Báo động nợ quốc gia

Gốc
Đại biểu Quốc hội lo ngại nợ quốc gia sắp tới ngưỡng mất an toàn nhưng theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, VN chưa mang gánh nặng nợ công. Kinh tế tăng trưởng nhưng đạo đức xã hội xuống cấp đáng lo ngại

Quốc hội (QH) đã dành cả ngày 27-5 để thảo luận tại hội trường về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2009, tình hình thực hiện 4 tháng đầu năm 2010. Nặng nợ với “siêu dự án” Nhiều “siêu dự án” lần đầu tiên được trình tại kỳ họp này đã khiến các đại biểu (ĐB) QH rất quan tâm đến vấn đề nợ quốc gia. ĐB Vũ Quang Hải (Hưng Yên) đánh giá dư nợ năm 2009 ở mức 41,9% GDP như trong báo cáo của Chính phủ là cao. ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái) cảnh báo nợ quốc gia sắp tới ngưỡng mất an toàn. Những năm trước, con số này chỉ 30%, còn hiện đã hơn 40% GDP. ĐB Nguyễn Lân Dũng (Đắk Lắk) thắc mắc về số liệu nợ công mà có tổ chức đã đánh giá là 52,35% GDP và VN xếp thứ 44 trong số trên 100 quốc gia về nợ nần. Do vậy, nếu tiếp tục vay để thực hiện các “siêu dự án” thì không biết nợ công sẽ đến mức độ nào. Giải tỏa mối lo lắng của các ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh giải trình: Nợ Chính phủ tăng vì tăng bội chi và ứng vốn cho phát triển, trong đó có việc phát hành thêm 20.000 tỉ đồng trái phiếu Chính phủ, tung ra các gói kích cầu. Về cơ cấu nợ, vay trung và dài hạn chiếm 86,5%, thời hạn 40 năm, lãi suất 0,75% - 1%/năm. Đại biểu Trần Du Lịch (TPHCM): Cần phân tích kỹ cơ cấu nợ để dự báo khả năng vay - trả từ nay đến năm 2020. Ảnh: Thế Dũng “Cơ cấu nợ như vậy khá bền vững, nằm trong tầm kiểm soát, không có nợ quá hạn. Vì thế, VN được đánh giá là không nằm trong diện mang gánh nặng nợ công”- Bộ trưởng Vũ Văn Ninh nhấn mạnh. “Bản chất nợ không xấu. Quốc gia, doanh nghiệp xài được tiền của người khác là giỏi, chỉ lo họ không cho vay” - ĐB Trần Du Lịch (TPHCM) nhận định. Khác với quan điểm của một số ĐB đã nêu trước đó, ông Lịch cho rằng muốn phát triển nhanh, cần vay tiền của người khác nhưng phải lưu ý đến hiệu quả sử dụng. Tuy nhiên, ông cũng đề nghị Ủy ban Tài chính - Ngân sách của QH cần phân tích kỹ cơ cấu nợ để dự báo khả năng vay - trả từ nay đến năm 2020. Hiệu quả đầu tư rất thấp Là nền kinh tế tăng trưởng chủ yếu dựa vào đầu tư nên vấn đề hiệu quả đầu tư được các ĐBQH đặc biệt quan tâm. ĐB Vũ Quang Hải (Hưng Yên) đánh giá chỉ số ICOR (hệ số gia tăng của vốn đầu tư toàn xã hội so với tăng trưởng kinh tế) cao như hiện nay là mảnh đất màu mỡ cho tham nhũng và lãng phí, vì ICOR cao đồng nghĩa với tăng đầu tư công. Theo ông, cần công khai ICOR 2009 là bao nhiêu để QH đánh giá hiệu quả tăng trưởng. ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái) dẫn chứng năm 2007, ICOR của VN là 5,2 nhưng năm 2009 đã trên 8, chứng tỏ hiệu quả đầu tư rất thấp, cần làm rõ nguyên nhân để khắc phục. ĐB Trần Hồng Việt (Hậu Giang) cho rằng ICOR ở khu vực Nhà nước lên đến hơn 10 là mức cao nhất so với thế giới. Đáng lo ngại là đã xuất hiện dấu hiệu buông lỏng quản lý, vượt tầm kiểm soát trong việc sử dụng nguồn ngân sách và đầu tư công. ĐB Trần Du Lịch ví bức tranh kinh tế VN năm 2009 có nhiều mảng sáng nhưng cũng còn nhiều mảng tối; tăng trưởng của VN như một ngôi nhà đang xây cao tầng trên nền móng yếu, bởi 3 trụ cột của nền kinh tế - hạ tầng cơ sở, giáo dục nhân lực và tài chính - đều chưa bảo đảm. Hiện trạng này đã kéo dài từ nhiều năm chưa khắc phục được. Từ thực tế đó, nhiều ĐBQH đặt vấn đề Chính phủ cần gấp rút trình đề án tái cơ cấu kinh tế để giải quyết được những tồn tại, yếu kém hiện nay và đạt được sự phát triển bền vững cho những năm sau. Đại biểu Huỳnh Văn Tí (Bình Thuận) đề cập nhiều đến các vấn đề xã hội mới nảy sinh, gây bức xúc cho người dân, như: tình trạng chém giết nhau dễ dàng, bạo lực học đường kéo dài... Tuy hiện tượng này chỉ xảy ra ở một bộ phận nhỏ trong xã hội nhưng đi ngược lại truyền thống đạo đức, rất đáng báo động, nếu để lan rộng rất nguy hiểm. “Kinh tế tăng trưởng nhưng môi trường ô nhiễm, đạo đức xã hội xuống cấp là đáng lo ngại, cần có khảo sát đánh giá điều gì đã và đang xảy ra làm băng hoại đạo đức xã hội, đối tượng nào bị tác động chủ yếu và nguyên nhân của nó để khắc phục” - ĐB Tí bức xúc. ĐB Dương Kim Anh (Trà Vinh) cho rằng Chính phủ cần bỏ chữ “nhiều” và chữ “tích cực” trong câu “giáo dục, y tế có nhiều tiến bộ, có bước phát triển tích cực” vì không đúng thực tế. Giảm độc quyền tốt hơn ngắt cầu dao điện ĐB Đồng Hữu Mạo (Thừa Thiên - Huế) đặt vấn đề gay gắt về trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực VN (EVN) và Bộ Công Thương trước việc cắt điện nhiều nơi. “Thiếu điện liên miên nhiều năm vì đâu? Đó là đương nhiên như cách giải thích của EVN hay do điều hành?” - ĐB Mạo thẳng thắn. Theo ông, nói thiếu điện do tăng trưởng cao kéo theo nhu cầu là không ổn vì tăng trưởng đã được dự báo; còn nói do thiếu nước thì không thể năm nào cũng vậy. Cắt điện gây thiệt hại lớn cho kinh tế - xã hội nhưng ngành điện chưa chịu bất cứ trách nhiệm gì nên cứ cắt điện tràn lan. Nhiều chỉ tiêu còn mơ hồ nhưng thiếu điện rất thực tế. “Trách nhiệm của Bộ Công Thương, của EVN thế nào? Có biện pháp gì bảo đảm đủ điện?” - ĐB Mạo thắc mắc. ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị) cho rằng cần ngừng những công trình chưa thiết yếu để tập trung xây dựng các nhà máy điện mới. Mất điện đã gây thiệt hại lớn nhưng không thấy ngành điện đền bù cho dân. “EVN giải thích “hồn nhiên” thiếu điện thì phải cắt mà không hình dung hậu quả. Chống thiếu điện, cần dùng biện pháp giảm độc quyền sẽ tốt hơn biện pháp ngắt cầu dao” - ĐB Lê Như Tiến thẳng thắn. Xây dựng chiến lược nợ mới Trước lo ngại của nhiều ĐBQH với các khoản nợ quốc gia đã gần chạm ngưỡng nguy hiểm, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng nhận xét: “Đúng là nợ quốc gia của một số nước phát triển đang diễn biến xấu. Ta cũng phải đề phòng rủi ro này. Chính phủ các nước luôn đưa ra hệ số an toàn và hệ số này phải phù hợp với điều kiện “sức khỏe” của từng nước, với VN thì khoảng 50% GDP. Chính phủ đã đề phòng rồi, nợ quốc gia của ta chủ yếu là nợ ODA và dài hạn là chính. Vay ODA có thời hạn trả kéo dài 