Bus học đường - lấy an toàn làm đầu

Gốc
Xe bus học đường được cho là loại phương tiện an toàn nhất trên đường phố. Không chỉ có nhiều đặc quyền hơn các phương tiện khác, bus học đường còn đường thiết kế với các tính năng an toàn nổi bật.

Tại nhiều quốc gia, bus học đường có thiết kế khung vỏ theo kiểu “vỏ hộp trứng”, bảo vệ trẻ em trên xe khỏi nguy cơ va đập gây thương tích nặng trong các sự cố tai nạn giao thông. Ngoài ra, sau khi xảy ra nhiều sự cố quên trẻ trên xe dẫn đến thương vong, một số quốc gia đã yêu cầu trang bị các hệ thống cảnh báo chống bỏ quên trẻ trên các phương tiện bus học đường.

Hoa Kỳ

Theo Ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ, xe bus học đường là loại phương tiện giao thông đường bộ an toàn nhất. Theo thống kê, trung bình mỗi năm không quá 5 trẻ em thiệt mạng trên xe buýt học đường. Con số này đồng nghĩa với việc trẻ em đến trường bằng xe bus học đường sẽ an toàn hơn phương tiện cá nhân đến 70 lần.

Xe bus học đường của Mỹ có thiết kế đặc biệt.

Luật pháp Mỹ quy định xe bus học đường phải được thiết kế theo những tiêu chí đặc biệt khác với xe bus thông thường. Bộ tiêu chí an toàn cho xe buýt học đường lần đầu tiên được đưa ra tại Mỹ vào năm 1939. Trong suốt 8 thập kỷ qua, đã có rất nhiều cải tiến và quy định đưa ra nhằm làm cho loại phương tiện này trở nên an toàn hơn nữa.

Kể từ khi sử dụng màu vàng làm màu tiêu chuẩn vào năm 1939, xe bus học đường được thiết kế nhằm nổi bật tối đa trên đường phố. Trong quá trình đón và trả học sinh, luật giao thông ưu tiên xe bus học đường trước hầu hết những phương tiên giao thông khác. Bus học đường cũng được trang bị đèn nháy và biển báo dừng để ra hiệu lệnh cho những phương tiện khác.

Do có kích thước lớn, bus học đường có những điểm mù quanh thân xe, có nguy cơ gây nguy hiểm cho hành khách xuống xe hoặc khách bộ hành đi hay đứng gần xe. Để giải quyết nguy cơ này, điểm nổi bật của bus học đường là màu sắc bề ngoài bắt mắt, hệ thống cửa sổ và gương dễ quan sát. Trong trường hợp xảy ra tai nạn, vỏ của bus học đường được thiết kế tích hợp bộ khung xương bảo vệ hành khách bên trong. Bus học đường cũng được bố trí những lối thoát hiểm để học sinh có thể thoát ra ngoài nhanh chóng khi xảy ra sự cố.

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, kể từ những năm 2000, bus học đường được trang bị thêm nhiều tính năm an toàn mới có tính đột phá. Bên cạnh hệ thống đèn LED giúp các tài xế có thể dễ dàng phát hiện xe từ xa, barrier gắn theo xe nhằm đảm bảo học sinh qua đường an toàn cũng được trang bị rộng rãi hơn. Để tăng cường độ an toàn, những hệ thống cảnh báo đã được lắp đặt để phòng tránh trường hợp trẻ em bị bỏ quên qua đêm ở trên xe. Hệ thống camera ngoài cũng được trang bị để phát hiện các phương tiện giao thông vượt trái phép, gây nguy hiểm cho học sinh trong quá trình đón trả. Ngoài ra, bus học đường cũng được lắp thêm thiết bị giám sát định vị toàn cầu GPS nhằm giúp cha mẹ và học sinh xác định vị trí của chiếc xe theo thời gian thật.

Trung Quốc

Tại Trung Quốc, xe bus được thiết kế riêng biệt cho học đường lần đầu tiên xuất hiện cuối năm 2008 và cho đến nay vẫn còn chưa được sử dụng rộng rãi. Do lượng xe ít và các quy định liên quan còn lỏng lẻo, hệ thống bus học đường của Trung Quốc thường xuyên bị quá tải, dẫn đến việc các vụ tai nạn giao thông liên tục xảy ra.

Hệ thống xe bus học đường của Trung Quốc thường xuyên quá tải.

Tuy nhiên, trong kế hoạch 5 năm lần thứ 12 về an toàn giao thông đường bộ, Văn phòng Ủy ban An toàn Lao động của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập hệ thống quản lý an toàn bus học đường, làm rõ các quyền ưu tiên của bus học đường, tăng cường việc giám sát và bảo đảm an toàn cho bus học đường.

Pháp lệnh về xe bus học đường quy định các xe bus chở học sinh phải được sơn màu bắt mắt và trang bị đèn cảnh báo và còi báo động, phải lắp đặt thiết bị định vị vệ tinh và kiểm soát tốc độ. Bên cạnh đó, bus học đường phải được trang bị camera ở các lối lên xuống nhằm phục vụ mục đích giám sát theo thời gian thực. Trên xe phải có búa phá kính để dùng trong trường hợp khẩn cấp. Các tài xế lái xe bus học đường phải có giấy phép lái xe chuyên nghiệp và phải ít nhất một giáo viên đi theo mỗi chuyến đón trả học sinh. Xe bus học đường cũng được quy định phải trang bị đèn cảnh báo và còi báo động để sử dụng trong các trường hợp khẩn cấp.

