Để tổ chức tốt lễ hội năm 2010, trách nhiệm từ nhiều cấp

Gốc
(ĐCSVN) - Việt Nam là một trong những quốc gia có nhiều lễ hội trên thế giới. Đầu xuân cũng là lúc các địa phương chuẩn bị tổ chức nhiều lễ hội. Điều đặc biệt ở Việt Nam, việc tổ chức lễ hội (các lễ hội dân gian và truyền thống lịch sử) hầu hết đều do nhân dân sáng tạo và duy trì. Khắp mọi miền của Tổ quốc, từ vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, đến đồng bằng, trung du, miền xuôi, miền ngược, miền biển, từ Bắc vào Nam, hầu như địa phương nào, vùng miền nào cũng có lễ hội.

Thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch cho biết, cả nước có gần 8000 lễ hội các loại, riêng các tỉnh phía Nam có 2600 lễ hội. Trong gần 8000 lễ hội đó có 7. 039 lễ hội dân gian truyền thống, 332 lễ hội lịch sử cách mạng, 544 lễ hội tôn giáo và một số lễ hội khác. Đây là một di sản văn hóa tâm linh rất lớn làm nên một phần trong bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam vốn đa dạng và phong phú. Đó cũng là niềm tự hào của người Việt Nam về một di sản văn hóa được sáng tạo qua nhiều đời, nhiều thế hệ, tạo ra nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần to lớn của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, góp phần nêu cao ý thức tự tôn, tự cường dân tộc, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của các thế hệ người Việt Nam. Vì lẽ đó, trong nhiều năm qua, công tác quản lý và tổ chức tốt lễ hội, được các cấp, các Bộ ngành và nhiều địa phương quan tâm, chỉ đạo và thực hiện. Phải khẳng định việc tổ chức hầu hết các lễ hội ở nước ta đã đi vào nề nếp và cơ bản theo đúng Quy chế Lễ hội mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành từ những năm trước. Các lễ hội đã được phân cấp nên công tác quản lý và tổ chức đã bám sát thực tế và không bị chồng chéo. Ban tổ chức lễ hội của các địa phương ngày càng hoàn thiện về năng lực điều hành cũng như kinh nghiệm tổ chức. Công tác giáo dục và nâng cao ý thức người dân và người đi dự hội tại khu vực diễn ra lễ hội để bảo vệ di tích lịch sử, di tích văn hóa, di tích tín ngưỡng và có thái độ văn minh đi hội được nâng lên. Công tác trật tự trị an, đảm bảo an ninh, an toàn và giao thông đi lại cho người dân đi tham quan, dự hội được chính quyền các cấp quan tâm hàng đầu, nên thời gian gần đây đã giảm đáng kể những hiện tượng gây bức xúc cho nhân dân. Việc đầu tư cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, quy mô tổ chức, nội dung, kịch bản lễ hội, nhạc lễ, nghi thức tế, lễ … để tôn vinh, nâng tầm giá trị, ý nghĩa của nhiều lễ hội truyền thống đã được các cấp chính quyền địa phương quan tâm hơn, tạo được sự đồng tình hưởng ứng mạnh mẽ của mọi tầng lớp nhân dân. Đặc biệt việc tuyên truyền, quảng bá hình ảnh về lễ hội, ý nghĩa lễ hội kết hợp với quảng bá tiềm năng du lịch, các tuor, tuyến du lịch nhân dịp lễ hội đã và ngày càng thu hút được đông đảo tầng lớp nhân dân về dự lễ hội, nhất là các lễ hội có tầm quốc gia và khu vực. Các lực lượng chức năng ở địa phương theo nhiệm vụ đã tích cực hướng dẫn ngày càng tốt hơn công tác vệ sinh môi trường, quản lý hạn chế tối đa việc thắp hương mù mịt, bảo vệ môi trường và cây xanh, giảm bớt hiện tượng ép giá, nâng giá, chèn khách. Tại một số địa phương đã bước đầu quản lý tốt hơn các hòm tiền công đức để tu bổ sửa sang lại di tích và nơi thờ tự, khắc phục yếu tố thương mại hóa trong việc tổ chức lễ hội nhằm kinh doanh, trục lợi mà quên hoặc xem nhẹ các giá trị thiêng liêng khác vốn là mục đích và bản chất của lễ hội. Lực lượng thanh tra chuyên ngành văn hóa phối hợp tốt với chính quyền cơ sở và công an đã tích cực kiểm tra và kịp thời xử lý, uốn nắn những vi phạm, để đưa hoạt động lễ hội đi đúng hướng. Tổ chức tốt các hoạt động lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân mà thực sự đó còn là một động lực, một giải pháp tốt để kích cầu cho ngành du lịch phát triển, vì vậy ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch từ trung ương