Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Hoang lạnh phần mộ sĩ phu yêu nước Nguyễn Phạm Tuân

Với tinh thần yêu nước, khí phách hiên ngang, Nguyễn Phạm Tuân là tấm gương sáng về tinh thần chiến đấu quả cảm, một lòng đấu tranh chống thực dân xâm lược. Hưởng ứng chiếu Cần Vương, ông là một trong những sĩ phu đầu tiên hưởng ứng phong trào và chiến đấu quên mình vì độc lập dân tộc…

Thắp nén hương tưởng nhớ sĩ phu yêu nước

Vào một chiều tháng sáu, chúng tôi tìm về phần mộ sĩ phu yêu nước Nguyễn Phạm Tuân (đã được cải táng) tại khu mộ gia tộc họ Nguyễn ở thôn Di Luân, xã Quảng Tùng (huyện Quảng Trạch, Quảng Bình) thắp nén hương tưởng nhớ đến bậc tiền nhân giàu lòng yêu nước; tuẫn tiết để giữ vững khí tiết, một tấm lòng trung quân ái quốc.

Nắng hè rực lửa mà chúng tôi chạnh lòng. Ngôi mộ của thủ xướng phong trào Cần Vương ở Quảng Bình nằm hoang lạnh trong nghĩa trang của gia tộc. Theo thời gian, tấm bia trên phần mộ của ông đã phai mờ nét chữ. Tấm bia đơn sơ chỉ đề vài chữ vắn tắt: “Tên họ Nguyễn Phạm Tuân; không có năm sinh; công trạng chỉ có một dòng đề rằng: theo vua Hàm Nghi”. Thắp nén hương lên phần mộ của nhà yêu nước, chúng tôi cứ suy nghĩ, trăn trở về “một phần mộ không xứng tầm với tên tuổi, công trạng với người nằm dưới mộ”. Trong khi đó, nhiều sĩ phu yêu nước ở Quảng Bình hưởng ứng chiếu Cần Vương như Đề đốc Lê Trực, Võ tướng Mai Lượng, Bạch Xỉ Đoàn Chí Tuân, Lê Mô Khởi… đến nay, phần mộ của họ đều được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh, cấp quốc gia. Thế mà phần mộ của thủ xướng Nguyễn Phạm Tuân thì lẩn khuất, hoang lạnh không ai biết đến tên tuổi của một tấm gương sáng về tinh thần đấu tranh chống thực dân.

Bia và phần mộ cụ Nguyễn Phạm Tuân đơn sơ ở nghĩa trang gia tộc

Theo chúng tôi, cùng với việc đặt tên Nguyễn Phạm Tuân cho các con đường ở thành phố Đồng Hới, thị xã Ba Đồn và một số địa phương khác thì tỉnh Quảng Bình cần sớm đầu tư tu bổ phần mộ của sĩ phu yêu nước; tiến hành xem xét công nhận di tích lịch sử. Khi đó, mộ phần sĩ phu yêu nước Nguyễn Phạm Tuân sẽ là nơi để nhân dân bày tỏ lòng biết ơn và tôn kính tới bậc tiền nhân; đồng thời là địa chỉ nhằm giáo dục truyền thống yêu nước tới thế hệ mai sau. Tìm hiểu về phong trào Cần Vương ở Quảng Bình, sách Đại Nam thực lục chính biên của triều Nguyễn viết: “Thân hào các phủ huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Bố Trạch thuộc hạt Quảng Bình khởi loạn dựng các hiệu cờ “Cần Vương cử nghĩa” (thủ xướng là nguyên tri phủ Nguyễn Phạm Tuân)”. Nguyễn Phạm Tuân sinh năm Nhâm Thân (1842) tại làng Kiên Bính, tổng Võ Xá, phủ Quảng Ninh (nay thuộc phường Hải Đình, thành phố Đồng Hới); năm Quý Dậu (1873) thi hương đỗ cử nhân, từng giữ chức tri phủ Bố Trạch, tri huyện Tuyên Hóa, năm Giáp Thân được bổ làm tri phủ Đức Thọ (Hà Tĩnh). Ông là vị quan thanh liêm, chính trực, một lòng yêu nước thương dân, trước họa xâm lăng ông quyết chí từ quan tham gia nghĩa quân giúp vua cứu nước.

Triều đình kháng chiến, vua Hàm Nghi cử ông giữ chức Tán lý quân vụ thay Tôn Thất Thuyết (khi Tôn Thất Thuyết qua Trung Quốc) chỉ huy lực lượng nghĩa quân kháng chiến. Đội quân của Nguyễn Phạm Tuân đã anh dũng chiến đấu bảo vệ căn cứ kháng chiến và vua Hàm Nghi tại rừng núi Tuyên Hóa. Khi bị giặc bắt, không cam chịu đầu hàng, ông đã tự vẫn để giữ trọn khí tiết.

PHẠM PHÚ

Nguồn Văn Hóa: http://baovanhoa.vn/van-hoa/di-san/artmid/488/articleid/41863/hoang-lanh-phan-mo-si-phu-yeu-nuoc-nguyen-pham-tuan