Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Đi tìm nguyên nhân giá thịt lợn bán lẻ cao bất thường trên thị trường nội địa

Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú đã có những phân tích sâu về thực trạng giá thịt lợn bán lẻ đang cao bất thường trên thị trường nội địa.

Theo ghi nhận của báo chí, giá thịt lợn hơi tại khu vực miền Bắc trong hai ngày vừa qua dao động từ 54.000 – 56.000 đồng/kg. Cụ thể, tại tỉnh Yên Bái, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Thái Nguyên, Nam Định giá lợn hơi đồng loạt giảm 100.000 đồng/kg xuống 55.000 đồng/kg. Các địa phương còn lại không thay đổi. Tại tỉnh Thái Bình giá lợn hơi đang ở mức cao nhất toàn miền 56.000 đồng/kg. Tại Hà Nội, giá thịt lợn hơi đang được giao dịch ở mức 55.000 đồng/kg. So với thời điểm trước khi TP Hà Nội bùng dịch đợt mới hồi cuối tháng 4, giá thịt lợn hơi đã giảm hơn 20.000 đồng/kg.

Tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên, giá cũng đang giao dịch ở mức 54.000 – 56.000 đồng/kg. Tại khu vực miền Nam, giá thịt lợn hơi đang giao dịch ở ngưỡng 52.000 – 54.000 đồng/kg, đây cũng là khu vực thấp nhất so với cả nước.

Tuy liên tục giảm mạnh và đang ở mức đáy, song giá thịt lợn thành phẩm tại các chuỗi siêu thị, chợ truyền thống vẫn duy trì ở mức cao. Cụ thể tại chuỗi siêu thị Big C và Vinmart, thịt ba rọi Meat Deli đang được bày bán với giá 199.900 đồng/kg, thịt đùi và thịt thăn đang được bán với mức giá 159.900 đồng/kg và 189.900 đồng/kg.

Trong đó, đắt nhất là loại thịt sụn có giá 299.900 đồng/kg. So với thời điểm cuối tháng 4, thịt heo tại các chuỗi siêu thị này hầu như không có biến động về giá. Thậm chí các loại thịt như ba rọi, thịt đùi đã tăng từ 9.000 – 15.000 đồng/kg. Tại các khu chợ truyền thống, giá thịt lợn đang được giao dịch tại mức từ 140.000 – 165.000 đồng/kg. Đơn cử tại khu chợ Triều Khúc (Thanh Trì, Hà Nội) thịt lợn ba chỉ đang được bày bán với giá 150.000 đồng/kg, thịt nạc vai và nạc mông giá 140.000 đồng/kg, đắt nhất là thịt sườn giá 160.000 đồng/kg.

Trước hết, chúng ta hãy tìm hiểu những nguyên nhân chính xảy ra diễn biến đã nêu ở trên về giá thịt lợn trong mấy tháng nay trên thị trường cả nước. Đầu tiên, chúng ta phải chỉ ra nguyên nhân chính của vấn đề này là một kg thịt lợn trước khi đến tay người dùng phải qua khá nhiều khâu trung gian (bao gồm từ chuồng trại đến thương lái, bán buôn cấp 1, cấp 2, lò mổ, bán buôn lợn mảnh và cuối cùng mới đến chợ truyền thống và siêu thị bán lẻ). Chúng ta chỉ tạm tính mỗi khâu hưởng 8-10% thì giá thịt lợn đến tay người tiêu dùng cao đến mức nào.

Ảnh minh họa

Thậm chí, chính Bộ NN&PTNT cũng phải công nhận rằng chuỗi phân phối thịt lợn hiện có quá nhiều khâu trung gian. Còn nguyên nhân nữa làm đẩy giá thịt lợn lên đó là khâu bán lẻ. Chúng ta đều biết, chiết khấu ở một số siêu thị khi hàng đưa vào bán đại lý kí gửi thường từ 20-25% đối với tất cả các loại hàng, thậm chí 30%.

Vì vậy chính ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng Hội Nông nghiệp Việt Nam từng phải thốt lên rằng: “Chúng ta chăm chút cho khâu sản xuất chăn nuôi nhưng trung gian và bán lẻ hưởng lợi quá nhiều”. Và theo số liệu giá cả ở trên cho ta thấy, tháp giá bán lẻ luôn luôn hình thành ở trên thị trường như sau: giá thấp nhất là ở chợ ven đô, thứ đến là chợ dân sinh ở trung tâm, tiếp theo đó là giá ở các siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi và cuối cùng là giá ở các siêu thị, trung tâm thương mại lớn.

