Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Cấm thuốc lá - Phụ thuộc vào ý thức cộng đồng

Gốc

Dự thảo Luật Phòng chống tác hại thuốc lá vừa trình Quốc hội đã và tiếp tục gây nhiều bàn cãi bởi những quy định còn thiếu tính thuyết phục và thiếu khả thi.

Số người Việt Nam vẫn nghiện thuốc lá lên tới 15,3 triệu người

Ảnh: Hoàng Long

Số người chết vì thuốc lá vẫn... tăng đều mỗi năm

Tác hại của thuốc lá đã rõ. Trong thông điệp hàng năm của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cụm từ "Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong có thể ngăn ngừa được” luôn được nhắc đi, nhắc lại. Mỗi năm có tới hơn 5 triệu người chết do sử dụng thuốc lá, nhiều hơn cả số người chết do sốt rét, lao và căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS cộng lại. Nghị quyết của Chính phủ về "Chính sách quốc gia phòng chống tác hại của thuốc lá” cũng đã chỉ ra thuốc lá là nguyên nhân của nhiều loại bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch và các bệnh về hô hấp. Ngoài những tác hại đối với sức khỏe, hút thuốc còn gây tổn thất lớn về kinh tế. Ước tính phần đóng góp của ngành công nghiệp thuốc lá cho ngân sách nhà nước chỉ chiếm 1/3 số tiền (khoảng 6.000 tỷ đồng) mà người dân dùng để hút thuốc lá. Như vậy cả về mặt sức khỏe lẫn kinh tế, thuốc lá đều không có lý do để tồn tại ngoài việc thỏa mãn nhu cầu của những người sử dụng.

Nhìn rõ những tác hại của thuốc lá, và trên thực tế, từ năm 2009, Chính phủ đã ra quyết định cấm hút thuốc lá tại các địa điểm công cộng, song từ thời điểm đó đến nay mới có... 10 người bị phạt, trong khi việc vi phạm lệnh cấm diễn ra khắp nơi.

Theo thống kê của các tổ chức phòng chống tác hại thuốc lá, số người Việt Nam vẫn nghiện thuốc lá lên tới 15,3 triệu người. Nguy hại hơn, có tới 33 triệu người hút thuốc lá bị động. Mỗi năm có 40.000 người Việt Nam tử vong sớm do các căn bệnh liên quan đến thuốc lá. Tuy nhiên, nhìn lại 10 năm thực thi các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá vừa qua, mặc dù có đủ các văn bản pháp luật mạnh và cam kết, như việc Việt Nam tham gia công ước khung của WHO về phòng chống tác hại thuốc lá, có quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thực thi công ước khung... nhưng tỉ lệ người hút thuốc hầu như không giảm.

Lại vẫn là ý thức

Dự thảo Luật Phòng chống tác hại thuốc lá trình Quốc hội được dư luận đồng tình ủng hộ, được coi là biện pháp mạnh mẽ nhất để chống thuốc lá. Song, còn khá nhiều điểm được cho là thiếu thiết thực, khó khả thi. Nhiều đại biểu Quốc hội băn khoăn về quy định: "Không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi” nhưng có ai xác định độ tuổi của người mua thuốc lá khi đến mua tại các đại lý? Trong khi ngày càng có nhiều quầy bán thuốc lá nhỏ lẻ tràn lan trên các phố, vỉa hè mà không hề có sự kiểm soát của cơ quan chức năng...

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas), ông Nguyễn Mạnh Hùng đồng tình với việc cần sớm ban hành Luật Phòng chống tác hại thuốc lá. Song, ông Hùng cho biết, tại văn bản trình Quốc hội của Vinastas có trình bày, chúng ta quy định in cảnh báo bằng chữ về tác hại thuốc lá trên vỏ bao, nhưng không gây sốc cho người dùng, như vậy không phát huy được tác dụng. Bởi vậy, Vinastas đề xuất, việc ghi nhãn thuốc lá cần in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh và chiếm ít nhất 50% diện tích của mỗi mặt chính trước và sau trên tất cả các bao thuốc lá. Theo Vinastas, nếu dự thảo luật quy định lộ trình thực hiện chỉ quảng cáo tác hại thuốc lá chiếm 40% diện tích bao thuốc lá từ khi luật có hiệu lực, và phải đến ngày 1-1-2016 mới thực hiện tiếp 50%, sẽ không thể hiện được tính cấp bách của công tác bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng qua việc phòng, chống tác hại của thuốc lá, lại gây lãng phí về kinh tế khi phải in lại nhãn.

Ngoài ra, luật chưa ra đời nhưng dư luận đã có nhiều luồng ý kiến băn khoăn về tính thực thi. Sự kém hiệu lực thực thi của Nghị định cấm hút thuốc lá nơi công cộng là bài học cho làm luật hôm nay.

Thiết nghĩ, kể cả khi luật ban hành, thì việc hút thuốc lá nơi công cộng vẫn là câu chuyện về ý thức. Nếu người hút thuốc lá ý thức được tác hại đối với những người xung quanh, ý thức được chi phí bỏ ra cho một việc làm vô cùng có hại cho sức khỏe... thì có lẽ Chính phủ, Quốc hội, các chuyên gia, giới truyền thông... không cần mất nhiều thời gian, giấy mực để đưa luật vào cuộc sống đến như vậy (!)

Phương Thảo

Gửi cho bạn bè

Bản in

Nguồn Đại Đoàn Kết: http://daidoanket.vn/index.aspx?chitiet=42311&menu=1425&style=1