Hai mẹ con nhận danh hiệu NSND, NSƯT: Mẹ truyền, con nối

Gốc
Lễ trao tặng danh hiệu NSND, NSƯT lần thứ IX- 2019 đã qua đi nhưng những cảm xúc trong lòng mỗi nghệ sĩ vẫn còn vẹn đầy. Đã có những câu chuyện cảm động, những giọt nước mắt hạnh phúc khi các nghệ sĩ đón nhận danh hiệu cao quí sau nhiều năm cống hiến, đợi chờ. Và với gia đình NSND Triệu Thủy Tiên (Đoàn Nghệ thuật Lạng Sơn), niềm vui đó đã được nhân đôi khi bà và con rể là diễn viên hát, NSƯT Lã Văn Bắc (Trường Bắc) đều được phong tặng danh hiệu cao quí trong dịp này.

Niềm vui nhân đôi

Tham gia hoạt động nghệ thuật tại đoàn nghệ thuật Lạng Sơn từ những năm 70 (trước đây là Đoàn Ca múa các dân tộc tỉnh Lạng Sơn), 34 năm hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, NSND Triệu Thủy Tiên đã nỗ lực hết mình trong công tác bảo tồn và phát huy những giá trị của loại hình nghệ thuật hát then đàn tính và nhiều làn điệu dân ca khác của dân tộc Tày, Nùng ở tỉnh Lạng Sơn. Bà Tiên cho biết: “Mặc dù nghỉ hưu những không khi nào niềm đam mê truyền dạy hát then cho lớp trẻ của tôi nguôi đi. Hiện nay, đoàn Lạng Sơn chúng tôi có đội ngũ nghệ nhân hát then rất trẻ, thậm chí có cháu đã hành nghề từ năm 12 tuổi. Thế hệ đi sau là lực lượng nòng cốt tiếp quản, sáng tạo và làm cho nghệ thuật hát then ngày càng có một vị trí vững chắc không chỉ người dân trong nước mà còn với bạn bè quốc tế”.

Theo NSND Triệu Thủy Tiên, khó khăn lớn nhất của việc đưa hát then đến gần hơn với thế hệ trẻ nằm ở vấn đề ngôn ngữ. Giống như một số loại hình dân ca của dân tộc khác, khi trao truyền lại, tiếng dân tộc ít nhiều đã bị thay đổi. Do vậy, việc tìm lại những giá trị văn hóa để thâm nhập sâu hơn vào giới trẻ cần có nỗ lực rất lớn trong việc ghi chép, sưu tầm, giải mã các giá trị của hát then, giá trị tâm linh, các thành tố nghệ thuật trong hát then để tạo ra sức cuốn hút. Đồng thời với giới trẻ, việc tiếp nhận hát then truyền thống bên cạnh trách nhiệm thì còn cần sự đam mê. Khó khăn, gian nan là vậy nhưng NSND Triệu Thủy Tiên vẫn dành nhiều tâm huyết với nỗ lực quyết tâm để hát then thực sự là điểm sáng trong nghệ thuật truyền thống dân tộc.

Cùng chung niềm vui với NSND Triệu Thủy Tiên là người con rể của bà, NSƯT Trường Bắc. Hiện anh đang công tác tại Nhà hát Ca Múa nhạc Việt Nam. Trong gần 20 năm gắn bó với nghệ thuật chuyên nghiệp của mình, NSƯT Trường Bắc đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển chung của nghệ thuật nước nhà. Anh kể: “Những ngày đầu vào nghề, anh may mắn có dịp được cộng tác với Nhà hát Ca Múa nhạc Việt Nam. Khi đó, NSND Quang Vinh làm trưởng phòng nghệ thuật của nhà hát, thấy tôi có khả năng không chỉ thu được một bè mà còn nhiều bè nên mới gọi về và bén duyên với nhà hát từ đó”.

