'Khát' vốn để trả nợ và dấu hỏi lớn về uy tín của An Quý Hưng?

Gốc
Nổi lên như một 'hiện tượng lạ' sau thương vụ 'cá bé nuốt cá lớn' tại Vinaconex, An Quý Hưng của ông Nguyễn Xuân Đông thời gian gần đây đã bộc lộ thực trạng là khoản nợ khổng lồ phát sinh từ thương vụ thâu tóm vượt quá sức mình và việc doanh nghiệp này huy động vốn qua phát hành trái phiếu thất bại đã phần nào phản ánh niềm tin của giới đầu tư đối với 'công ty mẹ' của Vinaconex.

Như Danviet đã đưa tin, sự kiện thu hút được sự quan tâm của thị trường trong tuần qua là việc Công ty TNHH An Quý Hưng và một công ty con của doanh nghiệp này là An Quý Hưng Land huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu lên đến 5.300 tỷ đồng, nhưng không bán được một trái phiếu nào dù lãi suất hấp dẫn.

Huy động 5.300 tỷ đồng thất bại, thế khó của An Quý Hưng

Theo đó, An Quý Hưng đã chào bán 2.600 tỷ đồng và An Quý Hưng Land chào bán 2.700 tỷ đồng trái phiếu theo hình thức trái phiếu không chuyển đổi. Tài sản đảm bảo cho các đợt phát hành này là toàn bộ lô 255 triệu cổ phiếu Vinaconex, tương đương toàn bộ 58% cổ phần phổ thông của Vinaconex mà An Quý Hưng bỏ gần 7.400 tỷ đồng mua vào hồi cuối năm 2018.

Để thu hút nhà đầu tư, An Quý Hưng và công ty con còn đưa ra mức lãi suất khá hấp dẫn lên tới 12%/năm cho kỳ tính lãi đầu tiên, cao hơn mặt bằng chung từ 10-11%/năm hiện nay. Kỳ điều chỉnh lãi là 6 tháng/lần. Lãi suất áp dụng cho các kỳ tính lãi tiếp theo được xác định bằng lãi suất tiết kiệm trả sau thông thường (không bao gồm tiền gửi tiết kiệm online) kỳ hạn 12 tháng dành cho khách hàng các nhân (được xác định bằng lãi suất bình quân được công bố trên website của bốn ngân hàng là Agribank, Vietcombank, Vietinbank và BIDV tại ngày điều chỉnh của kỳ tính lãi tiếp theo) đối với VNĐ cộng biên độ 4,5% nhưng không thấp hơn 12%/năm.

Trong bối cảnh lãi suất huy động vốn của các ngân hàng thương mại đang ở mức thấp thì trái phiếu “công tỵ mẹ” của VCG lẽ ra phải là một sản phẩm đầu tư hấp dẫn. Tuy nhiên, toàn bộ hai lô trái phiếu của An Quý Hưng và An Quý Hưng Land đã không có nhà đầu tư nào đăng ký mua.

Kết quả phát hành trái phiếu của An Quý Hưng và An Quý Hưng Land

Tuy đơn vị phát hành trái phiếu không nói rõ mục đích của đợt huy động vốn này là gì, nhưng nhìn vào những thông tin tài chính liên quan đến An Quý Hưng thì phần nào giới đầu tư cũng đoán biết được mục đích của đợt huy động vốn, đó là áp lực của khoản nợ ngắn hạn lên đến 4.000 tỷ đồng, nợ dài hạn 8.000 tỷ đồng.

Vốn chủ sở hữu của An Quý Hưng chỉ có khoảng 600 tỷ đồng và tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu lên tới 20 lần, trong khi đối với một công ty có trạng thái tài chính bình thường thì tỉ lệ nợ/vốn chủ sở hữu chỉ ở mức 3 lần. Với chênh lệnh quá lớn như trên thì năng lực thực sự của doanh nghiệp này nhà đầu tư nào cũng có thể đoán biết. Đối với một doanh nghiệp xây dựng và bất động sản, áp lực trong việc huy động tiền để trả các khoản nợ ngắn hạn sẽ khiến cho doanh nghiệp gặp những nguy cơ và rủi ro cao.

Giới chuyên gia cảnh báo, rủi ro khi công ty mẹ của Vinaconex chịu áp lực nợ vay quá lớn có thể ảnh hưởng đến các quyết định chủ lực, chiến lược dài hạn của Vinaconex. Đặc biệt, nhóm An Quý Hưng đang nắm quyền chi phối, giữ hết các vị trí Chủ tịch, Tổng giám đốc, Kế toán trưởng, Trưởng ban kiểm soát ở Vinaconex.

