Dự án QL1 và đường HCM: Hơn 14.000 tỷ vốn dư đến từ đâu?

Gốc
Chưa có dự án nào mà Chính phủ phân công ba Phó Thủ tướng trực tiếp chỉ đạo như DA mở rộng QL1, QL14.

Dự án QL1 và đường HCM: Hơn 14.000 tỷ vốn dư đến từ đâu? - Ảnh 1

Nhờ GPMB nhanh, thi công khẩn trương nên đường HCM qua Tây Nguyên đã rút ngắn thời gian hoàn thành 18 tháng - Ảnh: Văn Tư

Từ đó, các dự án đều rút ngắn được tiến độ. Đó là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến lần đầu tiên có dự án giao thông hoàn thành, bảo đảm tiến độ, chất lượng nhưng vẫn còn dư vốn hơn 14 nghìn tỷ đồng từ nguồn Trái phiếu Chính phủ (TPCP).

Tại phiên thảo luận tổ về tình hình KT-XH và phương án sử dụng vốn Trái phiếu Chính phủ (TPCP) còn dư của các dự án cải tạo, nâng cấp QL1 và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên (QL14), Kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XIII sáng 22/10, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng đã lý giải rõ hơn những yếu tố tác động đến việc dư vốn. Bộ trưởng cho biết, việc lập dự toán cho các dự án này đều được Bộ Xây dựng và Bộ KH&ĐT thẩm định chứ không có chuyện tùy tiện tính “vống” lên.

Sử dụng vốn dư vào các dự án cấp bách

Theo Bộ trưởng Đinh La Thăng, khi Chính phủ báo cáo Quốc hội thông qua các dự án nâng cấp QL1, QL14 thì lúc đó mới có 25/30 dự án được phê duyệt trên tổng mức đầu tư, còn lại là dự kiến. Chính vì vậy, khi triển khai thì tổng nguồn vốn bố trí cho các dự án và tổng mức đầu tư các dự án đã được phê duyệt chênh lệch 4.485 tỷ đồng; Giảm hơn 1.070 tỷ đồng do tiết kiệm 5% theo chỉ đạo của Chính phủ; Giảm hơn 1.700 tỷ đồng do đã điều chỉnh các hạng mục cho phù hợp trong quá trình triển khai; Giảm được 6.290 tỷ đồng do rút ngắn thời gian thi công (QL1 rút ngắn được 12 tháng, đường HCM rút ngắn được 18 tháng), do đó không sử dụng đến chi phí dự phòng; Giảm 686 tỷ đồng do công tác GPMB nhanh.

Đẩy mạnh hợp tác công - tư trong đầu tư hạ tầng

Đề cập đến việc đẩy mạnh hợp tác công tư trong đầu tư hạ tầng, trong đó có hạ tầng giao thông, Bộ trưởng Đinh La Thăng cho biết, trong những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh quốc gia có vai trò quan trọng của hạ tầng giao thông. Theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế thế giới, trong 5 năm, chỉ số hạ tầng GTVT của Việt Nam đã tăng 36 bậc, chứng tỏ Chính phủ đã có sự chỉ đạo quyết liệt trong việc thực hiện nhiệm vụ chiến lược đột phá, trong đó có đột phá về hạ tầng giao thông. “Chúng ta cần đẩy mạnh xã hội hóa hơn nữa, bên cạnh đó cần sự tuyên truyền rộng rãi. Chúng ta nên hiểu rằng, hạ tầng giao thông tốt lên thì chi phí vận tải giảm đi rất nhiều. Ví dụ, Cao tốc Nội Bài - Lào Cai chi phí vận tải giảm khoảng 30%, tiết kiệm thời gian, đảm bảo ATGT, thời gian giảm thì chi phí xăng dầu cùng nhiều chi phí khác cũng giảm xuống”, Bộ trưởng dẫn chứng.

Theo Bộ trưởng, chưa có dự án nào mà Chính phủ phân công ba Phó Thủ tướng trực tiếp chỉ đạo: Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo giải phóng mặt bằng, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh chỉ đạo phát hành trái phiếu, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đôn đốc đảm bảo chất lượng công trình. Bởi thế, tổng số vốn giảm hơn 14 nghìn tỷ đồng là do những lý do nêu trên chứ không phải do lập dự toán chưa chính xác hay do chất lượng công trình kém. “Mấu chốt là do sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành của Quốc hội, Chính phủ. Ngoài ra, các bộ, ngành như: Bộ Tài chính, KH&ĐT, Bộ TN&MT đã có sự phối hợp rất tốt”, Bộ trưởng nói và cho biết, trong vài năm trở lại đây, tất cả các dự án giao thông không có dự án nào vượt tổng mức đầu tư nhờ việc đảm bảo, đẩy nhanh tiến độ thi công.