NSƯT Trường Bắc vinh dự nhận danh hiệu cao quý do Nhà nước phong tặng.

Ngoài ra, anh còn đảm nhiệm vai trò đạo diễn của nhiều chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, chương trình nghệ thuật kỷ niệm 110 năm ngày sinh Tổng Bí thư Trường Chinh, “Vang mãi giai điệu tổ quốc”... Đặc biệt mới đây, anh được Bộ VHTTDL giao trọng trách làm Phó Tổng đạo diễn chương trình nghệ thuật “Lời Bác dặn trước lúc đi xa”. Theo anh, đây là chương trình để lại nhiều dấu ấn trong sự nghiệp của mình bởi không chỉ đơn thuần là một chương trình nghệ thuật, mà đó còn thể hiện sự tôn kính với Bác, vị Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. “Khi làm chương trình này, tôi rất xúc động, nhất là với những trường đoạn, bản thân mình càng làm càng bị cuốn. Khi họp ekip dưới sự chỉ đạo nội dung của Bộ VHTTDL, bản thân tôi phải đọc rất nhiều tác phẩm viết về Bác, ngoài ra, chúng tôi phải xem phim tài liệu, vở kịch về Người, chắt lọc, xâu chuỗi từ hình ảnh, âm nhạc cho đến phim tài liệu, kịch nói để trở thành câu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp của Bác và mang thông điệp về Di chúc của Người đến với chúng ta ngày hôm nay”. NSƯT Trường Bắc cho biết.

Mẹ truyền, con nối

Một đời cống hiến cho nghệ thuật cùng nhiều thăng trầm, danh hiệu NSND, NSƯT là niềm mơ ước và là khao khát của tất cả anh chị em nghệ sĩ. Trong số gần 400 NSND, NSƯT được trao tặng danh hiệu lần này, có lẽ vui nhất là trường hợp của NSND Triệu Thủy Tiên và NSƯT Trường Bắc bởi trong cùng một gia đình có tới hai người vinh dự được nhận danh hiệu cao quý cùng đợt.

Với gia đình NSND Triệu Thủy Tiên, niềm vui được nhân lên gấp bội khi hai mẹ con cùng được ghi nhận những cống hiến.

Chia sẻ trong niềm hân hoan, NSƯT Trường Bắc cho hay, anh ít nhiều chịu ảnh hưởng từ tư duy làm nghệ thuật từ người mẹ vợ của mình: “Thấy mẹ tuổi đã cao nhưng vẫn hăng say đi sưu tầm, tìm tòi những làn điệu dân ca cổ, tôi thương mẹ lắm. Nhưng từ cái thương đó, tôi lấy đó làm hình tượng cho sự đam mê và phấn đấu trên con đường nghệ thuật mình đang theo đuổi”.

Mặc dù theo đuổi dòng nhạc cách mạng nhưng anh lại kế thừa niềm đam mê từ mẹ về dòng nhạc quê hương, với âm nhạc vùng miền. Đây cũng là nguồn cảm hứng để anh tiếp túc cố gắng bởi danh hiệu NSƯT đi kèm với đó còn là trách nhiệm cống hiến cho đất nước, “cháy” hết mình cùng khán giả trong những tiết mục.

Cũng giống với mẹ của mình, NSƯT Trường Bắc luôn mong muốn có thể đem dòng nhạc cách mạng, dân gian đến gần hơn với thế hệ trẻ. Theo anh, đây là dòng nhạc khá kén người nghe nên muốn khán giả trẻ tìm đến với mình, trước hết, bản thân phải làm hay. “Đó là sự đổi mới về phong cách biểu diễn, phối khí, để lớp trẻ ngày nay tiếp nhận một cách không “cưỡng bức” mà thực sự yêu mến. Mình phải chủ động tìm nhiều, hình thức cũng như thay đổi bản phối, cách diễn, cách truyền tải”, NSƯT Trường Bắc nhấn mạnh.

ĐÌNH TOÁN