đến cơ sở đã có nhiều giải pháp chủ động, linh hoạt để vừa tổ chức tốt lễ hội, thu hút khách du lịch và nhân dân địa phương, đồng thời quản lý tốt khi các lễ hội diễn ra v.v… Những tỉnh, thành phố có số lượng lễ hội lớn như: Thủ đô Hà Nội với trên 2500 di tích lịch sử và hầu hết di tích nào cũng gắn với lễ hội, trong đó có Hội chùa Hương lớn nhất với số lượng người hành hương gần 2 triệu người/ năm; có Hội Gióng đang trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Tỉnh Bắc Ninh có 547 lễ hội, dịp đầu xuân hầu như ngày nào cũng có lễ hội, trong đó có những lễ hội lớn như: Hội Bà Chúa Kho, Hội Chùa Dâu - Bút Tháp, Hội Lim. Tỉnh Quảng Ninh có 70 lễ hội dân gian và tôn giáo, trong đó có Lễ hội Yên Tử lớn nhất và kéo dài nhất (3tháng). Tỉnh Lạng Sơn một tỉnh miền núi, dân tộc nhưng cũng có gần 300 lễ hội lớn, nhỏ. Các tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức, kiểm tra giám sát và có những văn bản hướng dẫn từng năm. Đó là những điều rất tiến bộ trong công tác tổ chức và quản lý đại đa số lễ hội hiện nay ở các địa phương. Mặc dầu vậy cũng phải nhìn nhận rằng, vẫn còn nhiều vụ việc, nhiều vấn đề khác xảy ra trong lễ hội mà các nhà chức trách và cơ quan chuyên môn chưa kiểm soát, chưa lường hết được, do đó chưa điều chỉnh kịp thời những vi phạm đó. Chưa thể nói tất cả các lễ hội diễn ra hoàn toàn suôn sẻ, không có vi phạm hoặc sự cố đáng tiếc nào. Một số vấn đề nổi cộm hiện nay được dư luận quan tâm đó chính là tình trạng đặt hòm công đức tràn lan, đặt nhiều ban thờ và tại lễ hội nào cũng có quá nhiều đĩa đặt tiền giọt dầu. Đi lễ trước hết là sự thành tâm, tôn kính, nhưng việc các nhà Đền, Chùa và Di tích đặt nhiều ban thờ và đĩa nhận tiền giọt dầu, khiến cho người đi lễ không ai dám bỏ qua. Quan trọng hơn cả là vấn đề quản lý và sử dụng tiền giọt dầu đó như thế nào thì còn nằm ngoài tầm kiểm soát của chính quyền và cơ quan chức năng. Công tác quản lý những người làm dịch vụ ăn uống, vận chuyển xe ôm, đò thuyền, bán đồ lễ, viết sớ, hướng dẫn đi lễ, dịch vụ khác không phải đã là tốt hết. Hiện tượng quá tải nhà nghỉ, xe đò, cáp treo, nâng giá, bắt chẹt giá dịch vụ đối với khách, lừa đảo khách, cờ bạc, bói toán mê tín, đeo bám khách du lịch, kinh doanh sách ngoài luồng, ăn xin v.v… chưa được giải quyết triệt để. Để giải quyết tất cả những vấn đề trên, đương nhiên chúng ta cần có nhiều giải pháp. Năm 2010 này, Bộ VH,TT & DL chỉ đạo Sở VH, TT & DL các địa phương tập trung làm tốt các nhiệm vụ: Nâng cao trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, ban ngành đoàn thể các cấp trong việc quản lý và tổ chức các loại hình lễ hội trên địa bàn nhằm đảm bảo các mục tiêu: an toàn, lành mạnh, tiết kiệm, trang trọng, văn minh và có ý nghĩa giáo dục truyền thống, giáo dục lịch sử, văn hóa sâu sắc cho mọi tầng lớp nhân dân. Muốn đạt được điều đó trước hết phải tăng cường năng lực quản lý, tổ chức, điều hành của Ban quản lý, Ban tổ chức các lễ hội, có kịch bản, chương trình lễ hội rõ ràng, có sự phân tích và chuẩn bị nhiều phương án về trật tự an toàn, về đảm bảo giao thông, về chương trình lễ hội, về công tác phục vụ, dịch vụ, về hướng dẫn khách tham quan dự lễ v.v… Trong xu hướng xã hội hóa việc tổ chức lễ hội rộng rãi hiện nay, không thể xem nhẹ vai trò quản lý nhà nước của chính quyền địa phương mà buông lỏng hoặc phó thác trách nhiệm hoàn toàn cho các Ban tổ chức lễ hội. Cần hết sức tránh tư tưởng thương mại hóa, xem nặng yếu tố kinh tế mà làm biến tướng và coi nhẹ các yếu tố văn hóa tinh thần của lễ hội. Đồng thời với những nhiệm vụ trên các tỉnh cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về ý nghĩa của từng lễ hội, từng di tích liên quan đến lễ hội cho đông đảo mọi tầng lớp nhân dân. Mặt khác Bộ VH, TT & DL phối hợp với các tỉnh tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra lễ hội. Dự kiến trong đầu tháng 3 này, Bộ VH,TT & DL sẽ có cuộc họp giao ban trực tuyến về lễ hội với Sở VH, TT & DL các tỉnh./.

Tin nóng

Tin mới