Chúng ta công nhận một cách khách quan là ở siêu thị, trung tâm thương mại thì các chi phí bảo quản thịt lợn có cao hơn ở chợ. Cùng với đó là thuế VAT 10%. 1kg thịt lợn hiện nay siêu thị đang bán trên thị trường ví dụ như thịt nạc vai là 180.000đ/kg thì trong đó VAT là 18.000đ, người tiêu dùng phải chịu thuế này. Nhưng công bằng mà nói, nếu loại trừ thuế VAT thì giá thịt lợn ở một số siêu thị vẫn cao hơn ngoài chợ dân sinh từ 15 – 20% nữa. Thực trạng về giá thịt lợn trên thị trường, nhất là ở các thành phố lớn như trình bày ở trên đã tồn tại nhiều năm nay mà chưa khắc phục.

Tập đoàn Walmart (Mỹ) có năng lực cạnh tranh rất cao về giá, thu hút người tiêu dùng bởi có câu slogan nổi tiếng “Hàng hóa của đơn vị đi thẳng từ sản xuất đến bán lẻ với ma sát bằng 0”. Từ ví dụ này có thể thấy, nếu phá được ma sát là các khâu trung gian cộng thêm duy trì được mức chiết khấu của khâu bán lẻ hợp lý thì thịt lợn trên thị trường Việt Nam sẽ rẻ hơn. Từ đó, người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi từ 10 – 20% trên số lượng thịt mà họ tiêu dùng hàng ngày.

Để giải bài toán thịt lợn giá cao tại Việt Nam, trước hết phải tổ chức lại ngành chăn nuôi lợn tại nước ta trên cơ sở chủ động từ đầu vào như con giống, thức ăn chăn nuôi mà chúng ta đang phải nhập đến 80% đến quá trình chăn nuôi, giết mổ và đưa đến nơi tiêu thụ. Đồng thời, cắt bớt những trung gian không cần thiết. Điều này tập đoàn Masan đã làm được với nhãn hiệu Meat Deli vừa đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vừa có lợi cho người tiêu dùng.

Hiện nay việc giao dịch mua bán thịt lợn trên thị trường Việt Nam không được công khai minh bạch, bởi hệ thống chợ đầu mối và sàn giao dịch hàng hóa chưa hoàn chỉnh và chưa được hình thành. Chính vì vậy việc ép cấp ép giá vẫn đem lại thua thiệt cho người chăn nuôi nhỏ lẻ, nhưng lại đem lại lợi nhuận cao vô lý cho các tầng lớp tham gia vào việc mua bán, vận chuyển, bán lẻ mặt hàng này.

Hiện nay lượng thịt lợn trên thị trường 80% bán ở các chợ dân sinh chứ không phải bán ở các siêu thị. Chính vì vậy phải quan tâm đầu tư cho hệ thống bán lẻ của kênh truyền thống mà hiện nay chúng ta ít quan tâm. Nếu có đầy đủ trang thiết bị bảo quản, tổ chức bán ra thì chợ sẽ góp công lớn trong việc giảm giá thịt lợn bán lẻ trên thị trường. Từ đó có tác động đến hệ thống siêu thị và buộc họ phải nghiêm túc xem xét lại giá bán lẻ của mình. Nếu làm được như vậy, chúng ta sẽ tạo ra một thị trường cạnh tranh thịt lợn lẻ thực sự ở nội địa.

Muốn làm được một việc lớn tồn tại nhiều năm chưa giải quyết được, ngoài cơ chế chính sách của nhà nước quan tâm đến mặt hàng chiến lược quan trọng này của dân sinh thì cần có sự vào cuộc của các doanh nghiệp có tiềm năng và sự ủng hộ của người tiêu dùng, xã hội. Nếu giải quyết được những vấn đề trên chắc chắn từng bước giá thịt lợn sẽ dần dần giảm nhiệt, đáp ứng mong mỏi của mọi người trong xã hội.

Vũ Vinh Phú

Chuyên gia kinh tế

Nguồn VietQ: https://vietq.vn/di-tim-nguyen-nhan-gia-thit-lon-ban-le-cao-bat-thuong-tren-thi-truong-noi-dia-d189572.html