Chính phủ Nhật mạnh mẽ bảo hộ cho ngành taxi truyền thống như thế nào?

Gốc
Dù giá taxi ở Nhật thuộc loại đắt nhất thế giới nhưng những quy định ngặt nghèo và chất lượng dịch vụ hoàn hảo đã cản trở sự phát triển của những ứng dụng kiểu như Uber.

Chính phủ Nhật mạnh mẽ bảo hộ cho ngành taxi truyền thống như thế nào? - Ảnh 1

Ảnh: Nikkei

Ông Ichiro Kawanabe không thể gọi được Uber tại Nhật. Công ty sở hữu ứng dụng này không cho phép ông có tài khoản Uber. Tuy nhiên cũng chẳng vấn đề gì bởi ông chẳng bao giờ gặp khó khi muốn đi lại cả, đơn giản, ông đang điều hành công ty Nihon Kotsu, công ty taxi lớn nhất Tokyo.

Ai đã từng đến Nhật và sử dụng dịch vụ taxi ở Nhật chắc hẳn sẽ không thể kêu ca được về dịch vụ. Chỗ nào cũng có taxi (trừ khi trời mưa), những người lái xe taxi luôn thân thiện, nói được chút ngoại ngữ, cửa mở tự động và luôn cố gắng tìm con đường ngắn nhất để đưa khách đến điểm cần đến.

Dù giá taxi ở Nhật thuộc loại đắt nhất thế giới nhưng những quy định ngặt nghèo và chất lượng dịch vụ hoàn hảo đã cản trở sự phát triển của những ứng dụng kiểu như Uber. Hiện giờ, Uber chỉ chiếm được chưa đến 1% thị phần vận tải taxi tại Tokyo, theo thông tin được cung cấp bởi một chuyên gia có nhiều hiểu biết về hoạt động của Uber và số liệu từ Liên đoàn vận tải taxi Nhật.

Giờ đây khi mà hãng công nghệ hàng đầu nước Nhật, SoftBank, công bố kế hoạch sẽ đầu tư vào Uber, cục diện của ngành vận tải taxi Nhật có thể sẽ thay đổi.

Thế nhưng ngành taxi truyền thống cũng không hề khoanh tay đứng nhìn. Ông Kawanabe cũng ngay lập tức công bố sẽ đưa vào sử dụng ứng dụng chia sẻ taxi, công bố cách tính giá vận chuyển cố định và dịch vụ cho thuê xe tự lái. Uy tín của ông trong ngành vận tải taxi đã khiến Uber đưa ông vào danh sách đen.

Ông không thể tạo được tài khoản Uber với tên ông, ông không nhận được bất kỳ phản hồi nào khi ông gọi điện hỏi họ tại sao. Nói về Uber, ông thể hiện quan điểm không hài lòng: “Chúng tôi đang nói đến Uber để lấy ví dụ về việc gì không nên làm. Họ đã gây chiến quá nhiều với cơ quan quản lý, lái xe và gây ra nhiều bê bối khác. Họ tự tạo ra cho mình quá nhiều kẻ thù. Tôi không thích thứ văn hóa doanh nghiệp đó.”

Ông Kawanabe sinh ra để làm việc trong ngành taxi. Ông nội của ông đã sáng lập ra công ty taxi Nihon Kotsu vào năm 1928. Từ khi còn bé, Kawanabe đã được dậy dỗ rằng ông cần phải cố gắng để sau này quản lý công việc kinh doanh của gia đình.

Sau khi tốt nghiệp ngành MBA từ trường Kellogg School of Management và làm việc trong công ty môi giới McKinsey & Co, Kawanabe đã tham gia điều hành công ty taxi sớm hơn so với dự định ngay sau khi cha ông qua đời. Chàng thanh niên trẻ tuổi, đầy hoài bão đó sau này đã kết hôn với con gái của cựu Thủ tướng Nhật Yasuhiro Nakasone. Giới truyền thông Nhật gọi ông là “hoàng tử” của ngành taxi Nhật.

Sau này khi công việc của công ty gia đình đi vào ổn định, ông thuê một người khác làm chủ tịch hãng taxi Nihon Kotsu để ông có nhiều thời gian dành cho công ty Japan Taxi, một công ty ông thành lập ra để phát triển các ứng dụng mới cho ngành taxi và để phát triển thêm dịch vụ mới. Với cương vị chủ tịch liên đoàn taxi Nhật, ông có khả năng vận động để thực hiện nhiều chính sách mới trong ngành.

