Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Ai Cập: Đường tới dân chủ còn dài

Gốc

Ai bỏ phiếu cứ bỏ, ai đi biểu tình cứ đi biểu tình! Đó là hình ảnh đầu tuần qua tại Ai Cập khi nước này đang tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên kể từ khi chính quyền của Tổng thống Hosni Mubarak sụp đổ. Điều đó cho thấy con đường tiến tới dân chủ của Ai Cập còn rất dài…

Việc giới quân đội lên nắm quyền sau khi lật đổ ông Mubarak hồi tháng 2 năm nay đã được đa số người dân Ai Cập hoan nghênh. Ai cũng nghĩ rằng quân đội mà đại diện thì Hội đồng tối cao các lực lượng vũ trang (SCAF) sẽ là thành trì vững chắc để bảo đảm cho tiến trình dân chủ hóa diễn ra tốt đẹp. Nhưng việc quân đội đặt điều kiện cho việc chuyển giao quyền lực để giữ lại những đặc quyền và quy chế riêng đã khiến người dân Ai Cập có cảm tưởng là việc lật đổ chế độ Mubarak là một cuộc đảo chính quân sự hơn là một cuộc cách mạng. Nói cách khác, đó chỉ là một cuộc cách mạng nửa vời.

Chính phủ do các tướng lĩnh chỉ định đã đưa vào Hiến pháp những điều khoản mà nếu được thông qua, sẽ giúp cho quân đội nằm ngoài mọi kiểm soát của Chính phủ dân sự. Chính vì vậy, đông đảo người dân lại đổ ra đường phố và tập hợp tại Quảng trường Tahrir để biểu tình đòi SCAF chuyển giao quyền lực. Một số ít nhượng bộ - như ý định trao lại quyền lực cho người dân vào mùa Hè năm 2012, sớm hơn kế hoạch 1 năm, và phục chức cho Thủ tướng Kamal Ghanzouri, từng nắm quyền dưới thời Mubarak, để lập Nội các dân sự chuyển tiếp mới, đã không xoa dịu được đám đông người biểu tình.

Trong khi đó, các đảng phái vẫn còn bất đồng về hướng đi sắp tới cho đất nước. Đảng Tự do và Công lý (FJP) của tổ chức Anh em Hồi giáo và đảng Người Ai Cập Tự do (FEP) còn hối thúc SCAF nhanh chóng bổ nhiệm một chính phủ cứu quốc. Trong khi đó nhiều đảng phái ủng hộ ý kiến về một chính phủ lâm thời độc lập, không nằm dưới sự kiểm soát của SCAF. Người sáng lập đảng Kefaya là George Ishaq đã ủng hộ kịch bản chuyển giao quyền lực cho một Hội đồng Tổng thống, trong khi thành lập một chính phủ cứu quốc. Ông Ishaq nói: "Chính phủ này sẽ chịu trách nhiệm trong việc đạt được an ninh, ổn định và quản lý các cuộc bầu cử". Nhà hoạt động và là sỹ quan quân đội nghỉ hưu Tag Abdel Alim lại đề xuất bổ nhiệm khoảng 20 thường dân đại diện cho nhân dân tham gia cùng SCAF điều hành đất nước, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ quyết định nào của hội đồng mới phải có sự nhất trí chung.

Ông Raafat Fouda, Giáo sư Luật Hiến pháp thuộc trường Đại học Cairo, đề xuất chuyển giao quyền lực cho một Hội đồng Tổng thống. Ông nói: “Các thành viên của Hội đồng Tổng thống phải bao gồm những người không có mối quan hệ chính trị cụ thể, như ứng cử viên Tổng thống Mohamed ElBaradei”.

Các chuyên gia nhận định tình hình tại Ai Cập đang trượt vào vùng nguy hiểm, không chỉ đe dọa đất nước này mà cả những nước láng giềng. Chừng nào đòi hỏi của người dân đối với quân đội về việc chuyển giao quyền lực cho một cơ quan dân sự còn chưa được đáp ứng, thì sẽ khó có thể ngăn phong trào biểu tình tiếp diễn.

Người Ai Cập không chỉ chống lại SCAF lên nắm quyền sau khi Mubarak đổ, mà chống lại tính hợp pháp của việc quân đội chi phối đất nước này từ năm 1952. Đó là lý do tại sao các nhà hoạt động ở Tahrir gắn những gì đang xảy ra như là sự tiếp nối của một cuộc cách mạng lâu dài. Các cuộc biểu tình đường phố là rất ấn tượng, nhưng chưa đạt tới quy mô từng lật đổ cựu Tổng thống Hosni Mubarak. Người Ai Cập dường như muốn ổn định, nên mới tạo cơ hội cho quân đội. Nhưng các vị tướng không chỉ đối mặt với thách thức chính trị mà cả cuộc khủng hoảng kinh tế, điều mà các quan sát viên đã hầu như bỏ quên. Trong 15 tháng tới, 1 triệu người Ai Cập sẽ tham gia lực lượng lao động, nhưng chỉ có 300.000 việc làm được tạo ra. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, cam kết ủng hộ từ các nhà tài trợ truyền thống chưa được thực hiện và có vẻ sẽ vẫn không được thúc đẩy.

Hiện có nhiều kịch bản được đưa ra, nhưng vấn đề nằm ở chỗ liệu SCAF có sẵn lòng lưu ý tới những đòi hỏi của người dân hay không và từ bỏ quyền lực càng sớm càng tốt…

Nguyễn Kim

Nguồn TG&VN: http://www.tgvn.com.vn/Item/VN/ThoiSu/2011/11/71951D34DA360281/