Dẹp nạn xe quá tải cần quyết liệt hơn

Gốc
Thời gian gần đây, trên nhiều tuyến đường trọng điểm, tình trạng xe quá tải đang có xu hướng bùng phát, hoạt động rầm rộ trở lại. Nhiều xe quá tải trọng, cơi nới thành, thùng chở nguyên vật liệu hoạt động công khai, tàn phá kết cấu hạ tầng giao thông và tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn giao thông (ATGT). Các đối tượng vi phạm luôn tìm mọi thủ đoạn để đối phó, bất hợp tác, gây khó khăn với các lực lượng chức năng.

Lực lượng thanh tra giao thông TP Hà Nội kiểm tra, xử lý phương tiện có dấu hiệu chở quá tải.

Xe quá tải “cày” nát đường

Tại nhiều địa phương trên cả nước, dọc theo quốc lộ 1, nạn xe quá tải đang tái diễn do hiện nay, hầu hết các địa phương đã giải tán trạm kiểm soát tải trọng lưu động và không còn sử dụng cân lưu động. Trên hai tuyến quốc lộ 1 và 12 B ở Ninh Bình, ngày cũng như đêm, từng đoàn xe quá tải hoạt động rầm rộ. Các xe tải hạng nặng như Howo, sơ-mi rơ-moóc liên tục “cày xới” tại hai tuyến quốc lộ này mà không gặp sự giám sát của cơ quan chức năng. Theo phản ánh của một số người dân sống gần đó, những phương tiện này phục vụ các công trường san lấp trên địa bàn, chuyên chở vật liệu từ các mỏ đất đá dọc theo tuyến đường. Ông Nguyễn Văn Bền, một người dân ở TP Tam Ðiệp bức xúc: “Tình trạng xe tải chở đất đá chạy liên tục trên đường diễn ra lâu nay nhưng không hiểu sao không thấy cơ quan chức năng xử lý. Sống bên đường mà chúng tôi phải đóng cửa cả ngày, bụi đất bám đầy nhà, ra đường lúc nào cũng lo nơm nớp”. Tại ngã ba nút giao giữa quốc lộ 12B và quốc lộ 1, tuy có hệ thống đèn giao thông và biển báo cấm đi ngược chiều, nhiều xe tải Howo chở đầy đất đá, phủ kín bạt vẫn cứ lao ầm ầm vào đường ngược chiều, từ quốc lộ 12B ra quốc lộ 1, khiến người đi đường hoảng sợ.

Trong một lần đi thực tế kiểm tra tình trạng xe quá tải tại TP Hà Nội, chúng tôi chứng kiến các cán bộ thanh tra giao thông phải ngồi “canh” chiếc xe tải Howo ở đường dẫn từ cảng Khuyến Lương ra đường Nguyễn Khoái. Khi phát hiện chiếc xe có dấu hiệu chở quá tải, lực lượng chức năng đã ra hiệu lệnh dừng xe kiểm tra, nhưng lái xe không xuất trình giấy tờ, khóa cửa xe bỏ đi nhiều giờ. Nhiều lái xe vi phạm thường phản ứng theo kiểu bất hợp tác như vậy, đóng cửa xe bỏ đi hoặc thắc mắc cân xách tay không chính xác và đòi hỏi phải cân ở trạm dịch vụ. Có lái xe còn gọi cả các đối tượng “xã hội đen” đến can thiệp, thậm chí hành hung cán bộ thanh tra gây thương tích. Hay trên nhiều tuyến đường trọng điểm, khi lực lượng chức năng kiểm tra ban ngày thì xe quá tải chuyển sang chạy đêm hoặc ngược lại. Một số chủ xe thuê cả đội ngũ “cò” canh chừng lực lượng chức năng, khi phát hiện thấy lực lượng thi hành nhiệm vụ liền báo cho lái xe dừng hoạt động.