Theo quan điểm của ông, Uber cho đến hiện tại chưa tạo ra mối rủi ro nào đối với hoạt động của các hãng taxi Nhật. Uber đã gây ra nhiều lùm xùm, gây chiến với các công ty, nghiệp đoàn và các nhà hoạch định chính sách tại Mỹ và châu Âu, nhưng đang buộc phải tuân thủ chặt chẽ luật lệ ở Nhật.

Chính phủ Nhật quy định rất rõ ràng về hoạt động vận tải hành khách, từ việc tính giá vé cho đến nơi đặt bảng tín hiệu bên trong và bên ngoài phương tiện vận chuyển. Lái xe phải có bằng, vượt qua kỳ kiểm tra đặc thù về khả năng lái cũng như chạy thử trên đường. Những lái xe tư nhân bị cấm.

Nếu bạn thử cài ứng dụng Uber tại Tokyo, bạn sẽ chỉ tìm được rất ít xe, nếu ra khỏi khu vực nội thành Tokyo và chỉ cần đến Yokohama chẳng hạn, Uber không tồn tại. Gọi xe Uber đồng nghĩa với việc bạn sẽ sử dụng dịch vụ của một công ty có lái xe có tay nghề được chứng nhận đạt chuẩn Nhật chứ không phải kiểu dịch vụ dùng xe giá rẻ như bạn thường thấy ở các nước khác.

Chỉ có một nơi hiếm hoi tại Nhật mà Uber có hoạt động khá mạnh, đó là thị trấn Tangocho phía Tây nước Nhật nơi chỉ có khoảng 5.900 dân sinh sống. Ở nơi này, Uber được coi như dịch vụ phù hợp với người già, những người cần đi lại khi xe bus đã ngừng hoạt động và công ty taxi duy nhất trong thị trấn đã phá sản. Phần lớn khách hàng già ở đây không dùng điện thoại thông minh, chính vì vậy, họ gọi đến một tổng đài, người đó sẽ điều xe bằng ứng dụng.

Với quy định quá ngặt nghèo như vậy, các công ty taxi Nhật không phải chịu nhiều sức ép cạnh tranh từ các đối thủ ngoại. Giá taxi ở Nhật vì vậy vẫn rất cao. Thường để đi khoảng 8km ở Tokyo, khách sẽ phải trả khoảng 2.700 yên, tức khoảng gần 550 nghìn đồng Việt Nam, số tiền cao hơn khá nhiều nếu so với số tiền phải trả ước tính khoảng 360 nghìn đồng Việt Nam ở San Francisco.

Một chuyên gia phân tích độc lập trong ngành vận tải Nhật, ông Mitsuhiro Kunisawa, nhận xét: “Ngành taxi Nhật gần như không có đối thủ cạnh tranh. Giá taxi ở Nhật quá cao, chính phủ Nhật đặt ra quy định về tính giá vé, ngành taxi có lực lượng vận động hành lang cực mạnh, chính vì thế rất khó để thay đổi tình hình hiện nay. Nếu tất cả các quy định trên không được loại bỏ, các ứng dụng ngoại như Uber không có khả năng phát triển.”

Thời gian tới, cục diện ngành taxi Nhật có thể thay đổi. Tỷ phú Masayoshi Son đang đầu tư quyết liệt vào ứng dụng chia sẻ xe và có thể sử dụng quyền lực và ảnh hưởng của mình nhằm bỏ bớt các quy định khắt khe của ngành.

Cùng lúc đó, nhiều đối thủ cạnh tranh khác cũng đang cố gắng tham gia vào thị trường. Công ty Daiichi Koutsu Sangyo, một trong những đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Nihon Kotsu, trong tháng này cho biết họ đang có những cuộc đối thoại với công ty sử hữu ứng dụng chia sẻ xe nổi tiếng Trung Quốc Didi Chuxing để phát triển dịch vụ chia sẻ xe ở Tokyo, Osaka và nhiều thành phố lớn khác.

Cùng lúc đó, Uber cũng đang cân nhắc liên kết với nhiều công ty taxi Nhật. Là người đứng đầu ngành taxi Nhật, chính ông Kawanabe cũng thừa nhận đã đến lúc ngành vận tải taxi Nhật phải thay đổi. Và chính công ty của ông cũng đang nhận những khoản đầu tư lớn để sẵn sàng cho sự thay đổi này.

Chắc chắn, ngành taxi Nhật trong thời gian tới sẽ chứng kiến cuộc đua đầy kịch tính giữa các đối thủ cũ và mới trên thị trường.

TRUNG MẾN

Tin nóng

Tin mới