Cựu đại sứ Mỹ: Không thể lật đổ Tổng thống Syria Bashar Assad

Gốc
Cuộc chiến suốt 7 năm qua tại Syria đang chứng kiến những thay đổi lớn khi quân chính phủ của Tổng thống Assad liên tiếp giành được thắng lợi lớn ở khu vực phía tây còn những nước ủng hộ cho phe đối lập Syria cũng dần từ bỏ ý định lật đổ ông Assad.

Theo hãng tin AP, trong bối cảnh, quân chính phủ Syria giành được nhiều thắng lợi lớn ở khu vực chiến lược phía tây còn các lực lượng đối lập lại phải đối mặt với tình trạng bị cá đối tác nước ngoài cắt giảm sự ủng hộ, giới ngoại giao Washington và Riyadh đã phải đặt ra câu hỏi đối với đại diện phe đối lập Syria rằng, liệu Tổng thống Bashar Assad có thể bị lật đổ?

Cuộc nội chiến kéo dài suốt 7 năm qua tại Syria đang chứng kiến bước chuyển dịch lớn khi mà quân chính phủ của Tổng thống Assad và các đồng minh đã giành được quyền kiểm soát 4 thành phố lớn nhất ở Syria và khu vực bờ biển Địa Trung Hải. Với sự hỗ trợ của không quân Nga và các tay súng do Iran hậu thuẫn, lực lượng quân chính phủ Syria đã giành lại được Homs, một tỉnh giàu năng lượng và tiếp tục tiến tới thung lũng sông Euphrates.

Cựu đại sứ Mỹ: Không thể lật đổ Tổng thống Syria Bashar Assad - Ảnh 1

Quân chính phủ Syria hoạt động ở phía tây thành phố Deir Ezzor.

Trong khi đó, cả phương Tây và những nước bảo trợ cho lực lượng nổi dậy Syria đều đang tập trung vào kiếm bảo toàn lợi ích cá nhân thay vì theo đuổi mục tiêu ban đầu là thay đổi chính quyền Damascus và kêu gọi Tổng thống Assad từ chức.

"Không còn liên minh quân sự nào đủ khả năng lật đổ ông Assad. Tất cả mọi người bao gồm cả Mỹ đã công nhận ông Assad vẫn tại vị", AP dẫn lời cựu đại sứ Mỹ tại Syria, ông Robert Ford.

Hiện tại, cuộc chiến ở Syria đang giảm dần về cường độ căng thẳng khi mà quân chính phủ Syria đã giành được quyền kiểm soát phần lớn khu vực đông dân phía tây trong khi lực lượng khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS cùng các tay súng người Kurd được Mỹ hậu thuẫn và lực lượng nổi dậy được Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ đang chia nhau quyền kiểm soát các vùng đất ở phía bắc, đông và nam Syria. Tại các vùng hạ nhiệt căng thẳng do Nga đề xuất thành lập cũng đang chứng kiến tình trạng bạo lực sụt giảm ngay cả khu vực do phe nổi dậy chiếm giữ.

Thậm chí, trong một cuộc họp bàn về Syria, Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Xê-út Adel al-Jubeir đã nói với đại diện phe đối lập Syria rằng, giờ là lúc đưa ra "một tầm nhìn mới".

"Ông ấy (Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Xê-út) không nói rõ về việc Tổng thống Assad sẽ vẫn tại vị nhưng khi nhắc tới một tầm nhìn mới thì vấn đề gây tranh cãi nhất ở đây chính là gì? Đó chính là việc ông Assad vẫn duy trì quyền lực lãnh đạo", AP dẫn lời một nhà đàm phán giấu tên trong phiên đàm phán hòa bình Syria.

Tuy nhiên, trong cuộc họp kéo dài 2 ngày tại Riyadh giữa các bên về Syria trong tuần này với mục tiêu hóa giải những bất đồng giữa 3 nhóm đối lập chính trị chính ở Syria để tiến tới một tầm nhìn chung dựa trên những thay đổi quân sự và chính trị hiện tại, sự chia rẽ một lần nữa được thể hiện sâu sắc. Hiện phe đối lập tại Syria được chia thành “nhóm Moscow”, "hóm Hmeymim", "nhóm Cairo", "nhóm của Riyadh" (Ủy ban Đàm phán tối cao) và "nhóm của Astana".