Cuộc "nội chiến" ở Vinaconex vừa qua cũng xuất phát từ nguyên nhân này khi nhóm cổ đông Bất động sản Cường Vũ, Star Invest có đơn tố cáo và yêu cầu Tòa án nhân dân quận Đống Đa áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời bảo vệ quyền lợi cổ đông vì ban lãnh đạo Vinaconex có nhiều khoản chi tài chính bất thường. Tuy nhiên, sau đó Tòa đã bác yêu cầu của nhóm Cường Vũ vì nhóm cổ đông này chưa đạt điều kiện là cổ đông của Vinaconex trên 6 tháng.

Việc không huy động được vốn lần này của An Quý Hưng có thể sẽ đẩy nhóm cổ đông lớn này vào thế khó trong cuộc tranh chấp quyền lực với nhóm Cường Vũ - Star Invest ở Vinaconex.

Dấu hỏi lớn về uy tín của An Quý Hưng

“Thất bại” trong việc huy động 5.300 tỷ vừa qua có lẽ đã nằm ngoài dự kiến của An Quý Hưng. Thế nhưng, kết quả này lại là minh chứng rõ nét nhất thể hiện phản ứng của các nhà đầu tư tài chính đối với doanh nghiệp phát hành trái phiếu

Câu hỏi đặt ra là, An Quý Hưng vẫn đang có trong tay 255 triệu cổ phiếu VCG, đó là tài sản lớn có sức thanh khoản cao thì tại sao các nhà đầu tư lại không quan tâm đến trái phiếu được đảm bảo bằng lô cổ phiêu này?

Lý giải về điều này, Luật sư Nguyễn Chí Đại, Công ty luật Việt Bắc cho rằng, việc phát hành trái phiếu chủ yếu nhằm huy động vốn từ các ngân hàng và các nhà đầu tư tài chính chuyên nghiệp, ít nhằm đến các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Việc các nhà đầu tư không mua trái phiếu, phản ánh độ tín nhiệm của đơn vị phát hành. Nói cách khác, dù lãi suất cao thì các ngân hàng và nhà đầu tư không quan tâm nếu đơn vị vay tiềm ẩn nhiều rủi ro.

“Việc phát hành trái phiếu để huy động vốn thường thì tổ chức huy động vốn phải nêu rõ mục đích sử dụng vốn và có kế hoạch khả thi cho thấy việc sử dụng vốn hiệu quả và hoàn vốn đúng thời hạn. Nhưng, trường hợp này, nhiều khả năng các nhà đầu tư đã biết An Quý Hưng và An Quý Hưng Land huy động vốn để trả nợ, đây là điều khiến các nhà đầu tư hiểu rằng, cho An Quý Hưng vay tiền để trả nợ không phải là khoản đầu tư an toàn và không biết công ty sẽ lấy nguồn tiền nào để trả nợ trái phiếu”, Luật sư Nguyễn Chí Đại giải thích.

Bên cạnh đó, theo một số luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực tín dụng và chứng khoán thì uy tín của đơn vị phát hành trái phiếu là rất quan trọng, đặc biệt là đối với số tiền huy động rất lớn. An Quý Hưng Land thực chất vẫn là An Quý Hưng vì đây đều là công ty do ông Nguyễn Xuân Đông thành lập và làm Chủ tịch HĐTV, mới hoạt động từ đầu năm 2017, chưa có vị thế trên thương trường. Do đó, công ty này dù có vay tiền bằng tài sản là cổ phiếu VCG thì cũng khó đảm bảo được uy tín với các nhà đầu tư.

Cũng phải nói thêm rằng, đã từng có nhiều trường hợp doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu để huy động vốn nhưng sau đó đã không trả được nợ và đơn vị bảo lãnh đã phải gánh hậu quả, như trường hợp của Vina Megarstar cách đây nhiều năm. Chính Công ty tài chính Vinaconex – Viettel (VVF) là đơn vị mua trái phiếu của Vina Megarstar sau đó phải quay sang truy đòi ngân hàng bảo lãnh nhưng bất thành vì chứng thư bảo lãnh bị vô hiệu.

Có vẻ như với đợt huy động vốn thất bại này, thị trường đã phản ánh thiếu niềm tin với An Quý Hưng chứ không phải là cái danh “công ty mẹ” của Vinaconex như cái danh xưng xuất hiệu sau vụ thâu tóm “cá bé nuốt cá lớn” diễn ra cuối năm 2018.

Huyền Anh