Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Chiến tranh Israel-Hamas: Nguyên nhân, nạn nhân và triển vọng

Xin giới thiệu tiếp bài với tiêu đề trên về cuộc xung đột Israel-Palestine của chuyên gia Nga Ilia Polonski để có một cách nhìn từ một bình diện rộng hơn.

Bài đăng trên “Bình luận quân sự” ngày 15/5/2021:

Từ ngày 10/5/2021, các nhóm vũ trang người Palestine, trước hết là HAMAS (Phong trào Kháng chiến Hồi giáo), bắt đầu nã tên lửa vào các thành phố và cáckhu dân cư của Israel.

Hầu hết các tên lửa được phóng từ các hầm phóng đặc biệt (ngầm) được xây dựng ở phía bắc của Dải Gaza. Để đáp trải, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành các cuộc không kích vào Dải Gaza.

Đến thời điểm hiện tại, phía Israel tuyên bố đã có khoảng một nghìn quả tên lửa bắn vào lãnh thổ nước này. Về phần mình, Palestine thông báo về cái chết của một số lượng lớn dân thường, trong đó có cả trẻ em và những thiệt hại vật chất nghiêm trọng.

Ví dụ, ở Gaza, tòa nhà 13 tầng “Burj Khanadi”, nơi bố trí trụ sở của Hamas, đã bị phá hủy. Còn về phía Israel, do bị tấn công bằng tên lửa, chính quyền nước này buộc phải tạm dừng các chuyến bay từ sân bay Ben-Gurion ở Tel Aviv.

Về nguyên nhân và các cớ

Nguyên nhân hình thức của cuộc xung đột là sự can thiệp của Hamas bảo vệ những người Palestine tổ chức bạo loạn ở Đông Jerusalem. Phong trào “Kháng chiến Hồi giáo” này khẳng định họ muốn bảo vệ Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa linh thiêng đối với tất cả những người theo Đạo Hồi.

Còn các cuộc bạo động trên Núi Đền lại bùng nổ ra sau khi chính quyền Israel quyết định trục xuất một số gia đình Ả Rập Palestine khỏi khu vực Sheikh Jarr tại Đông Jerusalem.

Trên khu vực những những ngôi nhà cũ của người Ả Rập, chính quyền Jerusalem muốn xây dựng một khu định cư mới, nhưng người Palestine kiên quyết phản đối quyết định này.

Còn một lý do khác dẫn đến tình trạng bất ổn- đó là quyết định của chính quyền Israel không cho phép người Hồi giáo đến thăm Núi Đền vào Thứ Hai, ngày 10/5, tức vào chính Ngày Jerusalem.

Người Palestine coi quyết định này là một sự xúc phạm đối với chính họ. Bất chấp việc Israel đã triển khai tại Jerusalem một lực lượng lớn cảnh sát, kể cả các sĩ quan cảnh sát biên phòng, các cuộc đụng độ trên đường phố của thành phố vẫn tiếp diễn trong ngày thứ Ba 11/5.

Về nguyên nhân dẫn đến xung đột, nhà báo Mỹ Jeremy Bowen nhận định:

“Nhưng những kế hoạch xây dựng một khu định cư mới và lệnh cấm thăm Núi Đền trong Ngày Jerusalem- đó chỉ là những nguyên nhân bề nổi. Còn những nguyên nhân thực sự sâu xa dẫn đến một vòng xung đột mới thì nghiêm trọng hơn nhiều và tất cả đều đã được biết đến.

Những nguyên nhân cơ bản khiến xung đột và bạo lực bùng phát cho đến nay vẫn không hề thay đổi. Đó chính là vết thương hở không thể lành của cuộc xung đột giữa người Do Thái và người Ả Rập,- một cuộc xung đột làm biến dạng và hủy hoại cuộc sống của nhiều thế hệ người Israel và người Palestine”

Cuộc đối đầu thường trực giữa người Israel và người Palestine đã kéo dài hơn bảy thập kỷ và không ai biết đến bao giờ mới kết thúc. Chính quyền Israel không hề có ý định từ bỏ lập trường, và cả người Palestine cũng vậy- họ quyết tâm chiến đấu.

