Giới chuyên gia nói về việc cổ phần hóa Sở Giao dịch chứng khoán

Gốc
Theo các chuyên gia, việc cổ phần hóa Sở Giao dịch chứng khoán sẽ giúp cho hoạt động của sở giao dịch chứng khoán công khai, minh bạch hơn, tránh được tình trạng nghẽn lệnh kéo dài.

Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. (Nguồn: HOSE)

Câu chuyện mô hình quản trị và sở hữu của Sở Giao dịch chứng khoán hiện đang được các chuyên gia bàn luận sôi nổi. Nhiều ý kiến cho rằng Sở Giao dịch chứng khoán hoạt động theo mô hình công ty cổ phần là cần thiết để cơ quan này có thể vận hành thị trường trơn tru, hiệu quả hơn.

Theo tiến sỹ Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính-ngân hàng, Sở Giao dịch chứng khoán đang hoạt động theo mô hình Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 100% vốn nhà nước, nếu được chuyển sang mô hình của công ty cổ phần thì hoạt động sẽ thông thoáng hơn và năng động hơn.

"Tôi nghĩ đây là chuyện hết sức bình thường, các nước cũng cũng làm như vậy. Theo mô hình công ty cổ phần, các cổ đông ở đây chính là các công ty chứng khoán, các sàn chứng khoán và một số trung gian khác," ông Lực nói.

Theo ông Lực, công ty cổ phần đã hình thành và phát triển ở Việt Nam rất nhiều và không có lý do gì để sàn chứng khoán Việt Nam khó trở thành công cổ phần.

Việc trở thành công ty cổ phần sẽ giúp cho hoạt động của sở giao dịch chứng khoán công khai, minh bạch hơn. Sở giao dịch chứng khoán cũng sẽ tổ chức niêm yết trên sàn chứng khoán và có khả năng huy động một số nguồn vốn để phục vụ nhu cầu đầu tư phát triển, trong đó có đầu tư phát triển về công nghệ, con người...

Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, hiện nay các sàn giao dịch chứng khoán ở trên thế giới cũng như các công ty lưu ký ở các thị trường chứng khoán phát triển như Mỹ, Nhật Bản hoặc những quốc gia phát triển hơn Việt Nam về thị trường chứng khoán đều là công ty cổ phần.

Các công ty cổ phần này trở thành công ty đại chúng khác nhau và nhiều doanh nghiệp cũng niêm yết trên sàn.

Bên cạnh đó, do vận hành theo cơ chế thị trường nên các doanh nghiệp này có thể huy động được những nguồn lực chất lượng cao để vào điều hành cũng như hướng dẫn, quản lý thị trường tốt hơn.

"Thay vì quản lý các công ty theo hình thức trách nhiệm hữu hạn 100% vốn nhà nước thì nên chăng chúng ta sẽ chuyển thành rất nhiều công ty cổ phần, trong đó Nhà nước cũng là chủ sở hữu của các doanh nghiệp này," ông Hà nêu quan điểm.

Những sự kiện vừa qua như nghẽn lệnh giao dịch chứng khoán đã ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của nhà đầu tư. Nếu hoạt động theo mô hình của doanh nghiệp thì doanh nghiệp sẽ linh hoạt hơn và giải quyết nhanh chóng các vấn đề phát sinh.

“Tôi nghĩ trong điều kiện Việt Nam hiện nay, việc cổ phần hóa sở giao dịch chứng khoán sẽ có thuận lợi tương đối. Đó là các cơ quan quản lý như Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tập hợp nhiều chuyên gia tương đối thấu hiểu những hạn chế của mô hình cũ. Họ cũng đã học tập được kinh nghiệm về quản trị của những sở giao dịch chứng khoán ở các quốc gia tổ chức theo mô hình cổ phần," ông Hà nói.

Tuy nhiên, rủi ro và khó khăn nhất khi chuyển sang mô hình này là chúng ta thiếu quy định pháp luật. Hiện vẫn có nhận thức khác nhau giữa những cơ quan quản lý nhà nước để tạo sự đồng thuận về chuyển đổi sở giao dịch chứng khoán sang mô hình công ty cổ phần.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng chưa chuẩn bị tốt nguồn nhân lực để điều hành mô hình này. Dù vậy ông Hà cho rằng, có thể thuê Giám đốc điều hành (CEO) là người nước ngoài hoặc ban điều hành nước ngoài đã có kinh nghiệm vận hành sở giao dịch chứng khoán dưới mô hình công ty cổ phần.

(Ảnh minh họa: Tuấn Anh/TTXVN)

Tại buổi tọa đàm “Thị trường chứng khoán: Cơ hội, rủi ro và giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững” diễn ra vào cuối tháng Ba vừa qua, ông Vũ Bằng, nguyên Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã đề xuất cổ phần hóa Sở Giao dịch chứng khoán và trước mắt chỉ cổ phần hóa 2% để thay đổi mô hình quản trị, từ đó, vấn đề công nghệ trên thị trường chứng khoán sẽ được xử lý nhanh, hiệu quả hơn.

Trong văn bản Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VAFI cũng cho biết hệ thống giao dịch HOSE thường xuyên diễn ra tình trạng nghẽn lệnh. Có thời điểm nhà đầu tư không thể biết quan hệ cung cầu trong giao dịch chứng khoán hoặc không thể mua, bán chứng khoán… Điều này làm ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của nhà đầu tư và uy tín của thị trường chứng khoán Việt Nam với giới đầu tư quốc tế.

VAFI cho rằng điều này thể hiện năng lực quản trị điều hành chưa đáp ứng được yêu cầu. VAFI đưa ra đề xuất nhanh chóng cổ phần hóa Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam và Tổng Công ty Lưu ký chứng khoán để cho các đơn vị này có năng lực quản trị ngang tầm các nước trong khu vực.

Sở Giao dịch và Trung tâm lưu ký sau cổ phần hóa phải hoạt động công khai minh bạch như công ty niêm yết và phải độc lập, thực sự tách rời Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán, chịu sự quản lý giám sát đặc biệt từ Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Theo VAFI, Luật Chứng khoán mới đã cho phép cổ phần hóa Sở Giao dịch chứng khoán và Tổng Công ty Lưu ký chứng khoán. VAFI hy vọng Bộ Tài chính sẽ sớm thực hiện việc này để thị trường chứng khoán Việt Nam thực sự được nâng hạng./.

Văn Giáp (TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus http://www.vietnamplus.vn/gioi-chuyen-gia-noi-ve-viec-co-phan-hoa-so-giao-dich-chung-khoan/705048.vnp