Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Bài thơ 'một giờ và 10 phút' của Phạm Tiến Duật– Mối lương duyên anh bộ đội và cô giáo

Chẳng mấy ai có thể tinh tế nhận ra sự tương đồng nhỏ bé nhưng cũng rất đặc biệt giữa người lính và nhà giáo thời chiến chinh như vậy, hành quân một giờ - nghỉ chân mười phút và giảng dạy một giờ - nghỉ giải lao mười phút.

Chẳng biết từ khi nào, có một mối lương duyên giữa anh bộ đội và cô giáo. Thời chiến tranh chống Mỹ ấy, có rất nhiều bài thơ, bài hát ca ngợi mối lương duyên này. Tiêu biểu là bài thơ “Một giờ và mười phút” của Phạm Tiến Duật và bài hát “Hành khúc ngày và đêm” của Phan Huỳnh Điểu.

Tất cả đều toát lên một thời hào hùng mà lãng mạn:

“Tấm bảng đen em vẽ những đường cong

Tấm bảng đêm anh vẽ lên đường đạn

Vết phấn trắng và vết đồng cháy sáng

Ở hai đầu trận địa đấy em ơi”

Người lính Phạm Tiến Duật nổi tiếng với nhiều tác phẩm thơ viết trong thời kỳ chiến tranh. Ông từng đoạt giải Nhất cuộc thi thơ Báo Văn Nghệ năm 1970, được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001, được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì năm 2007, được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật năm 2012.

Nhớ về ông, xin chia sẻ với các bạn bài thơ mà ông đã tinh tế nhận ra sự tương đồng nhỏ bé nhưng cũng rất đặc biệt giữa người lính và nhà giáo thời chiến chinh như vậy, hành quân một giờ - nghỉ chân mười phút và giảng dạy một giờ - nghỉ giải lao mười phút.

Xin chia sẻ cảm xúc của một bạn về bài thơ đặc sắc trên: Hôm qua thầy Thanh đọc bài thơ "Một giờ và mười phút" của Phạm Tiến Duật ở trên lớp, cảm xúc của tôi như lặng đi. Những vần thơ ấy quả thực rất đẹp, đẹp đến da diết, đẹp đến ngẩn ngơ. Và những người lính trẻ Thủ Đô ra đi năm ấy "hào hùng và hào hoa" quá đỗi! Chẳng mấy ai có thể tinh tế nhận ra sự tương đồng nhỏ bé nhưng cũng rất đặc biệt giữa người lính và nhà giáo thời chiến chinh như vậy, hành quân một giờ - nghỉ chân mười phút và giảng dạy một giờ - nghỉ giải lao mười phút. Kì diệu hơn nữa, vần thơ được chắp bút không chỉ từ mối quan hệ đồng chí đồng bào ở hai đầu chiến tuyến, mà còn từ những người yêu nhau phải tạm xa cách ở "hai đầu nỗi nhớ". Tôi đã rung động ngay tức thì khi biết được điều đó. (Không, đừng hiểu nhầm rằng tôi chỉ xao xuyến khi việc gì dính dáng tới yêu đương tình ái. Tôi là người nặng tình, trân trọng mọi thứ tình thương trong cuộc sống này). Khi nào có một quyển sổ tay nho nhỏ, tôi sẽ nắn nót chép bài thơ này vào - một cách để tri ân tác giả cũng như nâng niu tình cảm tốt đẹp ấy. "Chẳng phải điều gì cũng lặp lại nhau đâu".

Mời bạn đọc bài thơ này, để cảm nhận sự lãng mạn của những người trải qua chiến tranh và xa cách, nhưng vẫn luôn nhớ về nhau: Mối lương duyên anh bộ đội và cô giáo.

MỘT GIỜ VÀ MƯỜI PHÚT

Phạm Tiến Duật

Cứ một giờ lại nghỉ mười phút

Trong buổi hành quân đi bộ sáng nay

Anh bỗng nhớ em lên lớp mỗi ngày

Cứ một giờ lại nghỉ mười phút

Chẳng phải điều gì cũng lặp lại nhau đâu

Giữa năm tháng hào hùng và biến động

Em của anh, quanh ta là cuộc sống

Chẳng phải điều gì cũng lặp lại nhau đâu

Khi em ngồi nhớ anh ngày chủ nhật thẳm sâu

Anh đang lội bùn, trong rừng đầy lá mục

Lúc em ngồi với học sinh là lúc

Anh đứng đỉnh đèo gió thổi mênh mông

Giấy bạc thuốc lá để lại đầy phòng

Khi em cắt làm hoa cho học sinh đem múa

Là khi anh đi những nơi bom nổ

Nào sắt nào nhôm phơi bạc vùng rừng

Tấm bảng đen em vẽ những đường cong

Tấm bảng đêm anh vạch lên đường đạn

Vết phấn trắng và vệt đồng cháy sáng

Ở hai đầu trận địa em ơi

Không trùng lặp nhau đâu giữa dài rộng cuộc đời

Nhưng có điều này giấu nỗi riêng chi chút

Cứ một giờ lại nghỉ mười phút

Tiếng trống trường đã điểm chưa em?

Mười phút cho chung hay mười phút cho riêng

Mà lúc nhớ nhau lại nghĩ về đất nước

Ngày thắng giặc đang tới gần phía trước

Tình yêu nào không nhắc đến ngày mai

Như hai bánh xe hiện tại với tương lai

Cuồn cuộn lăn đi vùn vụt

Rạo rực những giờ sau mười phút

Thời gian đi như một vệt sao dài.

1971

Đọc hết bài thơ, mà dường như ta vẫn thấy một tình yêu đẹp xuyên không gian, thời gian, vượt qua những khốc liệt của chiến tranh, để còn mãi mối lương duyên ANH BỘ ĐỘI và CÔ GIÁO.

Có đất nước nào, có thời nào người ta có thể vừa lãng mạn mà vẫn hào hùng như thế không nhỉ?

CCB Thành Sơn Trương (tổng hợp)

Nguồn VHPT: https://vanhoavaphattrien.vn/bai-tho-mot-gio-va-10-phut-cua-pham-tien-duat-moi-luong-duyen-anh-bo-doi-va-co-giao-a2496.html