“Đám mây nâu châu Á”

Gốc
QĐND - Một nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Vơ-ghi-ni-a, Mỹ, đã xác định được một đám mây mù, thường được gọi là “đám mây nâu châu Á”, bay lơ lửng trên bầu trời phía Bắc Ấn Độ Dương, Ấn Độ và Pa-ki-xtan. Đám mây dày vài ki-lô-mét này chứa các hạt bồ hóng màu nâu có thành phần các-bon và sulphate thải ra từ khói nhà máy, khí thải động cơ diesel và sinh khối chưa cháy hoàn toàn.

Ngoài những tác động đối với sức khỏe được biết đến liên quan đến trạng thái huyền phù trong môi trường khí tạo nên “đám mây nâu châu Á”, các nhà khoa học nhận định, hiện tượng ô nhiễm không khí tại Nam Á là một phần nguyên nhân dẫn tới sự hình thành những cơn bão ở vùng biển Ả-rập có sức tàn phá khủng khiếp, đe dọa tính mạng hàng ngàn người và gây thiệt hại hàng tỷ USD.

Cơn bão Phét đã khiến 26 người ở Pa-ki-xtan và Ô-man thiệt mạng, gây tổn thất trị giá gần 2 tỷ USD. Ảnh: wunderground

Các nhà khoa học đã nghiên cứu số liệu về các cơn bão ở vùng biển Ả-rập trong khoảng thời gian từ 1979 đến 2010. Theo số liệu, khu vực này trước đây chỉ có trung bình 2-3 cơn bão mỗi năm. Cường độ các cơn bão khá yếu mặc dù nhiệt độ nước biển đủ cao, tạo điều kiện thuận lợi cho những cơn bão rất mạnh hình thành. Hiện tượng gió đổi chiều theo phương thẳng đứng xảy ra khi luồng gió mạnh chuyển động lên phía trên và phía dưới tầng khí quyển theo hướng trái chiều. Ở các tầng thấp hơn, gió thổi từ phía Tây Nam. Ngược lại, ở tầng không khí phía trên, gió thổi từ hướng Đông. Hiện tượng gió đổi chiều phá tan cơn bão đang hình thành, ngăn cản sự phát triển của những đợt gió xoáy, dấu hiệu chính của các cơn bão nhiệt đới.

Như vậy, mỗi năm vùng biển Ả-rập thường có một vài cơn bão trước hoặc sau mùa mưa. Trong đó, có một cơn bão đổ bộ vào tháng 5 hoặc tháng 6 và một vài cơn bão nữa hình thành trong khoảng thời gian từ tháng 8 tới tháng 12, khi hiện tượng gió đổi hướng ít diễn ra. Tuy nhiên, khoảng hơn 10 năm gần đây, diễn biến thời tiết này đã thay đổi. Nhiều cơn bão xuất hiện trong vòng vài tuần ngay trước khi thời kỳ gió mùa bắt đầu. Một cơn bão mạnh xảy ra hồi tháng 6-1998 đã làm gần 3000 người dân ở Gu-gia-rát (Ấn Độ) thiệt mạng. Tháng 6-2007, cơn bão Gonu mạnh cấp 5 (cấp cao nhất theo thang phân loại Saffir-Simpson, với sức gió đạt hơn 250 km/giò) đã khiến 49 người tại Ô-man và I-ran tử vong, gây thiệt hại hơn 4 tỷ USD. Đây là cơn bão đầu tiên được ghi nhận đã tiến vào Vịnh Ô-man. Tháng 6-2010, 26 người ở Pa-ki-xtan và Ô-man đã thiệt mạng khi cơn bão Phét mạnh cấp 4 tấn công vào khu vực này, gây tổn thất trị giá gần 2 tỷ USD.

Nhóm nghiên cứu cho biết, thể tích "hạt mây nâu” đã tăng 6 lần kể từ thập kỷ 30 và hiện tượng ô nhiễm hiện nay đã phá vỡ cấu trúc khí hậu. Màu tối của hạt mây nâu hấp thụ ánh sáng mặt trời, tạo ra một nguồn nhiệt và làm mát nước đại dương bên dưới. Hiện tượng này ảnh hưởng đến quy trình lưu thông gió và truyền nhiệt từ biển vào bầu khí quyển. Từ quan sát trực tiếp và các mô hình trên máy tính, các nhà nghiên cứu kết luận đám mây làm suy yếu hiện tượng chuyển hướng gió, phá bỏ rào cản dẫn tới sự hình thành cơn bão.

“Nghiên cứu này là một ví dụ nổi bật cho thấy nếu với quy mô lớn, phản ứng của con người, trong trường hợp này là hiện tượng ô nhiễm không khí trên diện rộng trong khu vực do quá trình đốt cháy nhiên liệu không hiệu quả, có thể dẫn đến hậu quả ngoài dự kiến... Hậu quả có thể là những cơn bão mùa hè với sức tàn phá khủng khiếp rất hiếm gặp hoặc không tồn tại trong khu vực gió mùa này khoảng 30 năm trước đây”, ông An-giu-li Bam-dai, Quỹ Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ nhận xét.

Ngọc Châu

Theo AFP

Tin nóng

Tin mới