Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Hệ sinh thái công nghiệp và việc gắn kết doanh nghiệp ngành Công Thương với chuỗi giá trị toàn cầu trong bối cảnh của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4

Tăng cường liên kết kinh doanh, thiết lập hệ sinh thái kết nối công nghiệp - thương mại dự kiến sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Đề án của Bộ Công Thương về hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2030.

Chuỗi giá trị toàn cầu minh họa cho việc tạo ra và nắm bắt giá trị trên quy mô toàn cầu. Chuỗi giá trị toàn cầu biểu thị mạng lưới các hoạt động dẫn đến việc tạo ra sản phẩm và dịch vụ, tập trung vào các địa điểm của hoạt động và mối quan hệ của các bên tham gia.

Hệ sinh thái bao gồm một tập hợp các tác nhân (thành viên) đa phương, bổ sung, được đặc trưng bởi sự liên kết chặt chẽ với nhau trong việc tạo ra giá trị và do đó có sự phụ thuộc lẫn nhau mạnh mẽ.

Ở góc độ hệ sinh thái trên các chuỗi giá trị toàn cầu, các tác nhân phi truyền thống, chẳng hạn như các tổ chức nghiên cứu hoặc chính phủ, được xem xét, mở rộng góc nhìn về các chuỗi giá trị toàn cầu. Do đó, việc xem xét các hệ sinh thái được tích hợp trong chuỗi giá trị toàn cầu cho phép phân tích rộng hơn và sâu sắc hơn các khía cạnh quan hệ. Trong những năm gần đây, chuỗi giá trị toàn cầu đã trải qua những thay đổi cơ bản. Những thay đổi này là do sự phát triển của quy trình sản xuất, mạng lưới thương mại và công nghệ sáng tạo. Đặc biệt, mạng lưới, mối quan hệ đối tác và các cụm công nghiệp chịu những thay đổi nghiêm trọng, nhấn mạnh sự cần thiết của phân tích quan điểm hệ sinh thái.

Việc nâng cấp các quy trình, sản phẩm và chức năng, hoặc bổ sung các hoạt động mới gây ra sự thay đổi trong cấu trúc của chuỗi giá trị toàn cầu. Trong số những phát triển nâng cấp này, Công nghiệp 4.0 có tiềm năng lớn để gây phá vỡ chuỗi giá trị toàn cầu. Công nghiệp 4.0 mô tả quá trình số hóa và kết nối của việc tạo ra giá trị ngành hứa hẹn hiệu quả, minh bạch và linh hoạt hơn. Dựa trên việc thu thập, trao đổi và phân tích dữ liệu tự động giữa các chuỗi giá trị toàn cầu, tiềm năng của Công nghiệp 4.0 không thể được khai thác ở mức tối đa khi được triển khai ở cấp độ cụ thể của từng công ty, mà chỉ khi tất cả các tác nhân tạo ra giá trị được tích hợp trong các giải pháp liên công ty.

Tương tự như vậy, Công nghiệp 4.0 và các công nghệ cơ bản cho phép liên kết các tác nhân trong hệ sinh thái chặt chẽ hơn. Khi được triển khai phù hợp, tự động hóa, số hóa và kết nối có thể biến đổi cấu trúc và quy trình trong hệ sinh thái. Tuy nhiên, không chỉ sự điều phối và cộng tác trong các hệ sinh thái thay đổi mà bản chất và vị trí của việc tạo ra giá trị trong chuỗi giá trị toàn cầu cũng phải chịu những thay đổi nghiêm trọng. Công nghiệp 4.0 kích hoạt tất cả các tác nhân của hệ sinh thái trong chuỗi giá trị toàn cầu thích ứng với môi trường kinh doanh mới nổi này.

Một số công nghệ Công nghiệp 4.0 định hình lại chuỗi giá trị toàn cầu. Đặc biệt, địa lý, chức năng, điều kiện làm việc và các mối quan hệ hệ sinh thái trong chuỗi giá trị toàn cầu có thể thay đổi. Công nghiệp 4.0 thậm chí có thể dẫn đến việc tái định vị (di dời) các hoạt động tạo ra giá trị. Do đó, cần nhiều nghiên cứu sâu hơn để hiểu được vai trò đang thay đổi của các doanh nghiệp đa quốc gia (MNE) trong chuỗi giá trị toàn cầu trong Công nghiệp 4.0 và những tác động đối với sự phát triển địa lý, đầu tư và thương mại. Đặc biệt cần có sự hiểu biết thấu đáo về các tương tác và sự phụ thuộc lẫn nhau trong các hệ sinh thái lan rộng toàn cầu trong bối cảnh phát triển hiện tại.

