Dự án thép Cà Ná: Đừng tự biến mình thành bãi rác

Gốc
Liên quan tới đóng tàu biển và sản xuất thép, thế giới đều tẩy chay vì lo ngại ô nhiễm môi trường và nguy cơ chứa rác công nghệ.

Đã quá nhiều bài học

Dự án thép Hoa Sen Cà Ná ở Ninh Thuận, theo bản thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa UBND tỉnh với Công ty CP Tập đoàn Hoa Sen, doanh nghiệp này được ưu ái rất lớn từ cơ sở hạ tầng, kỹ thuật đến thuế (thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế đất, thuế tài nguyên nước). Đáng lưu ý, UBND tỉnh Ninh Thuận cam kết cùng với chủ đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp 10% trong suốt 69 năm triển khai dự án.

Dự án thép Cà Ná: Đừng tự biến mình thành bãi rác - Ảnh 1

Lò luyện số 1 của nhà máy thép Formosa Hà Tĩnh. Ảnh: mcc.com.cn

Bình luận về dự án trên, ĐBQH Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho rằng, không chỉ riêng dự án thép Hoa Sen Cà Ná mà bất cứ dự án nào liên quan tới đóng tàu biển và sản xuất thép đều phải lưu ý, cân nhắc trong thời điểm này.

Có hai lý do mà khi thu hút những dự án thép cần phải cân nhắc. Theo ông Phương, đó là những cảnh bảo dư thừa thép từ thế giới; nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và khả năng trở thành bãi rác thải chứa công nghệ lạc hậu cho Trung Quốc.

Hiện nay thế giới đang thừa thép và Việt Nam còn nhiều dự án thép đã được đầu tư nhưng không hiệu quả hoặc đang đầu tư phải bỏ dang dở như dự án thép Quảng Liên ở Dung Quất đã phải thu hồi; dự án nhà máy Gang thép Thái nguyên giai đoạn 2 cũng đang đắp chiếu...

Trong khi đó, hầu hết các nước phát triển sau khi đã trải qua một thời gian dài thu hút, sản xuất thép đến nay đều đã "tỉnh đòn" không còn mặn mà nữa. Khi nói đến sản xuất thép ai cũng có thể đặt ngay vấn đề về ô nhiễm môi trường, mà chi phí cho bảo vệ môi trường cũng như khắc phục các sự cố về môi trường thông thường rất khó khăn, tốn kém. Thậm chí, có nhiều phân tích cho thấy rằng số tiền chi cho môi trường còn lớn hơn gấp nhiều lần so với số tiền thu được từ dự án. Vì vậy, đầu tư, sản xuất thép không còn là lựa chọn của các nước phát triển.

Chính ví vậy, hiện đang có luồng dư luận lo ngại với chiến dịch xuất khẩu công nghệ cũ, lạc hậu sang các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Trung Quốc đang đi đầu xu hướng này.

Tại Việt Nam đã có rất nhiều dự án sử dụng công nghệ lạc hậu của nước này như nhà máy đạm Ninh Bình... hay mới đây nhất là bài học đắt giá từ Formosa. Tất cả đều là ưu đãi lớn nhưng đổi lại, cái Việt Nam nhận được đến thời điểm này, lại là sự cố môi trường cực kỳ nghiêm trọng.

"Do đó, việt Nam phải thật sự tỉnh táo, thận trọng trong thu hút đầu tư không để rơi vào bẫy, biến mình thành bãi chứa rác thải công nghệ lạc hậu cho Trung Quốc", ông Phương cảnh báo đồng thời nêu dẫn chứng: "Những bài học về các nhà máy xi măng lò đứng, lò cao ở Việt Nam đã quá nhiều rồi. Không thể vội vàng, dễ dãi trong thu hút đầu tư được nữa''.

Không thể tin vào lời hứa

Liên quan tới những phát ngôn của Chủ đầu tư dự án thép Hoa Sen Cà Ná về "sử dụng công nghệ Trung Quốc cũng không sao" hoặc "công nghệ Trung Quốc rẻ, thế giới dùng nhiều", ông Phương nói thẳng đó là những phát ngôn rất cảm tính, chỉ đứng trên phương diện của một nhà đầu tư.

Nhìn nhận một cách khách quan, ĐB Nguyễn Ngọc Phương đồng tình rằng, nhiều nơi thế giới đang sử dụng công nghệ của Trung Quốc và không thấy có vấn đề gì. Tuy nhiên, sự khác nhau ở đây là cơ chế kiểm soát và điều kiện phát triển của Việt Nam so với các nước phát triển trên thế giới là cả một khoảng cách quá dài.

Đứng về phía nhà đầu tư, hiển nhiên không ai lại nói rằng tôi sẽ sử dụng công nghệ cũ, lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường khi xin đầu tư, tuy nhiên, khi đi vào hoạt động thì lại không thể kiểm soát được. Vì thế, nếu nói rằng dư luận hãy yên tâm chúng tôi đã hứa sẽ "không để một giọt nước thải ra biển" và "nếu dự án gây ô nhiễm, chúng tôi sẽ tự đóng cửa nhà máy và giao toàn bộ tài sản cho nhà nước" là người dân sẽ tin ngay sao?

Tin nóng

Tin mới