Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Đưa hát then vào trường học

Hát then là thể loại dân ca mang tính tín ngưỡng của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái... vùng, miền núi phía bắc như: Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn...

Năm 2019, hát then được tổ chức UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị sâu rộng trong cộng đồng, thời gian qua, hát then được đưa vào dạy ở một số trường học trong tỉnh Lạng Sơn.

Từng có lần đến Trường Phổ thông dân tộc nội trú - THCS huyện Văn Quan (tỉnh Lạng Sơn), chúng tôi vô cùng ấn tượng khi nghe được tiếng đàn tính vọng ra từ dãy nhà công vụ giáo viên: “Ngồi xe về đến huyện Văn Quan: Mời bạn xuống Tu Đồn hãy chơi; Gió vọng về đàn tính ba dây...”. Hỏi ra mới biết, đó là tiếng đàn của thầy giáo trẻ Phùng Văn Thời- Phó Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc nội trú - THCS huyện Văn Quan.

Tiếp chuyện cùng thầy giáo Phùng Văn Thời, thầy chia sẻ: Xã Trấn Ninh (Văn Quan) là nơi có nhiều nghệ nhân biết nhiều làn điệu dân ca hát then, đàn tính của đồng bào các dân tộc: Tày, Nùng,... Nhưng hiện nay, những nghệ nhân tuổi ngày càng cao, cho nên văn hóa hát then đang có nguy cơ mai một, bởi vậy việc truyền dạy hát then cho thế hệ trẻ là rất cần thiết.

Từ năm 2010, thầy giáo Phùng Văn Thời đang là Hiệu trưởng Trường THPT Lương Văn Tri (Văn Quan), với vốn hiểu biết về các làn điệu hát then đã quyết định tổ chức truyền dạy loại hình nghệ thuật này cho một số em học sinh học ngoài giờ. Trường mời các nghệ nhân hát then như: Bà Vi Thị Liên, Ngô Văn Đà... đến truyền dạy hát then, mỗi khóa học kéo dài 2 tháng. Học sinh cơ bản đánh được những làn điệu then như: “Pây tàng”, “Múa Chầu”... Tại Trường THPT Lương Văn Tri từ năm 2010 đến năm học 2018 đã tổ chức được 16 lớp dạy hát then, với gần 300 học sinh biết hát.

Cuối năm 2019, thầy giáo Thời được điều chuyển công tác đến Trường Phổ thông dân tộc nội trú - THCS huyện Văn Quan, giữ chức Phó Hiệu trưởng. Với mong muốn tiếp tục truyền dạy hát then cho các em, từ đầu năm học 2020 - 2021 đến nay, nhà trường đã tổ chức các buổi học hát then cho gần 80 học sinh biết đàn hát. Trong điều kiện còn thiếu nhạc cụ nhưng học sinh đã nỗ lực tập luyện, đàn hát được các làn điệu Then Lạng Sơn cho các khối lớp 6, 7, 8. Học sinh rất hào hứng và mong muốn tiếp tục duy trì hoạt động này lâu dài.

Nói về hoạt động này, Nghệ nhân Nhân dân Triệu Thủy Tiên- Chủ nhiệm Câu lạc bộ đàn và hát dân ca tỉnh Lạng Sơn cho biết, việc thành lập các Câu lạc bộ hát then ở cộng đồng và trong các nhà trường là hoạt động thiết thực để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc. Các bài then cổ khi được bảo tồn, khai thác, sưu tầm cũng giúp các em hiểu ý nghĩa và vốn từ tiếng Tày, nhớ lời hát, tiếp thu lời ăn tiếng nói, hát đúng làn điệu then. Nghệ thuật hát then từ chỗ bị coi nhẹ và mai một trong cộng đồng, đến nay công tác giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống hát then đã có nhiều khởi sắc. Đây là một trong những giải pháp rất hữu hiệu để bảo tồn di sản hát then, góp phần làm thăng hoa làn điệu dân ca quê hương.

Được biết, từ năm 2010, sau khi có Câu lạc bộ hát then đầu tiên được thành lập ở Trường THPT Lương Văn Tri, đến nay đã lan tỏa đến 14 trường học trên toàn tỉnh, ở các cấp học. Tiểu học, THCS và THPT, thu hút hàng nghìn em học sinh toàn tỉnh theo học. Các CLB mời từ một đến hai Nghệ nhân Ưu tú ở địa phương về giảng dạy, nội dung chủ yếu là những bài hát then, cách đệm đàn và một số điệu múa dân tộc cho học sinh và thầy cô phụ trách Câu lạc bộ. Các Câu lạc bộ thường sinh hoạt định kỳ mỗi lần một tuần và tham gia biểu diễn trong các chương trình của trường, của xã, huyện...

G.B.

Nguồn Đại Đoàn Kết: http://daidoanket.vn/dua-hat-then-vao-truong-hoc-5658547.html