Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Chứng minh hiệu quả bảo vệ của vắc-xin ngừa Covid-19

Vắc-xin ngừa Covid-19 có khả năng bảo vệ ở mức độ nào, các nhà khoa học Trường Đại học Y Dược TPHCM đã nghiên cứu chứng minh bằng luận cứ khoa học.

Quy trình thực hiện nghiên cứu.

Quy trình thực hiện nghiên cứu.

Chứng minh sự tồn tại của kháng thể và miễn dịch dài hạn

Sau khi tiêm vắc-xin, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ tạo ra các kháng thể khác nhau chống lại các kháng nguyên virus như protein nucleocapsid (N) và protein spike (S), bao gồm các kháng thể kháng protein N, kháng protein S đặc hiệu nhắm mục tiêu đến tiểu đơn vị protein S1 và các vùng liên kết thụ thể (RBD).

Kháng thể anti-S (trong cấu trúc IgG, IgM, IgA) được tạo ra chống lại các protein spike nằm trên bề mặt bên ngoài của virus, ngăn không cho virus xâm nhập vào tế bào.

Kháng thể anti-N được tạo ra chống lại các protein nucleocapsid của virus và ngăn chặn sự sinh sôi của virus nếu virus xâm nhập vào tế bào. Các kháng thể có chức năng ức chế virus được gọi là kháng thể trung hòa (neutralizing antibodies). Kháng thể trung hòa được tạo ra chủ yếu chống lại protein spike (S) của SARS-CoV-2.

Là chủ nhiệm nhiệm vụ “Nghiên cứu đánh giá đáp ứng miễn dịch sau tiêm chủng vắc-xin ChdOx1 nCoV-19 (AZD1222)”, PGS.TS Nguyễn Hoàng Bắc, Trường Đại học Y Dược TPHCM cho biết, phản ứng miễn dịch sớm ở một người đã được tiêm vắc-xin phòng ngừa SARS-CoV-2 có thể dự đoán mức độ bảo vệ của họ đối với virus.

Biết rõ sự tồn tại của kháng thể và miễn dịch dài hạn sau tiêm vắc-xin là vấn đề cần thiết trong đánh giá miễn dịch cộng đồng, dự phòng khả năng lây nhiễm, cũng như tiên lượng mức độ trầm trọng của dịch bệnh nhằm xây dựng chiến lược tối ưu để kiểm soát dịch.

Người được chọn để nghiên cứu là người khỏe mạnh từ đủ 18 tuổi trở lên, đã được tiêm đủ 2 liều của vắc-xin AZD1222. Nhóm thực hiện tiến hành phân tích nồng độ kháng thể anti-S (bao gồm IgG) và kháng thể trung hòa hiện diện trong huyết thanh của người đã tiêm đủ 2 liều vắc-xin AZD1222 trong khoảng thời gian 180 ngày (sau 6 tháng tiêm đủ 2 liều) và người đã tiêm mũi 3 (tăng cường) nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu về khả năng sinh miễn dịch sau tiêm đủ liều của vắc-xin.

Từ đó, phân tích mối quan hệ giữa đáp ứng miễn dịch với vắc-xin và khả năng bảo vệ của cơ thể với tác nhân gây bệnh, đồng thời phân tích hiệu quả bảo vệ trên những nhóm đối tượng khác nhau về độ tuổi, giới tính.

Nhóm nghiên cứu.

Nhóm nghiên cứu.

100% người tiêm vắc-xin có kháng thể bảo vệ

PGS.TS Nguyễn Hoàng Bắc cho biết, kết quả nhiệm vụ chứng minh 100% dân số nghiên cứu có sự hiện diện của kháng thể anti-S và giảm dần nồng độ qua các thời điểm. Tỷ lệ giảm nồng độ kháng thể anti-S là 46% ở thời điểm 90 ngày (3 tháng) và hơn 67% ở thời điểm 180 ngày (6 tháng) sau tiêm mũi 2.

Tỷ lệ % trung bình của kháng thể trung hòa giảm qua các thời điểm, tương ứng ở các thời điểm 30 ngày, 90 ngày, 135 ngày và 180 ngày sau tiêm mũi 2. Tỷ lệ người có % kháng thể trung hòa >30% giảm qua các thời điểm, từ 98% (sau 30 ngày tiêm mũi 2), còn 85% (sau 180 ngày tiêm mũi 2).

Về sự thay đổi kháng thể và kháng thể trung hòa theo nhóm tuổi và giới tính ở người chỉ tiêm 2 mũi vắc-xin qua khoảng thời gian 6 tháng, nồng độ kháng thể anti-S ở các đợt xét nghiệm có sự khác biệt theo từng nhóm tuổi.

Nhóm 18 - 39 tuổi có nồng độ kháng thể anti-S trung bình cao nhất, trong khi đó, nhóm 40 - 59 tuổi thì có nồng độ trung bình thấp nhất. Tương tự, đối với kháng thể trung hòa, tỷ lệ % trung bình có xu hướng giảm dần theo nhóm tuổi và qua các đợt xét nghiệm.

Từ thời điểm 135 ngày đến thời điểm 180 ngày sau tiêm mũi 2 thì phần lớn dân số nghiên cứu đã được tiêm mũi 3 tăng cường. Ở những người chưa tiêm mũi 3 thì thời điểm 180 ngày sau khi tiêm mũi 2, kháng thể anti-S và kháng thể trung hòa đều có sự suy giảm đáng kể, tương ứng tỷ lệ giảm nồng độ trung bình là 64% và tỷ lệ % trung bình giảm gần 44% so với thời điểm sau tiêm 30 ngày.

Minh chứng về sự suy giảm kháng thể và kháng thể trung hòa theo thời gian đã cho thấy sự cần thiết của việc thực hiện tiêm tăng cường liều thứ 3, đặc biệt ưu tiên đối với người cao tuổi.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Băng Sương (thành viên nhóm thực hiện), ở những người tiêm mũi 3, sau 30 ngày đã tiêm, nhóm 18 - 39 tuổi có xu hướng đáp ứng kháng thể tốt hơn nhóm người cao tuổi khi kháng thể anti-S và tỷ lệ % kháng thể trung hòa tăng cao hơn.

Nồng độ kháng thể đạt ngưỡng cao nhất cũng xuất hiện ở nhóm 18 - 39 tuổi. Tỷ lệ kháng thể trung hòa thấp nhất sau tiêm mũi 3 xuất hiện ở nhóm trên 60 tuổi.

Từ kết quả nhiệm vụ kết hợp với kết quả khoa học quốc tế công bố, nhóm thực hiện đề xuất cơ quan quản lý Nhà nước khuyến khích và hỗ trợ người dân thực hiện tiêm mũi tăng cường nhằm củng cố đáp ứng miễn dịch, ngăn chặn dịch bùng phát trở lại với sự xuất hiện của các biến chủng mới.

Nhật Phong