Iran - “món hời” từ thỏa thuận hạt nhân

Gốc
Dỡ bỏ trừng phạt...

(Cadn.com.vn) - Iran cần đảm bảo sự thành công của thỏa thuận hạt nhân lịch sử với các cường quốc P5+1 bởi điều này có liên quan đến sự sống còn của nước này.

Theo số liệu thống kê, trong danh sách 10 thành phố ô nhiễm nhất thế giới của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Iran xếp thứ 4. “Để cải thiện chất lượng không khí, chúng tôi cần các công nghệ mới”, Phó Tổng thống phụ trách môi trường, Masoumeh Ebtekar, cho biết sau khi đến Paris để tham dự các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu - COP21. Không chỉ vậy, bà Ebtekar tuyên bố, Iran có thể cắt giảm 4 lần lượng khí thải nhà kính với công nghệ mới một khi hoàn thành việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt theo thỏa thuận hạt nhân bước ngoặt đã ký hồi tháng 7.

Cố vấn của bà Ebtekar, Majid Shafiepour, người đứng đầu phái đoàn Iran tại COP21, phác thảo sơ đồ hiển thị những gì Iran có thể đạt được nếu “hoạt động bình thường” - và kế hoạch đầy tham vọng nếu được dỡ bỏ trừng phạt. Bà Ebtekar nêu ra danh sách dài các lĩnh vực từ năng lượng mặt trời và gió, hệ thống thủy lợi và quản lý chất thải. Iran đang nỗ lực để nâng cao chất lượng nhiên liệu được sử dụng tại các thành phố lớn, nhưng bà Ebtekar khẳng định, “nếu lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, Iran có thể tiến về phía trước một cách nhanh chóng hơn”.

Tại thủ đô Tehran, chất lượng không khí ở thành phố 12 triệu dân được cho là được cải thiện nhưng khói bụi tấn công các trụ sở, trường học trong những năm qua khiến hàng ngàn trường hợp tử vong. Theo chuyên gia môi trường Kaveh Madani, xăng của Iran chứa chất gây ô nhiễm gấp 10 lần so với xăng dầu nhập khẩu trong khi dầu diesel chứa lượng lưu huỳnh gấp 800 lần tiêu chuẩn quốc tế.

Iran - “món hời” từ thỏa thuận hạt nhân - Ảnh 1

Việc vô hiệu hóa các nhà máy ly tâm hạt nhân là cách giúp Iran giảm ô nhiễm. Ảnh: BBC

...để thay đổi toàn diện

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Khamenei gần đây đưa ra kế hoạch môi trường đầy tham vọng gồm 15 điểm, kêu gọi vai trò to lớn hơn và nhận thức cao hơn từ các cấp chính quyền và xã hội. Đầu năm nay, nhân vật quyền lực nhất của Iran cho rằng, nạn phá rừng tràn lan dẫn đến hủy hoại môi trường. Nhiều quan chức khác cho rằng, cần thay đổi trước tiên trong chính sách nông nghiệp.

Theo các chuyên gia, tình trạng thiếu nước của Iran bắt nguồn từ việc nước này khai thác 97% lượng nước bề mặt - trong khi tiêu chuẩn quốc tế chỉ ở mức 40%. Do đó, cần thay đổi trong việc giáo dục nông dân sử dụng nguồn nước hiệu quả hơn. Tổng thống Iran Hassan Rouhani gần đây cảnh báo, tình trạng thiếu nước hiện là vấn đề an ninh quốc gia khi có 13 tỉnh - trong số 32 tỉnh - đang “thiếu nước trầm trọng”. Quản lý kém nguồn nước và nạn hạn hán khiến hồ Urmia, từng là hồ nước mặn lớn nhất ở Trung Đông, đang dần biến mất.

Bão bụi cũng là tai họa mà Iran phải gánh chịu. Hồi tháng 2, cuộc sống hàng ngày của người dân trên toàn tỉnh Khuzestan, tây nam Iran bị đảo lộn hoàn toàn vì ô nhiễm bụi vượt 66 lần mức cho phép. Cựu Bộ trưởng Nông nghiệp Issa Kalantari cảnh báo, nếu Iran không thay đổi, thập kỷ tới, tại nhiều khu vực lớn, người dân sẽ không thể sống được.

Khi được hỏi về việc, dưới áp lực chính trị từ những người bảo thủ, Iran chậm chạp trong việc vô hiệu hóa các máy ly tâm làm giàu nhiên liệu hạt nhân, bà Ebtekar nhấn mạnh, chương trình được tiến hành như đã thỏa thuận. “Một số người Iran chỉ trích thỏa thuận hạt nhân. Tôi nghĩ, điều quan trọng là mọi người phải hiểu được tầm quan trọng của thỏa thuận với đất nước”, bà nói.

Trong khi thế giới giữ vai trò quan trọng trong thỏa thuận hạt nhân lịch sử này, Iran cũng nhận ra rằng đây là “món hời” mà họ có nghĩa vụ đảm bảo tương lai của thỏa thuận này.

An Bình

(Theo BBC)

Tin nóng

Tin mới