Nhóm đại diện lớn nhất của phe đối lập Syria là Ủy ban Đàm phán cấp cao (HNC) do Ả Rập hỗ trợ đồng thời là lực lượng phản đối mạnh mẽ nhất đối với Damascus, đã công khai tuyên bố Tổng thống Assad phải từ chức trước khi nghĩ tới bất cứ hoạt động chuyển giao chính trị nào ở Syria.

Bởi theo HNC, trong một tuyên bố, nhóm đối lập mang tên "nhóm Moscow" đã nhấn mạnh, việc ông Assad từ chức không nên được xem là tiền đề để tiến tới các cuộc đàm phán.

"Chúng tôi từ chối mọi vai trò của ông Assad trong quá trình chuyển giao chính trị ở Syria", phát ngôn viên của phe nổi dậy Liên minh quốc gia Syria, Ahmad Ramadan nói.

Trên thực tế, bản thân nội bộ HNC cũng đang chứng kiến những bất đồng quan điểm trong cách nhìn nhận mối quan hệ với Damascus. Cụ thể, các đại diện tại Cairo và Moscow của HNC cho rằng, tổ chức này nên làm lành với chính phủ của Tổng thống Assad.

Trước đó, trong cuộc họp đối thoại hòa bình Syria tại Geneva, đại sứ Syria tại Liên Hợp Quốc Staffan de Mistura cũng đã nỗ lực hòa giải bất đồng quan điểm giữa HNC và các nhóm ở Cairo và Moscow.

Hồi tuần trước, ông de Mistura đã bày tỏ hy vọng những nỗ lực hòa giải sẽ có kết quả. Theo ông de Mistura, HNC đang tiến hành "các cuộc thảo luận nội bộ tích cực" nhằm đưa ra phương thức tiếp cận toàn diện hơn và thực tế hơn" khi tham gia các cuộc đàm phán về Syria. Ông de Mistura kỳ vọng sự thay đổi trong quan điểm của HNC có thể được công bố vào tháng 10 tới.

Cựu đại sứ Mỹ: Không thể lật đổ Tổng thống Syria Bashar Assad - Ảnh 2

Tổng thống Syria Bashar Assad. 

Ngay cả các đối tác nước ngoài chống lưng cho phe nổi dậy Syria bao gồm Mỹ, châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê-út cũng đang thay đổi quan điểm một cách mạnh mẽ. Theo đó, những quốc gia này đang tập trung vào bảo toàn lợi ích cá nhân đồng thời thu hẹp lợi ích chiến lược thay vì nghĩ tới chuyện làm cách nào để lật đổ Tổng thống Assad.

Đối với Mỹ, mục tiêu hiện nay chính là tập trung vào cuộc chiến tiêu diệt IS và kiềm chế tầm ảnh hưởng của Iran với Syria để bảo vệ đồng minh Israel. Ả Rập Xê-út cũng muốn thu hẹp tầm ảnh hưởng của đối thủ Iran và loại bỏ tầm ảnh hưởng của Qatar, quốc gia chống lưng chính cho HNC và một số nhóm nổi dậy khác. Trong khi đó, ưu tiên hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ là kiềm chế hoạt động ở phía bắc Syria của đảng PYD người Kurd được Mỹ hậu thuẫn. Bởi Thổ Nhĩ Kỳ lo ngại một khi PYD hoạt động mạnh mẽ, các nhóm người Kurd nổi dậy ở phía đông nước này cũng sẽ vùng dậy.

Quan trọng nhất là các quốc gia trên cũng chưa bao giờ có ý định thay đổi học thuyết quân sự của Tổng thống Assad và hiện để Nga và Iran nắm thế chủ động.

Điển hình, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhiều lần né tránh phương án tấn công quân sự nhằm vào quân đội chính phủ của Tổng thống Assad ngay cả khi chính quyền Mỹ tin rằng Damascus vượt qua "giới hạn đỏ" và dùng vũ khí hóa học tấn công dân thường. Hồi tháng Bảy, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson được cho đã nói với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc rằng, chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ để Nga quyết định số phận của Syria.

Về phần mình, trong một bài phát biểu hiếm hoi trước giới ngoại giao Syria tại Damascus trong tuần này, Tổng thống Assad đã chế nhạo phương Tây và khẳng định Syria sẽ hướng về phía đông để tạo lập các mối quan hệ chính trị, kinh tế và văn hóa.

Minh Thu (lược dịch)

Tin nóng

Tin mới