Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Giáo sư Đại học Harvard chỉ ra: Quan điểm sai lầm này của cha mẹ có thể gây bi kịch cho con

Chia sẻ của vị giáo sư Đại học Harvard đã khiến rất nhiều cha mẹ bất ngờ.

"Trẻ em như tờ giấy trắng" - đó là quan niệm của rất nhiều bậc phụ huynh từ xưa đến nay. Quan niệm này đồng nghĩa với việc người lớn cho rằng trẻ em sinh ra đều giống nhau và tính cách, tài năng của trẻ hoàn toàn do môi trường giáo dục tạo nên. Nhưng sự thật có phải như vậy hay không?

Theo các chuyên gia, việc so sánh trẻ với "tờ giấy trắng" là một phép ẩn dụ khủng khiếp. So sánh trẻ em với một tờ giấy trắng mà bỏ qua các phẩm chất và khuynh hướng bẩm sinh của trẻ là một sai lầm!

Giáo sư Đại học Harvard Stephen Pink.

Giáo sư Đại học Harvard Stephen Pink.

Trong cuốn sách "Blank Slate" của mình, nhà khoa học nhận thức nổi tiếng người Mỹ, đồng thời là giáo sư Đại học Harvard Stephen Pink đã thẳng thắn chỉ trích quan điểm coi "trẻ em như tờ giấy trắng". Chỉ số IQ của trẻ bị ảnh hưởng rất nhiều bởi gen, thậm chí theo thời gian.

Stephen Pink đã chia sẻ một biểu đồ, cho thấy ảnh hưởng của gen đến chỉ số IQ (khoảng cách giữa hai đường cong trong biểu đồ) tăng lên theo tuổi. Nhìn vào biểu đồ, trục tung là tương quan IQ, và trục hoành là độ tuổi. Điểm mấu chốt là tương quan IQ đối với các cặp song sinh giống hệt nhau (identical twins) và các cặp song sinh khác trứng (fraternal twins).

Bởi vì các cặp song sinh giống hệt nhau, giống về mặt di truyền hơn so với các cặp song sinh khác trứng nên tương quan IQ của chúng cao hơn.

Chúng ta có thể thấy rằng mối tương quan IQ của những cặp song sinh giống hệt nhau về cơ bản không thay đổi trong giai đoạn trưởng thành. Trong khi mối tương quan về IQ của những cặp song sinh khác trứng bị giảm đi đáng kể. Sự thay đổi này có thể hiểu là sự ảnh hưởng ngày càng tăng của gen đối với chỉ số IQ.

Vì vậy, một đứa trẻ hoàn toàn không phải là một "tờ giấy trắng". Trẻ đến thế giới này với một cấu hình gen hoàn chỉnh, và càng lớn tuổi, ảnh hưởng của gen đối với trẻ càng lớn.

Cha mẹ chính là một trong những ngoại cảnh để trẻ lớn lên và tất nhiên, chúng ta không phải người tiên phong "phác họa" trên "tờ giấy trắng". Dù vậy, phải nhấn mạnh rằng, cách nuôi dạy sai lầm của cha mẹ như mắng mỏ, bạo lực đều có tác động tiêu cực đến sự phát triển của trẻ.

Bên cạnh đó, có một sự thật thú vị nữa mà cha mẹ cần biết. Đó là gen có ảnh hưởng lớn không chỉ đến chỉ số IQ của một người mà còn ảnh hưởng đến tính cách của người đó (tính khí bẩm sinh). Mỗi đứa trẻ đều có tính khí bẩm sinh của mình. Những đứa trẻ do cùng một cha mẹ sinh ra có thể có tính khí khác nhau.

"Tính khí bẩm sinh" của trẻ là gì?

Vào những năm 1960, các nhà tâm lý học Alexander Thomas và Stella Keith phát hiện ra rằng: Khi phân tích hành vi của trẻ em, mọi người đã bỏ qua một khía cạnh quan trọng. Đó là tính khí bẩm sinh của trẻ.

