cai-rô và các thành phố khác trên khắp nước này. Theo Bộ Nội vụ Ai Cập, bạo lực và đụng độ giữa người biểu tình và cảnh sát làm hơn 500 người chết, hơn 3.000 người bị thương, làm tê liệt các tuyến đường sắt đi và đến Cai-rô. Bất bình của người biểu tình càng gia tăng khi lực lượng an ninh bắt giữ một số thủ lĩnh của tổ chức Anh em Hồi giáo. Các vụ bắt bớ này càng làm tình hình rối loạn. Hơn thế, việc quân đội Ai Cập dùng vũ lực để giải tán người biểu tình nói trên bị coi là "hạ sách" bởi không những không thể hạ nhiệt căng thẳng với lực lượng ủng hộ cựu Tổng thống Mo-xi, mà càng thổi bùng ngọn lửa thù hận chống quân đội và chính quyền lâm thời.

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun, Mỹ, Liên hiệp châu Âu (EU), I-ran, Thổ Nhĩ Kỳ đã lên án mạnh mẽ các vụ bạo lực đẫm máu ở Ai Cập, cho rằng quân đội nước này phải chịu trách nhiệm về tình hình an ninh bất ổn. Mỹ dường như cũng hết kiên nhẫn khi phản đối mạnh mẽ việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Ai Cập, cho rằng động thái này sẽ kéo nước này trở lại thời kỳ gần 30 năm dưới sự cầm quyền của cựu Tổng thống bị lật đổ H.Mu-ba-rắc. Từng "lặng tiếng" trước việc quân đội Ai Cập phế truất Tổng thống Mo-xi, Oa-sinh-tơn đã tránh gọi vụ chính biến đó là "cuộc đảo chính". Tuy nhiên, sau "vụ thảm sát" đẫm máu vừa qua, Mỹ đã lên tiếng đe dọa sẽ xem xét lại khoản viện trợ quân sự khoảng 1,3 tỷ USD mỗi năm cho quân đội Ai Cập. Oa-sinh-tơn thậm chí còn cân nhắc có thể hủy cuộc tập trận chung mang tên "Sao sáng"

với Ai Cập được tổ chức hai năm một lần. Các nước như Ca-ta, Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất, vốn ủng hộ việc lật đổ Tổng thống Mo-xi, song cũng phải kêu gọi quân đội Ai Cập kiềm chế và tìm một giải pháp chính trị cho các bên. Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ và Liên đoàn A-rập có hành động nhanh chóng để ngăn chặn cuộc "thảm sát" ở Ai Cập, trong khi I-ran cũng cảnh báo về nguy cơ nội chiến ở quốc gia Bắc Phi này.

Kể từ sau khi chế độ Mu-ba-rắc bị lật đổ trong làn sóng của "Mùa xuân A-rập", Ai Cập rơi vào vòng luẩn quẩn không lối thoát. Những tưởng xây dựng được một thời kỳ dân chủ sau khi Tổng thống Mo-xi được bầu qua một cuộc bầu cử đầu tiên, song thực tế Ai Cập ngày càng bị ngập sâu vào chia rẽ. Lực lượng Anh em Hồi giáo đánh mất những "thành quả" mà chính họ đã thu được sau "cuộc cách mạng" bởi sự thâu tóm quyền lực vội vàng. Tiếp đó, sự can thiệp của quân đội lật đổ Tổng thống Mo-xi nhằm trao quyền lực lại cho một chính phủ khác với mong muốn đem lại sự thay đổi tốt đẹp hơn cho Ai Cập, nhưng vô hình trung, cuộc "chính biến" này lại đẩy đất nước Kim tự tháp vào cuộc khủng hoảng tồi tệ hơn. Tiến trình chuyển giao quyền lực trong hơn hai năm qua cho thấy, khó có lực lượng hay nhân vật nào có thể chèo lái đưa con thuyền Ai Cập thoát khỏi cơn sóng gió và diễn biến tình hình quốc gia Bắc Phi này ngày càng trở nên khó đoán.

Việc không thể hóa giải bất đồng giữa các bên khiến Ai Cập bế tắc trong việc tìm một giải pháp chính trị. Sự sốt sắng của Mỹ, EU cũng chưa đem lại cách giải quyết nào khác cho Ai Cập. Lần lượt các phái viên quốc tế đã phải thất vọng trở về "tay trắng" sau những chuyến làm việc ở Ai Cập mà không giúp tìm được tiếng nói chung giữa các phe phái. Các chủ thể chính trị ở Ai Cập có quan điểm khác xa nhau và không tin tưởng lẫn nhau. Tình thế đối đầu đã cuốn Ai Cập vào vòng xoáy bạo lực mới và có nguy cơ nhấn chìm quốc gia từng một thời phát triển hoàng kim này vào vực thẳm chiến tranh. Để ngăn chặn bạo lực leo thang dẫn đến tổn thất sinh mạng của người dân, cộng đồng quốc tế kêu gọi các lực lượng chính trị tại Ai Cập cần đặt lợi ích quốc gia lên trên hết, giải quyết bất đồng thông qua đối thoại, thúc đẩy tiến trình chính trị trên cơ sở hòa giải dân tộc và đồng thuận quốc gia.

THÁI AN

Tin nóng

Tin mới