Cuộc trưng cầu bị phản đối kịch liệt

Gốc
Ngày 16-9 (giờ Hà Nội), Mỹ đã kêu gọi cộng đồng người Kurd, chiếm khoảng 20% dân số tại Iraq, hủy bỏ kế hoạch tổ chức trưng cầu ý dân về độc lập dự kiến diễn ra vào ngày 25-9 tới. Nhà Trắng cảnh báo rằng, cuộc trưng cầu ý dân sẽ làm xao nhãng các nỗ lực bình ổn khu vực và chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Iraq, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã có những tuyên bố phản đối...

Cuộc trưng cầu bị phản đối kịch liệt - Ảnh 1

Một khu chợ của người Kurd ở Iraq. Ảnh: The New York Times

Tổ chức trưng cầu là hành động mang tính khiêu khích và gây bất ổn định

Trong một tuyên bố, Nhà Trắng nêu rõ việc "tổ chức trưng cầu dân ý tại các khu vực tranh chấp là hành động mang tính khiêu khích đặc biệt và gây bất ổn định", do đó Mỹ "kêu gọi chính quyền khu vực người Kurd hủy cuộc bỏ phiếu này và tiến hành đối thoại bền bỉ và nghiêm túc với Baghdad".

Kế hoạch tổ chức trưng cầu ý dân về độc lập mà chính quyền khu vực người Kurd tại Iraq dự định thực hiện vào ngày 25-9 tới đây vấp phải sự phản đối mạnh mẽ không chỉ từ Chính phủ Iraq mà còn cả từ các nước láng giềng với Iraq như Iran và Thổ Nhĩ Kỳ vốn lo ngại rằng, việc này sẽ khuyến khích các cộng đồng người Kurd thiểu số của họ có hành động tương tự.

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với hãng truyền thông A Haber ngày 15-9, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nói rằng, quyết định của thủ lĩnh cộng đồng người Kurd tại Iraq, Massoud Barzani không hủy bỏ kế hoạch trưng cầu dân ý là "rất sai trái". Ông Erdogan cũng cho biết, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thông báo lập trường chính thức về cuộc trưng cầu ý dân này sau cuộc họp của Hội đồng An ninh quốc gia và Nội các ngày 22-9 tới.

Trước đó, ngày 14-9, Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran, Mohammad Baqeri và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, Tướng Hulusi Akar, đã cảnh báo "những hậu quả" của cuộc trưng cầu ý dân về độc lập của khu tự trị người Kurd ở Iraq. Trong cuộc điện đàm, hai quan chức quân sự cấp cao của Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đã bày tỏ quan ngại rằng, cuộc trưng cầu dân ý về độc lập của người Kurd có thể gây ra những tác động tiêu cực đối với các lợi ích của người dân trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh động thái như vậy sẽ gây nguy hiểm đối với an ninh, hòa bình và ổn định khu vực. Các quan chức chính trị và quân sự của Iran đã lên tiếng phản đối kế hoạch trưng cầu dân ý của giới lãnh đạo khu vực người Kurd, cho rằng một đất nước Iraq ổn định, an toàn và thống nhất sẽ giúp thúc đẩy tiến trình hòa bình và phát triển của nước này.

Cuộc trưng cầu bị phản đối kịch liệt - Ảnh 2

Khu vực nơi có người Kurd Iraq sinh sống. Ảnh: Business Insider

Bộ Ngoại giao Iraq ngày 13-9 cho biết, Liên đoàn Arab (AL) đã phản đối cuộc trưng cầu ý dân về độc lập của khu tự trị người Kurd ở Iraq. Trong một tuyên bố cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iraq thông báo tại cuộc họp cấp ngoại trưởng lần thứ 148 vừa diễn ra ở thủ đô Cairo của Ai Cập, các nước thành viên khối Arab đã nhất trí thông qua một nghị quyết bác bỏ cuộc trưng cầu ý dân về độc lập của khu vực người Kurd ở Iraq.

Bác bỏ trưng cầu để bảo vệ sự thống nhất của Iraq

Trước đó, ngày 12-9, Quốc hội Iraq cũng đã bỏ phiếu bác bỏ cuộc trưng cầu ý dân về độc lập của khu vực người Kurd do các nhà lãnh đạo khu tự trị người Kurd ở miền Bắc Iraq lên kế hoạch tổ chức vào cuối tháng này. Chủ tịch Quốc hội Iraq, Salim al-Juburi, cho biết cuộc bỏ phiếu của Quốc hội đòi hỏi chính phủ “thực hiện tất cả các bước để bảo vệ sự thống nhất của Iraq và mở một cuộc đối thoại nghiêm túc” với các nhà lãnh đạo người Kurd tại Iraq. Chính quyền Iraq lo ngại cuộc trưng cầu sẽ đe dọa toàn vẹn lãnh thổ của nước này, trong bối cảnh các lực lượng Iraq đang đẩy nhanh cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố, đặc biệt chống nhóm khủng bố IS.

Chính phủ Iraq nêu rõ, sự lãnh đạo ở Iraq được thực hiện theo hiến pháp, lấy hiến pháp làm cơ sở để xác định quan hệ giữa chính phủ liên bang và khu vực người Kurd. Vì vậy, bất cứ quyết định nào liên quan đến tương lai của Iraq phải tính đến các điều khoản hiến pháp. Theo nhật báo L'Expression của Algeria, thực tế, sẽ không thể có một “Nhà nước” của người Kurd độc lập. Iraq là một Nhà nước độc lập, có sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ.

Cuộc trưng cầu bị phản đối kịch liệt - Ảnh 3

Lực lượng người Kurd trong đội hình lực lượng an ninh Iraq tham gia chiến đấu chống IS. Ảnh: Al Jazeera

Đáp lại sự phản đối của tất cả các nước trong khu vực vực, người đứng đầu khu tự trị người Kurd tại Iraq Masoud Barzani tuyên bố sẽ đối thoại với Chính quyền Baghdad, chỉ sau khi cuộc trưng cầu dân ý về độc lập của người Kurd diễn ra vào cuối tháng này. Phát biểu tại một lễ kỷ niệm ở thành phố Aqra thuộc khu vực người Kurd, lãnh đạo khu tự trị người Kurd cũng tái khẳng định cam kết với người dân rằng, cuộc trưng cầu dân ý sẽ được tổ chức đúng kế hoạch, bất chấp sự phản đối của Chính quyền Iraq, các nước láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, cũng như Mỹ.

Rõ ràng là sau khi dẹp xong hiểm họa IS, vấn đề người Kurd sẽ trở thành một chuyện phức tạp. Thổ Nhĩ Kỳ và Iran thì chắc chắn chẳng nhân nhượng. Nếu Baghdad và cộng đồng quốc tế xử lý không khéo léo, Iraq sẽ bị chia năm xẻ bảy và có nguy cơ rơi vào nội chiến. Mặt khác, người Kurd không phải là người Arab, không phải là người Thổ Nhĩ Kỳ và cũng không phải là người Iran, chưa bao giờ có kế hoạch thống nhất hay tranh đấu cho quyền của họ. Thêm vào đó là quan điểm “nhập nhằng” của Mỹ về vấn đề người Kurd đã khiến vấn đề người Kurd đang được xem như một "quả bom" nổ chậm khác của khu vực Trung Đông vốn đã phức tạp bởi sự can thiệp của nước ngoài.

NGUYỄN HÒA

Tin nóng

Tin mới