Đã có nhiều thế hệ người Ả Rập Palestine sinh ra và lớn lên trong điều kiện xung đột triền miên. Đối với họ, chiến đấu chống lại Israel- đó là cội nguồn tư tưởng dân tộc.

Sự tàn phá và nạn nhân

Trong lần này, HAMAS đã chứng tỏ được khả năng gây ra những tổn thất khá đáng kể cho phía Israel. Gần một trăm người bị thương, có cả người chết, cơ cở hạ tầng ở một số thành phố của Israel bị tàn phá trong cùng một lúc.

Mặc dù người Israel đã luôn sẵn sàng cho một kịch bản phát triển các sự hiện như vậy và đất nước đang sống trong chế độ bán thời chiến, nhưng dù sao các tên lửa của HAMAS cũng bay vào được các thành phố của Israel một cách khá bất ngờ.

Phát ngôn viên Lực lượng Phòng vệ Israel Hidaya Zilberman khi đánh giá tình hình có liên quan đến việc sử dụng tổ hợp phòng không “Vòm Sắt” nhận định rằng có tới khoảng 200 tên lửa rơi ngay trên lãnh thổ khu vực Dải Gaza (tức ngay sau khi phóng), và nhìn chung, hệ thống phòng không Israel đánh chặn được tới 85-90% số tên lửa do người Palestine phóng.

Nhưng một số quả tên lửa vẫn có thể bay tới các thành phố của Israel, bắn trúng các ngôi nhà và các mục tiêu khác.

Tại Ashkelon, quả tên lửa đầu tiên bắn trúng một khu chung cư và làm bị thương nặng một người đàn ông 40 tuổi, vợ và hai con của anh ta. Sau đó, một quả tên lửa khác đã giết chết hai phụ nữ Israel.

Tổng số tên lửa bắn vào Ashkelon trong ngày thứ Ba 11/5 là 150 quả. Hamas còn phóng thêm 137 quả tên lửa khác nữa vào thành phố Ashdod.

Về phần mình, Lực lượng Phòng vệ Israel hôm thứ Ba tuyên bố đã phá hủy 500 mục tiêu trên lãnh thổ Dải Gaza. Phía Israel tuyên bố những mục tiêu bị tiêu diệt là những địa điểm quân khủng bố sử dụng để phóng tên lửa hoặc chỉ huy các hành động khủng bố.

Ngoài ra, Quân đội Israel cũng đã thông báo là đã hạ sát một loạt các nhân vật hoạt động nổi tiếng của Palestine, trong đó có chỉ huy một cụm pháo binh đặc biệt thuộc một trong các tổ chức Hồi giáo là Samah Abed al-Mamluk, Trưởng phòng An ninh Tình báo Quân sự HAMAS Hassan Kaoji, và Trưởng phòng Phản gián HAMAS Wali Issa.

Triển vọng giải quyết xung đột

Vào thời điểm hiện tại, vẫn còn quá sớm để nói về khả năng sớm chấm dứt cuộc đối đầu vũ trang giữa Israel và HAMAS. Trước hết, chính quyền Israel thể hiện ý chí quyết bảo vệ các lợi ích của họ bằng mọi lực lượng và phương tiện có thể.

Israel từ lâu đã theo đuổi chính sách phản ứng cứng rắn trước bất kỳ hành động thù địch nào từ phía người Palestine.

Đặc biệt, chính quyền Israel chắc chắn sẽ không bỏ qua cái chết của những người dân thường Israel và sự tàn phá quy mô lớn ở Ashkelon, Ashdod và một số thành phố khác. Các cuộc tấn công nhằm vào Dải Gaza vẫn sẽ tiếp tục.