Công nghiệp 4.0 dẫn đến số hóa và kết nối mạnh mẽ hơn trong các hệ sinh thái. Các công nghệ gắn với Công nghiệp 4.0 và việc triển khai chúng được liên kết với nhau trong các hệ sinh thái công nghiệp. Do đó, việc triển khai Công nghiệp 4.0 phải phù hợp chặt chẽ với hệ sinh thái công nghiệp, vì nhiều công nghệ cốt lõi phụ thuộc hoặc cho phép kết nối với nhau dẫn đến việc tạo ra giá trị được tối ưu hóa. Sự gia tăng hợp tác, tự động hóa và chia sẻ dữ liệu giữa các đối tác thông qua Công nghiệp 4.0 giúp cải thiện hiệu suất, tăng cường khả năng ra quyết định và giao tiếp cũng như tăng cường tính minh bạch, dẫn đến tính linh hoạt, nhanh nhẹn và mạnh mẽ hơn. Nói chung, các hệ sinh thái đòi hỏi cường độ hợp tác ngày càng tăng trong bối cảnh Công nghiệp 4.0 thông qua chia sẻ dữ liệu và tích hợp chặt chẽ trong quan hệ đối tác chiến lược đi dọc theo chuỗi giá trị toàn cầu. Trong đó, các nền tảng kỹ thuật số hỗ trợ hợp tác với các đối tác hệ sinh thái.

Các công ty bản địa nhỏ hơn có thể không tiếp cận được tiềm năng tương tự như các MNE lớn, trong khi các công ty nhóm sau có thể cần phải tích hợp các nhà cung cấp nhỏ hơn, hình thành một hệ sinh thái chịu ảnh hưởng bởi Công nghiệp 4.0. Các tổ chức xúc tiến thương mại và đầu tư có thể hỗ trợ khả thi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đối phó với Công nghiệp 4.0 trong bối cảnh quốc tế. Các tổ chức này phải định hình lại và thích ứng với hệ sinh thái kinh doanh 4.0 để duy trì khả năng tồn tại trong một môi trường kinh doanh (kiểu) số hơn bao giờ hết.

Với mục tiêu kết nối theo chiều ngang và chiều dọc giữa các hệ sinh thái, tiềm năng của Công nghiệp 4.0 chỉ có thể được khai thác triệt để khi được triển khai chéo giữa các công ty. Bên cạnh đó, sự hội nhập và hợp tác mạnh mẽ là yếu tố thành công chính của các công ty trong hệ sinh thái, được củng cố thông qua Công nghiệp 4.0. Cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt hơn thông qua Công nghiệp 4.0 và hợp tác chặt chẽ với các đối tác trong hệ sinh thái có thể giúp cải thiện khả năng cạnh tranh. Vì các quyết định về địa điểm có mối liên hệ chặt chẽ với sự ổn định về tài chính và cấu trúc, chúng đại diện cho một nguồn chính cho sự phát triển của công ty.

Tăng cường liên kết kinh doanh, thiết lập hệ sinh thái kết nối công nghiệp - thương mại: kết nối mạng lưới các đối tác trong lĩnh vực công thương từ nhiều thị trường và lĩnh vực; hỗ trợ doanh nghiệp hợp tác để xây dựng mạng lưới dịch vụ, tài năng và ý tưởng gắn kết, qua đó kết nối chặt chẽ giữa lĩnh vực sản xuất công nghiệp và thương mại của ngành dự kiến sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Đề án của Bộ Công Thương về hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2030.

TS Trần Anh Quân - Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Công ty Cổ phần Viện Máy và Dụng cụ công nghiệp, Bộ Công Thương

Nguồn Tạp chí Công thương: http://tapchicongthuong.vn/bai-viet/he-sinh-thai-cong-nghiep-va-viec-gan-ket-doanh-nghiep-nganh-cong-thuong-voi-chuoi-gia-tri-toan-cau-trong-boi-canh-cua-cuoc-cach-mang-cong-nghiep-lan-thu-4-82616.htm