Khắc phục cơ chế xin - cho

Gốc
Ngày cuối cùng của tuần làm việc đầu tiên (25/10), Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ nhiều vấn đề quan trọng, trong đó có nội dung sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2011-2015. Theo nhiều đại biểu, bên cạnh mặt tích cực, chương trình cũng bộc lộ không ít bất cập, hạn chế.

CôngThương - Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính, ngân sách của Quốc hội đã thẳng thắn chỉ ra những tồn tại trong 3 năm thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2011 - 2015.

Theo đó, dù có nhiều cố gắng, nhưng kết quả huy động vốn trong 3 năm thực hiện các chương trình MTQG đạt thấp; khả năng huy động không đạt nguồn lực đầu tư cần thiết theo Nghị quyết của Quốc hội, dẫn tới nhiều chương trình MTQG khó đạt được mục tiêu của cả giai đoạn 2011 – 2015.

Thảo luận tại tổ, đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (đoàn TP. Hà Nội) cho rằng, vẫn còn sự chồng chéo, dàn trải, dẫn đến chi ngân sách phân tán, kém hiệu quả. “Có ý kiến nhận xét rằng Chương trình 135 được triển khai theo kiểu 5-3-1. Tức là, về đến địa phương thì chẳng còn được là bao. Công tác quản lý của Chính phủ đối với các chương trình mục tiêu quốc gia vẫn còn yếu kém, chưa tiếp thu ý kiến của Quốc hội về nhiều vấn đề”, bà Khánh bức xúc.

Liên quan đến vấn đề này, đại biểu Nguyễn Đình Quyền (đoàn Hà Nội) chỉ rõ: Chương trình này còn rất nặng về cơ chế “xin cho và chạy chọt”. Đại biểu Nguyễn Đình Quyền lấy ví dụ: Môi trường là vấn đề cần thường xuyên phải làm, thậm chí lâu dài và mãi mãi, thì phải đưa vào chi thường xuyên. Nếu đưa vào chương trình mục tiêu quốc gia, ngành này “chạy” thì sẽ xin được; trong khi địa phương hay ngành khác không “chạy” thì không xin được, gây ra sự bất bình đẳng, chưa kể việc lãng phí, thất thoát.

Về lâu dài, cần cắt giảm tất cả chương trình mục tiêu quốc gia (trừ những chương trình lớn) và đưa vào chi thường xuyên để đảm bảo tính minh bạch.

Trước mắt, tôi đồng ý vẫn tiếp tục thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia mà Nghị quyết Quốc hội đã quyết định, không mở rộng thêm. Nhưng về lâu dài, đề nghị đưa việc chi cho các chương trình mục tiêu quốc gia vào một số chương trình lớn, còn đâu rà soát lại và đưa vào chi thường xuyên, để khắc phục cơ chế xin – cho và bảo đảm tính minh bạch hơn. Tôi thực sự thấy dị ứng khi nhắc tới một số chương trình mục tiêu quốc gia” – ông Quyền nhấn mạnh.

Đại biểu Võ Kim Cự (đoàn Hà Tĩnh) cho rằng, các chương trình MTQG đạt hiệu quả tốt, giúp nhiều vùng nông thôn nước ta xóa đói, giảm nghèo. Thông qua chương trình này, trình độ cán bộ xã đã nâng lên được một bậc. Thực hiện các chương trình dù nhận thấy nhiều tồn tại, bất cập nhưng, hiện vẫn chưa có quy chế sửa đổi, điều hành nên đa số các chương trình chưa đạt được kết quả như mong muốn. Đề nghị Chinh phủ sớm có quy chế sửa đổi. Ông Nguyễn Hữu Quang (đại biểu đoàn Thanh Hóa) lưu ý, tuy phân bổ vốn ngân sách trung ương cho các chương trình này thường chỉ ở mức 38 – 39%, nhưng thực tế thường lên đến trên 60%, vì các địa phương thực hiện chương trình thường là nghèo, không sắp xếp được vốn đối ứng. Do đó, phân bổ vốn và tính chuyện phát hành trái phiếu cho phù hợp.

Đại biểu Trịnh Thế Khiết (đoàn Hà Nội) đề nghị phải rà soát lại toàn bộ các chương trình mục tiêu quốc gia. Đã có những bộ, ngành nắm tới 2-3 chương trình mục tiêu, gây ra tình trạng dàn trải, lãng phí trong đầu tư. Đại biểu cũng nhất trí nên tiếp tục phát hành trái phiếu đầu tư cho những công trình dân sinh cấp bách đang được thực hiện dở dang, còn những công trình, kể cả công trình dân sinh, mà không cấp bách thì phải dừng.

Ông Võ Kim Cự đề xuất thêm, cần hoàn thiện 3 chương trình: Xây dựng nông thôn mới (chỉ cần hoàn thiện 15 tiêu chí, nông thôn đã có “bộ mặt” hoàn thiện); xóa đói giảm nghèo; bảo vệ môi trường. Chính phủ nên xem xét và mạnh dạn cắt bớt các chương trình không cần thiết, nhằm giảm bớt kinh phí mà dồn vào 3 chương trình trên là tốt nhất.

Trong chiều ngày 25/10, Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban quốc phòng và an ninh của Quốc hội Nguyễn Kim Khoa trình bày Báo cáo của Ủy ban thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy. Ngay sau đó, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy.

Nguyễn Hải

PHẢN HỒI

Tin nóng

Tin mới