Họ phát hiện tính khí bẩm sinh có thể quan sát ở trẻ ngay ở thời điểm sơ sinh và nó vẫn giữ nguyên khi đứa trẻ lớn lên. Sau một nghiên cứu theo dõi dài hạn trên hàng trăm trẻ em, họ đã đưa ra 9 khía cạnh liên quan tới tính cách của trẻ như sau:

1. Cách ứng xử.

2. Đồng hồ sinh học.

3. Phản ứng với những điều mới.

4. Khả năng thích nghi với môi trường mới.

5. Sự nhạy cảm.

6. Tâm lý.

7. Động cơ cố gắng.

8. Sự mất tập trung.

9. Sự chú ý.

Chính kết quả nghiên cứu này cho phép các bậc cha mẹ đánh giá cao và chấp nhận tính khí bẩm sinh của con cái, đồng thời đặt nền tảng cho các nghiên cứu di truyền sau này.

Trong vài thập kỷ qua, các nhà khoa học đã đạt được nhiều tiến bộ đáng kể trong nghiên cứu di truyền học hành vi, cho chúng ta nhìn thấy sức mạnh của gen một cách trực quan hơn. Có 3 yếu tố chính ảnh hưởng tới tính cách của 1 đứa trẻ: Di truyền, môi trường chia sẻ (cha mẹ hoặc người đồng chăm sóc) và môi trường không chia sẻ (các yếu tố bên ngoài gia đình). Và "môi trường không chia sẻ" đã ảnh hưởng đến trẻ nhiều hơn là "môi trường chia sẻ" (tức là môi trường gia đình).

Có nghĩa là, đứa trẻ cuối cùng được hình thành một phần do di truyền và một phần bởi những trải nghiệm độc đáo của chính nó (môi trường không chia sẻ).

Trẻ em không "tờ giấy trắng" mà là "hạt giống"

Theo giáo sư Pink, nếu bỏ những quan niệm cơ bản sai lầm trong quá khứ và lật đổ giả định rằng "trẻ như một tờ giấy trắng", cha mẹ sẽ bớt lo lắng và giải quyết dễ dàng nhiều vấn đề nuôi dạy con.

So với "tờ giấy trắng", giáo sư Pink nhận thấy trẻ giống "một hạt giống" hơn. Tất cả những gì cha mẹ phải làm là "đặt trẻ ở nơi có ánh sáng mặt trời, tưới nước kịp thời và cắt tỉa cành lá". Miễn là những công việc phụ trợ này được thực hiện tốt và một môi trường thích hợp được tạo ra, hạt giống có thể phát triển mạnh mẽ.

Cha mẹ không cần phải can thiệp quá mức, thậm chí thay đổi hướng của hạt giống bởi nó không giúp ích gì cả. Nếu bạn gieo hạt giống hoa hồng thì dù có trồng trên mảnh đất màu mỡ, bón phân đắt tiền đến mấy cũng không thể ra hoa mẫu đơn được.

Là người "chăm sóc hạt giống", cha mẹ cần hiểu con mình và tạo ra một môi trường chất lượng cao phù hợp hơn với sự phát triển tự nhiên của con.

Nếu là cây thủy sinh thì nên trồng dưới nước chứ không nên trồng dưới đất, bón phân đắt tiền nhất và bảo "tất cả vì lợi ích của con". Thực sự không cần!

Trẻ em không phải là "tờ giấy trắng", vẽ xong không xóa được. Chính vì chúng là hạt giống nên cần phải ươm trồng đúng nơi mới phát triển tốt. Coi con cái là "hạt giống" không chỉ giải tỏa được sự vướng bận, lo lắng của cha mẹ mà còn khiến trẻ dễ thở hơn rất nhiều.

Quan điểm của việc nuôi dạy một đứa trẻ không phải là dạy mà phải hiểu. Trẻ được sinh ra với những phẩm chất bẩm sinh, hãy làm theo xu hướng, đừng cố đi sai lệch.

Thanh Hương

Nguồn Phụ Nữ VN: https://phunuvietnam.vn/giao-su-dai-hoc-harvard-chi-ra-quan-diem-sai-lam-nay-cua-cha-me-co-the-gay-bi-kich-cho-con-222022167205929817.htm