Chế tài thiếu răn đe

Theo một lãnh đạo Vụ ATGT (Tổng cục Ðường bộ Việt Nam), “cuộc chiến” chống xe quá tải được phát động từ nhiều năm trước, có sự vào cuộc mạnh mẽ của ngành chức năng và địa phương đã đạt kết quả ban đầu khá khả quan. Ðáng tiếc, sau một thời gian, phong trào đang có xu hướng “đầu voi, đuôi chuột”, một số địa phương, bộ, ngành chức năng buông dần. Các trạm cân lưu động dọc quốc lộ 1 đã rút gần hết, chỉ còn lại một số ít địa phương vẫn duy trì. Giữa năm 2016, khi tổng kết kế hoạch phối hợp giữa lực lượng công an và thanh tra giao thông tại các trạm kiểm soát tải trọng, đã thông báo kết thúc kế hoạch và tạm dừng phối hợp giữa Bộ Giao thông vận tải (GTVT) và Bộ Công an. Tại trạm cân lưu động, rút hết lực lượng cảnh sát giao thông, chỉ còn lực lượng thanh tra nhưng lực lượng thanh tra giao thông địa phương chỉ được hoạt động trên tuyến đường do Sở GTVT quản lý, các tuyến quốc lộ do trung ương quản lý, trở lại tình trạng trống trạm cân lưu động.

Tại Hà Nội, thanh tra giao thông thành phố đã yêu cầu các đơn vị đầu mối bốc xếp hàng hóa và khoảng 1.300 doanh nghiệp vận tải ký cam kết chấp hành nghiêm quy định về tải trọng phương tiện; kiên quyết cưỡng chế, cắt bỏ thành thùng cơi nới,... Từ đầu năm đến nay, lực lượng thanh tra đã xử lý gần 1.000 trường hợp vi phạm chở quá tải, cơi nới thành thùng, phạt tiền khoảng 7,3 tỷ đồng, tạm giữ 22 phương tiện và tước giấy phép lái xe 293 trường hợp,... Tuy nhiên, do đặc thù địa bàn rộng, lực lượng mỏng, trong khi các đối tượng vi phạm luôn tìm mọi thủ đoạn để đối phó, cộng với chế tài xử lý các đơn vị đầu mối và phương tiện vi phạm chưa đủ sức răn đe, một số phương tiện sau khi bị cắt thành thùng cơi nới vẫn tiếp tục tự ý hàn lại. Trước kỳ kiểm định, phương tiện lại thay thùng hàng, kiểm định xong lắp lại như trước. Ngoài ra, hệ thống biển hạn chế tải trọng cầu, đường bộ còn thiếu, chưa đồng bộ theo quy chuẩn, cũng là nguyên nhân gây khó khăn cho lực lượng chức năng.

Ðể thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, xử lý xe quá tải, lực lượng thanh tra giao thông kiến nghị các cơ quan chức năng rà soát, cắm bổ sung biển hạn chế tải trọng phương tiện trên các tuyến đê; có chế tài tăng nặng mức xử phạt vi phạm đối với việc thực hiện xếp hàng hóa lên xe ô-tô sai quy định. Chính quyền sở tại cần phối hợp lực lượng chức năng kiểm soát tải trọng phương tiện ngay tại các mỏ khai thác vật liệu, các bãi khai thác, trung chuyển vật liệu xây dựng. Qua công tác kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính, đề nghị Sở GTVT địa phương có biện pháp mạnh, tước phù hiệu đối với các phương tiện vi phạm nhiều lần, thu hồi giấy phép kinh doanh vận tải có thời hạn đối với doanh nghiệp có nhiều phương tiện vi phạm để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh vận tải trên địa bàn.

Theo Chỉ thị 32/CT-TTg ngày 25-11-2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác kiểm soát tải trọng phương tiện giao thông, Thủ tướng đã giao cụ thể trách nhiệm kiểm soát tải trọng xe là của chính quyền địa phương. Lãnh đạo chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm về tình trạng xe quá tải trên địa bàn mình quản lý. Một cán bộ Tổng cục Ðường bộ Việt Nam cho biết, nếu địa phương nào cũng làm chặt, quan tâm ngăn chặn xe quá tải thì có trạm cân lưu động hay không vẫn dẹp được xe quá tải, bởi yếu tố cốt lõi vẫn nằm ở con người.

Bài và ảnh: LƯƠNG TUẤN HÙNG