30-40 năm, khi đó nền kinh tế quốc gia phát triển và có khả năng trả nợ. Trong năm nay, Chính phủ sẽ tính toán để xây dựng một chiến lược nợ mới”. Theo Phó Thủ tướng, các “siêu dự án” như đường sắt cao tốc Bắc Nam, quy hoạch xây dựng thủ đô Hà Nội... đều nằm trong tổng số nợ quốc gia. “Trong tương lai, ta sẽ phải cơ cấu lại các khoản vay cho đầu tư phát triển” - Phó Thủ tướng cho biết. Phó Thủ tướng chia sẻ với ý kiến lo ngại rằng trong việc vay nợ tới đây để đầu tư cho các “siêu dự án”, nền kinh tế VN không còn ở trình độ phát triển thấp nên điều kiện vay ODA sẽ khắt khe hơn, lãi suất cao hơn, thời hạn trả nợ ngắn hơn. “Chính phủ sẽ phải cơ cấu lại các khoản nợ dài, nợ ODA, tài trợ kỹ thuật, nợ mang tính chất tín dụng để bảo đảm an toàn” - Phó Thủ tướng khẳng định. T.Dũng Đại biểu quốc hội lên tiếng ĐB Huỳnh Ngọc Đáng (Bình Dương): Háo danh, nhố nhăng Lễ hội trước hết là văn hóa, tâm linh nhưng chúng ta đã để nó biến tướng ra sao? Người ta đem tiến cúng cho Quốc tổ Hùng Vương những gì? Năm trước là chiếc bánh chưng khổng lồ, năm nay là chai rượu to tướng. Sự háo danh còn tiếp tục với những chiêu thức gì nữa? Còn bao nhiêu trò nhố nhăng, dung tục khác đã phô bày ra trong lễ hội. Vậy trách nhiệm thuộc về ai? ĐB Lê Văn Tâm (TP Cần Thơ): Không công bằng Có một đoạn đường chỉ dài 547 m nhưng Nhà nước đầu tư 642 tỉ đồng để mở rộng, báo chí gọi là con đường đắt nhất hành tinh. Cần Thơ chúng tôi chỉ bỏ ra 10 tỉ đồng ngân sách, nhân dân bỏ ra thêm 60% thì làm được 120 km đường. Như vậy, với một đoạn đường 547 m kia thì chúng tôi làm được 8.000 km đường cho bà con đi lại. Tôi nghĩ đầu tư như thế là không công bằng. Chúng ta cũng thấy có nhiều chuyện rất đau lòng, có nơi người dân đi lại bằng đu dây từ bên này sang bên kia sông. Chính phủ nên rà soát lại để đầu tư có cân đối giữa đô thị và nông thôn. Nếu không, đô thị và nông thôn không thể xích lại gần nhau và cảnh phân hóa giàu - nghèo là mãi mãi. ĐB Danh Út (Kiên Giang): Nông dân lo thắt lòng Niềm vui trúng mùa đầu năm của nông dân ĐBSCL vừa bừng lên đã nhanh chóng đổi thành nỗi lo thắt lòng. Nông dân đang phải đối mặt với áp lực các mặt hàng nông sản sụt giảm mạnh. Cách tính giá thành của hạt lúa vừa qua của các cơ quan chức năng chưa đúng, chưa đủ; chỉ tính chi phí vật chất, chưa tính đầy đủ chi phí từ đất để tạo ra hạt lúa và công lao động. Nếu tính thêm tiền thuê đất thì với giá mua lúa hiện nay do Chính phủ ấn định, nông dân không lãi, thậm chí lỗ. Muốn để người trồng lúa có lãi 30% thì Chính phủ nên tính lại giá sàn cụ thể. ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị): Quá nhiều “tặc” mới Chúng ta từng nghe về hải tặc, lâm tặc, nay xuất hiện thêm nhiều “tặc” mới, như: vàng tặc, thiếc tặc, quặng tặc, than tặc, đá tặc, cát tặc, titan tặc... Chúng ta không khỏi giật mình khi cơ quan điều tra công bố tổn thất, lãng phí trong khai thác than hầm lò là 40%-60%, apatit là 26%-43%, quặng kim loại 15%-30%, dầu khí lên đến gần 50%... Sự thất thoát, lãng phí này làm mất đi hàng trăm tỉ đồng ngân sách Nhà nước. Phạm Dương ghi

Tin nóng

Tin mới