Hàn Quốc

Hàn Quốc đề cao tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn giao thông cho học sinh. Trong nhiều năm qua, nước này đã áp dụng các quy định quản lý riêng biệt đối với xe bus học đường.

Xe bus học đường ở Hàn Quốc được hưởng quy chế ưu tiên.

Xe bus học đường khi làm nhiệm vụ được hưởng quy chế ưu tiên đặc biệt. Luật Giao thông Đường bộ Hàn Quốc quy định khi xe bus học đường dừng đỗ trên đường, mọi phương tiện giao thông khác cũng phải dừng theo và quan sát đèn báo hiệu của xe chở học sinh trước khi tiếp tục di chuyển ở tốc độ chậm.

Luật Giao thông Hàn Quốc cũng quy định các phương tiện không được vượt khi đang chở trẻ em; bus học đường được quyền sử dụng các làn đường đặc biệt dành riêng cho phương tiện công cộng, được ưu tiên trong các sự cố tai nạn giao thông không nghiêm trọng. Các khu vực gần trường mầm non, trường tiểu học được quy định là “khu vực bảo vệ trẻ em” với tốc độ tối đa cho phép không quá 30 km/h. Luật giao thông cũng quy định khi xe bus học đường đón học sinh phải có sự có mặt của giáo viên, bảo mẫu.

Để được hoạt động vận chuyển học sinh, phương tiện giao thông phải qua một quá trình cấp phép nghiêm ngặt. Nhiều tiêu chí được đặt ra như màu sắc, độ cao của bậc lên xuống, thiết kế dây bảo hiểm phù hợp thân hình của trẻ nhỏ….

Sau vụ việc một em bé 4 tuổi tử vong do bị bỏ quên 8 tiếng trên xe bus của trường mẫu giáo xảy ra năm ngoái ở gần thủ đô Seoul, Hàn Quốc, đầu năm nay nước này đã áp dụng các quy định tăng cường yêu cầu mọi xe bus học đường đón trả trẻ em cấp mầm non phải có hệ thống cảnh báo chống bỏ sót trẻ. Theo quy định này, tài xế cần phải kiểm tra mọi hàng ghế để xem có còn hành khách trên xe hay không. Một nút bấm được lắp đặt ở cuối xe, buộc tài xế phải bấm để xác nhận không còn trẻ em bị bỏ sót trên xe trong vòng 3 phút sau khi tắt máy. Chuông báo động sẽ hoạt động nếu nút bấm này không được kích hoạt.

Australia

Hầu hết các trường học ở Australia là xe bus công cộng.

Hầu hết các trường học ở Australia dựa vào hệ thống xe bus công cộng để đưa đón học sinh. Các tuyến xe bus đặc biệt chỉ dành cho học sinh được mở ra để phục vụ mục đích này. Các phương tiện trên tuyến bus phục vụ học sinh được trang bị biển báo “Bus học đường” và biển báo tốc độ 40 km/h ở trước và sau xe. Khi xe bus học đường dừng đỗ, tất cả các phương tiện khác từ cả hai chiều đường đều không được đi quá 40 km/h (bằng tốc độ tối đa cho phép trong khu vực gần trường học). Các tài xế cũng bắt buộc phải nhường đường cho xe bus đang ra vào điểm đỗ.

Xe bus mới được đưa vào phục vụ các tuyến đưa đón học sinh cũng được yêu cầu phải trang bị đầy đủ dây an toàn và thiết kế trong với các tính năng an toàn, hạn chế tối đa va đập mạnh trong trường hợp xảy ra tai nạn.

Rất nhiều học sinh Australia được sử dụng dịch vụ bus học đường miễn phí với sự trợ giá của chính phủ. Các em có thể chuyển nhiều tuyến khác nhau với một tấm vé duy nhất.

Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)

Xe bus học sinh tại UAE có định vị toàn cầu.

Bên cạnh các tiêu chí an toàn thông thường, bus học đường tại UAE phải có các biện pháp an toàn bổ sung như trang bị định vị toàn cầu và camera giám sát CCTV. Bus học đường cũng phải có thiết bị điểm danh sinh trắc học để giám sát việc lên xuống xe của học sinh. Bên cạnh đó, xe phải có lối thoát hiểm ở bên phải, bên trái, đằng sau và trên nóc, cùng bình cứu hỏa với số lượng tương ứng với kích cỡ của xe. Tất cả phương tiện bus học đường đều phải trang bị ít nhất một hộp sơ cứu sẵn sàng sử dụng trong trường hợp cần thiết.

Các tiêu chí nghiêm ngặt cũng được đặt ra với quản sinh và tài xế, trong đó có yêu cầu không tiền án tiền sự và phải nói thành thạo tiếng Anh và tiếng Arab bản địa.

Sau sự cố một trẻ mầm non 4 tuổi tử vong do bị bỏ quên trên xe bus xảy ra tại UAE hồi năm ngoái, nhiều nhà cung cấp dịch vụ bus học đường ở nước này đã trang bị hệ thống chống bỏ sót trẻ tương tự như hệ thống đang được áp dụng tại Hàn Quốc.

Việc các phương tiện được trang bị một loạt hệ thống điện tử hiện đại cho phép các trung tâm giám sát bus học đường ở UAE nhận được cảnh báo theo thời gian thật các sự cố bất thường xảy ra trên xe như bỏ sót trẻ, trẻ lên nhầm xe, xe đi quá tốc độ hoặc xe đi chệch khỏi lộ trình quy định.

Minh Châu