Bấp bênh “con tàu hòa bình”

Gốc
Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun bất ngờ thăm Trung Đông, Hội đồng Bảo an LHQ tổ chức thảo luận, với nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa I-xra-en và Pa-le-xtin. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ G.Ke-ri cũng có các động thái ngoại giao nhằm tìm giải pháp chấm dứt bạo lực tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Pa-le-xtin. Tuy nhiên, việc tìm liều thuốc giải quyết gốc rễ của căng thẳng giữa I-xra-en và Pa-le-xtin vẫn rất khó khăn.

Sau khi trở về từ điểm nóng Trung Đông, nơi có các cuộc gặp riêng với Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu và Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun nhận xét rằng, mức độ kích động bạo lực tại đây là không thể chấp nhận. Ông hối thúc các nhà lãnh đạo I-xra-en và Pa-le-xtin ngồi lại với nhau. Tình trạng bạo lực ở Đông Giê-ru-xa-lem, khu Bờ Tây và dải Ga-da bùng phát từ đầu tháng 10 đã làm gần 50 người Pa-le-xtin và 10 người I-xra-en chết, hơn 2.000 người bị thương, chủ yếu là người Pa-le-xtin.

Làn sóng bạo lực được châm ngòi khi người Pa-le-xtin phản ứng quyết liệt Chính quyền I-xra-en vì những động thái ngăn cản quyền tiếp cận thánh đường An Ác-xa tại Đông Giê-ru-xa-lem. Bạo lực càng leo thang khi Ten A-víp xây dựng "bức tường an ninh" và lập chốt kiểm soát tại các khu vực của người Pa-le-xtin ở Đông Giê-ru-xa-lem, cùng các biện pháp trừng phạt cứng rắn, cho phép cảnh sát sử dụng đạn thật ngăn chặn các vụ tiến công của người Pa-le-xtin... Người Pa-le-xtin không chấp nhận bất kỳ động thái nào làm thay đổi hiện trạng tại An Ác-xa. Tổng thống Pa-le-xtin từng cảnh báo, các hành động vi phạm nơi linh thiêng của người Hồi giáo và người Cơ đốc giáo sẽ dẫn tới một cuộc chiến tranh tôn giáo trong khu vực. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun kêu gọi Chính quyền Ten A-víp điều tra việc lạm dụng vũ lực, kiềm chế các hành động có thể thổi bùng nỗi tức giận của hơn 2,5 triệu người Pa-le-xtin đang sinh sống ở khu Bờ Tây và dải Ga-da. Ngay cả Mỹ cũng cảnh báo phía I-xra-en tránh những động thái có thể kích động bạo lực.

Hội đồng Bảo an LHQ đã tổ chức cuộc thảo luận, kêu gọi các bên có bước đi cần thiết chấm dứt bạo lực. Tại cuộc họp này, quan chức LHQ cho rằng, việc xây dựng các khu định cư của I-xra-en trên các vùng đất chiếm đóng của Pa-le-xtin là một trong những nguyên nhân làm gia tăng bạo lực. Cuộc khủng hoảng có thể đã không xảy ra nếu người Pa-le-xtin có được hy vọng về một nhà nước Pa-le-xtin độc lập. Sự hiện diện của các khu định cư bất hợp pháp tại Bờ Tây đã tạo ra các nguy cơ an ninh đối với người Pa-le-xtin. Phía I-xra-en cho rằng, tình hình căng thẳng không phải là vòng tròn bạo lực, mà chỉ đơn thuần là các cuộc tiến công tự phát chống người I-xra-en, dẫn đến việc Nhà nước Do Thái phải bảo vệ công dân của mình.

Bạo lực giữa người I-xra-en và Pa-le-xtin đã kéo sự quan tâm của cộng đồng quốc tế trở lại điểm nóng dai dẳng ở Trung Đông có vẻ bị lãng quên do cuộc khủng hoảng Xy-ri. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ G.Ke-ri, người dành khá nhiều công sức trong vai trò trung gian cho tiến trình hòa bình Trung Đông, đã tiến hành các chuyến ngoại giao con thoi liên tiếp những ngày qua. Ông G.Ke-ri đã gặp Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu tại Béc-lin (Đức), điện đàm với Quốc vương Gioóc-đa-ni A.Áp-đun-la và Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát để thảo luận về căng thẳng tại Trung Đông.

Xung đột giữa người Pa-le-xtin và I-xra-en nảy sinh từ lòng thù hận khi người Pa-le-xtin tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng đã bị tước đi những quyền cơ bản và chịu sự phong tỏa của I-xra-en. Cộng đồng quốc tế lo ngại, nếu không có một giải pháp chấm dứt xung đột, thì khả năng về “cuộc nổi dậy” lần thứ ba của người Pa-le-xtin là không thể loại trừ. Tuy nhiên, đây không phải là “kịch bản” mong muốn ngay cả với Chính quyền Pa-le-xtin; và Nhà nước Pa-le-xtin luôn ủng hộ cuộc đấu tranh hòa bình. Với Pa-le-xtin, hòa bình và an ninh sẽ không thể đạt được nếu I-xra-en không chấm dứt chiếm đóng và Nhà nước Pa-le-xtin không được thành lập theo đường biên giới trước chiến tranh Trung Đông năm 1967.

Cả Pa-le-xtin và I-xra-en kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình và cộng đồng quốc tế khó có thể đưa hai bên trở lại bàn đàm phán nếu không tìm ra một giải pháp trung gian khả thi. Hiện Mỹ và “Bộ tứ Trung Đông” (gồm LHQ, EU, Mỹ và Nga) đang nỗ lực nhằm khởi động lại “con tàu hòa bình Trung Đông”. Tuy nhiên, cánh cửa hòa bình chưa thể mở, khi các giải pháp đưa ra vẫn không được cả hai phía xung đột chấp thuận. Và nỗ lực của người Pa-le-xtin nhằm thành lập một nhà nước độc lập, cuộc đấu tranh dài nhất trong lịch sử thế giới hiện đại, vì thế vẫn nhiều chông gai.

Thanh Vân

Tin nóng

Tin mới