Câu chuyện của CGV đã... 'phát lộ' những bất cập của Luật Cạnh tranh

Gốc
'Vấn đề quan trọng nhất và cơ bản nhất trong việc sửa đổi bổ sung Luật Cạnh tranh là đảm bảo mang lại sự cạnh tranh bình đẳng trong phát triển kinh tế và tăng cường hiệu quả minh bạch đáp ứng các yêu cầu thực tiễn'.

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (đoàn NinhThuận) “hiến kế” tại Hội nghị Diên Hồng về dự án Luật Cạnh tranh (sửa đổi) sáng 15/11.

Câu chuyện của CGV đã... 'phát lộ' những bất cập của Luật Cạnh tranh - Ảnh 1

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (đoàn NinhThuận).

Đại biểu Cương cho biết, tại Khoản 1 Điều 20 Luật Cạnh tranh năm 2004 quy định là các doanh nghiệp tập trung kinh tế có thị phần kết hợp từ 30 – 50% trên thị trường liên quan đại diện hợp pháp doanh nghiệp phải thông báo cơ quan quản lý cạnh tranh trước khi tiến hành tập trung kinh tế. “Thực ra có những hành vi tập trung kinh tế không đạt thị phần trên 50% nhưng vẫn có khả năng thống lĩnh thị trường hạn chế cạnh tranh khi doanh nghiệp nắm giữ hệ thống phân phối mạnh và quy mô lớn tạo lên lợi thế cạnh tranh trên thị trường không lành mạnh” - đại biểu Cương nói.

Đại biểu Cương dẫn chứng làm ví dụ cụ thể nhằm đưa ra đề xuất sửa đổi Luật cho phù hợp với thực tiễn cuộc sống về quy định hành vi cạnh tranh không lành mạnh, trình tự thủ tục giải quyết và biện pháp lý xử lý. Những vướng mắc như việc mấy ngày vừa qua, truyền hình Việt Nam cũng như báo chí đồng loạt có bài về doanh nghiệp CGV có biểu hiện kinh doanh trái phép chèn ép doanh nghiệp Việt. “Chúng ta biết công nghiệp điện ảnh có 3 công đoạn là sản xuất, phát hành và đưa ra rạp chiếu. Những năm gần đây số lượng phim của Việt Nam sản xuất cũng tăng đáng kể chiếm thị phần khoảng 30%, còn lại đều là phim ngoại” - đại biểu Cương nhìn nhận.

Thực tế, hiện nay doanh nghiệp có thị phần lớn nhất về rạp chiếu phim và nắm đầu ra của nền điện ảnh Việt Nam là Công ty CJ - CGV (thuộc CJ Group của Hàn Quốc) chiếm 43% thị phần. Năm 2016 vừa qua, 8 doanh nghiệp điện ảnh của Việt Nam cầu cứu đến các cơ quan chức năng do bị CGV chèn ép về tỷ lệ ăn chia quá thấp cho phim Việt khiến sự việc đẩy lên đỉnh điểm. Việc CGV từ chối phát hành phim Việt vì không chấp nhận tỷ lệ ăn chia đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh là các nhà làm phim Việt Nam không dễ đưa phim của mình ra rạp nếu các chủ rạp nước ngoài không theo sự áp đặt điều kiện mà chủ rạp nước ngoài đưa ra.

Theo đó, mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao, Du lịch yêu cầu CGV đàm phán với 8 nhà sản xuất phim và phát hành phim trong nước để giải quyết mâu thuẫn thông qua thương lượng. Tuy nhiên, CGV đã kiên quyết yêu cầu doanh nghiệp trong nước thống nhất và ký bản đề xuất về tỷ lệ ăn chia của CGV và điều này vi phạm Điều 11, Luật Cạnh tranh 2004 về hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường.

Ngoài ra, Luật Cạnh tranh do quy định miễn trừ chưa dõ ràng những doanh nghiệp nước ngoài nhờ sự vận dụng các quy định của pháp luật cạnh tranh, mặc dù chính họ đang bị tố chèn ép doanh nghiệp Việt vi phạm Luật Cạnh tranh. Như vậy quy định của Luật Cạnh tranh năm 2004 về thỏa thuận hạn chế cạnh tranh đã không thực sự phát huy hiệu quả trên thực tế. Việc sửa đổi Luật Cạnh tranh bên cạnh các trường hợp miễn trừ theo vụ việc. “Luật cần có những bổ sung miễn trừ các ngành, điều đó cho phép cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp điều tiết cạnh tranh. Riêng đối với một số ngành lĩnh vực đặc thù như văn hóa, điện ảnh và một số ngành nhạy cảm, đây là những ngành cần có sự hỗ trợ đặc biệt trong giai đoạn hiện nay nhằm tránh tác động tiêu cực cơ chế thị trường, khuyến khích các doanh nghiệp trong nước nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước và mang lại hiệu quả kinh tế thực chất cho đất nước” - đại biểu Cương đề xuất.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp điện ảnh nước ngoài có thị phần chi phối có thể dẫn đến hạn chế cạnh tranh đẩy doanh nghiệp điện ảnh nhỏ lẻ của Việt Nam đến chỗ phá sản. Nếu các doanh nghiệp Việt Nam để mất đi hệ thống rạp thì sẽ khó đưa được phim Việt do Việt Nam sản xuất đến với khản giả. Có nghĩa là nếu không có hệ thống rạp Việt Nam thì ngay cả phim Việt cũng không thể sản xuất và trình chiếu ở Việt Nam. Chính vì vậy trong những năm gần đây các hãng phim lớn đang phải chuyển sang xây dựng rạp chiếu để không bị chèn ép trong quá trình đưa phim Việt ra công chiếu.

“Ví dụ trên cho thấy việc sửa đổi Luật Cạnh tranh tạo ra những quy định mới rõ ràng, để có thể có căn cứ điều tra xử lý những vụ việc cạnh tranh kiểm soát tập trung kinh tế, khắc phục tình trạng buông lỏng hay khó chứng minh hành vi vi phạm. Từ đó ngăn ngừa hành vi vi phạm nhằm đảm bảo thúc đẩy cạnh tranh có hiệu quả điều tiết nền kinh tế, khắc phục những khiếm khuyết của thị trường những tác động bất lợi do quá trình tự do kinh tế hóa thương mại kể cả trong lĩnh vực văn hóa. Nhân đây tôi cũng đề nghị Chính phủ, Bộ Văn Hóa Thể thao và Du lịch xem xét và xử lý triệt để vụ việc CGV mà báo chí đã phản ánh” - một lần nữa đại biểu Cương kiến nghị.

Khắc Lãng

Tin nóng

Tin mới