Ngoài dự án QL1 và QL14, Bộ trưởng Đinh La Thăng cho biết, Bộ GTVT đang tổng hợp sơ bộ về các dự án BOT khác, kết quả ban đầu cho thấy các dự án BOT cũng giảm vốn đầu tư khoảng trên 12 nghìn tỷ đồng bằng việc đẩy nhanh tiến độ. “Cần tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa bằng việc huy động các nguồn lực đầu tư ngoài xã hội. Các địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long rất tích cực trong việc thực hiện xã hội hóa, họ không quan tâm thực hiện bằng nguồn vốn nào mà quan trọng là người dân có cầu, có đường để đi. Trong khi đó, việc này ở không ít địa phương khác vẫn rất khó khăn do còn thói quen bao cấp, chỉ thích dùng vốn ngân sách”, Bộ trưởng cho biết.

Đánh giá cao việc Bộ GTVT đã làm được điều mà trước đây là “bất khả”, ĐB Nguyễn Thùy Trang (đoàn TP HCM) nêu quan điểm: “Trước đây, các dự án thi công thường kéo dài tiến độ, song các dự án QL1 và QL14 đã khắc phục được vấn đề này. Tôi cho rằng, đó là nguyên nhân rất quan trọng dẫn tới việc dư vốn”.

Ghi nhận nỗ lực của Chính phủ và Bộ GTVT trong việc thực hiện dự án, tạo ra khoản dư lớn để tiếp tục đầu tư vào một số công trình cấp thiết khác, ĐB Nguyễn Hữu Quang (Thanh Hóa) cho rằng, do lần đầu tiên có dự án vốn dư lớn như vậy nên một số ĐB mới băn khoăn. Tuy nhiên, giải trình của Bộ trưởng Bộ GTVT đã rất rõ ràng. Vì thế, đa số các ĐBQH đồng tình với việc phân bổ vốn dư vào đầu tư các dự án được phê duyệt trong danh mục.

Dự án QL1 và đường HCM: Hơn 14.000 tỷ vốn dư đến từ đâu? - Ảnh 2

Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng phát biểu tại phiên thảo luận tổ sáng 22/10

Đẩy mạnh CPH và tái cơ cấu DNNN

Góp ý kiến về báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH năm 2015 và kế hoạch phát triển KT-XH năm 2016, Bộ trưởng Đinh La Thăng nhìn nhận, báo cáo của Chính phủ đánh giá rất khách quan, nghiêm túc để thấy được những cố gắng nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân trong thời gian qua, cũng như những yếu kém, tồn tại cần khắc phục để nâng cao hiệu quả trong thời gian tới.

Trong nhiều vấn đề còn tồn tại, Bộ trưởng Đinh La Thăng nhấn mạnh đến việc đẩy mạnh công tác cổ phần hóa (CPH) và tái cơ cấu các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN). Theo Bộ trưởng, dù Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã vào cuộc quyết liệt nhưng kết quả đạt được chưa như mong muốn. Một trong những nguyên nhân do thủ tục thực hiện tái cơ cấu, CPH vẫn cần phải tiếp tục cải cách, đặc biệt phải phân cấp trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương để các đơn vị chủ động.

Nhấn mạnh về hiệu quả mà công tác CPH đem lại, Bộ trưởng Thăng đánh giá, nhiều DN khi thực hiện cổ phần hóa thì hiệu quả đem lại rất cao. Ví dụ, cảng Quy Nhơn trước đây mỗi năm lãi 17- 18 tỷ đồng, 9 tháng năm 2015 lãi hơn 100 tỷ đồng… Tương tự, cảng Quảng Ninh, trước đây mỗi năm chỉ lãi một vài tỷ đồng theo kiểu “cho có”, nhưng khi thoái vốn hết cho tư nhân thì năm nay lãi rất cao. “Chúng ta phải tư duy việc CPH không chỉ thuần túy là thu vốn Nhà nước về, mà quan trọng là thay đổi quản trị doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp, nâng cao đời sống của người lao động. Ví dụ, CPH bệnh viện lâu nay cứ nói khó nhưng chúng tôi vừa thực hiện CPH thành công Bệnh viện GTVT. Nhà đầu tư cam kết sẽ nâng cấp bệnh viện và thu nhập của người lao động ít nhất tăng lên gấp đôi, rõ ràng khi thu nhập cao lên thì chất lượng sẽ tốt lên và tiêu cực về phong bì chắc chắn sẽ giảm. Nói như vậy để thấy rằng, việc đẩy mạnh CPH rất quan trọng, rất nhiều các doanh nghiệp khi chuyển sang CPH thì hiệu quả tăng lên trông thấy”, Bộ trưởng khẳng định.

Hoài Thu - Anh Thiện

Tin nóng

Tin mới