Thứ hai, tổ chức HAMAS đã tồn tại trong nhiều thập kỷ và trong suốt lịch sử tồn tại của mình đã luôn khẳng định mình là kẻ thù không đội trời chung với Israel. Giờ đây, vị thế của HAMAS đã được tăng cường đáng kể nhờ sự hỗ trợ mà cả thế giới Hồi giáo dành cho nó.

Cần phải thấy rằng đối với những người Ả rập Palestine – vừa mới xuất hiện một “người bảo vệ” rất có tham vọng và nghiêm túc – do chính làThổ Nhĩ Kỳ do Tổng thống Recep Erdogan đứng đầu.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã tuyên bố rằng cần phải huy động toàn bộ sức mạnh của thế giới Hồi giáo để chống lại những hành động xâm lược của Israel.

Thậm chí ngay cả những mối quan hệ đồng minh chính thức với Mỹ cũng không ngăn được Erdogan đưa ra những tuyên bố như vậy: Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã đặt uy tín của mình trong thế giới Hồi giáo cao hơn việc duy trì quan hệ hữu hảo với Washington.

Về vấn đề này, một câu hỏi được đặt ra, liệu cuộc xung đột hiện nay giữa Israel và HAMAS có dẫn đến một cuộc chiến tranh quy mô lớn hơn ở Trung Đông hay không?

Tất nhiên, việc Thổ Nhĩ Kỳ tham gia vào cuộc chiến cùng chiến hào với tổ chức cực đoan Palestine có vẻ là một kịch bản khó tin, nhưng công khai tham gia vào cuộc xung đột là một chuyện, - hỗ trợ bằng vũ khí, tiền bạc và thậm chí cả các chiến binh- lại là một chuyện hoàn toàn khác.

Trong trường hợp (thứ hai) này, ít có khả năng Phương Tây gây khó được Erdogan, ít nhất, là bằng các biện pháp ngoại giao.

Thế giới Ả Rập và thế giới Hồi giáo giờ hoàn toàn không còn như trong những năm 1950 và 1980 nữa. Quá trình gia tăng dân số và cực đoan hóa tôn giáo đang hoàn thành sứ mệnh của mình: cuộc đối đầu giữa người Palestine và người Israel có thể trở nên khó khăn hơn chỉ đối với phía Israel.

Tuy nhiên, thế giới Ả Rập lại không có sự thống nhất: Ả Rập Xê-út sẽ không thích thú gì trước việc Thổ Nhĩ Kỳ tăng cường ảnh hưởng của họ ở ngay tại khu vực sát biên giới của mình, Ai Cập cũng sẽ có một lập trường tương tự.

Một mặt, người Ả Rập Xê Út và Ai Cập vốn là những người Hồi giáo sùng đạo nên không thể không ủng hộ người Palestine nổi dậy ở Jerusalem bằng lời nói, nhưng mặt khác, nếu xảy ra các hành động tác chiến thực sự, những nước Ả Rập này chắc gì sẽ ủng hộ phong trào của người Palestine.

Ví dụ, hiện tại, Ai Cập đang đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Israel và HAMAS, và chỉ ngay việc này cũng nói lên rất nhiều điều: vào những năm 1960, một kịch bản như vậy là không ai có thể hình dung.

Ả Rập Xê-út tuy gọi Israel là kẻ có lỗi trong việc làm leo thang căng thẳng trong khu vực, nhưng như vậy bởi vì vương quốc này cũng không thể phản ứng theo bất kỳ cách nào khác nữa, nhưng lại xuất hiện một câu hỏi khác – Ả Rập Xê Út sẽ sẵn sàng thực hiện những hành động cụ thể nào để hỗ trợ người Palestine?

Cho đến nay, chúng ta có cảm giác rằng mọi thứ sẽ không đi xa hơn những tuyên bố- dù chúng có hùng hồn đến mấy.

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Nguồn Đất Việt: http://datviet.trithuccuocsong.vn/quoc-phong/luc-luong-vu-trang/chien-tranh-israel-hamas-nguyen-nhan-nan-nhan-va-trien-vong-3432275/