Khi Sở hữu trí tuệ vẫn bị xem nhẹ

Gốc
Mới đây, một số họa sỹ tại thủ đô Hà Nội, Huế, Bình Dương đã đồng loạt lên tiếng về việc các tác phẩm của họ bị các đơn vị kinh doanh tự ý sử dụng, đưa lên áo dài mà không hề xin phép.

Họa sỹ Bùi Trọng Dư (Hà Nội) cho biết anh có ít nhất 4 bức tranh bị các đơn vị kinh doanh sử dụng trái phép vào mục đích thương mại. “Đây là lần thứ tư tôi phát hiện ra tranh của mình bị xâm phạm bản quyền trong các sản phẩm tiêu dùng. Đặc biệt bức tranh sơn mài Ao sen tôi vẽ năm 2011 đã nhiều lần bị xâm phạm. Tệ hại hơn, họ lấy tranh của tôi làm nền áo, rồi cắt tranh cô gái của họa sỹ khác vào rồi in chồng lên, tự nhận đó là “mẫu thiết kế” và chào bán quảng cáo công khai trên web và mạng xã hội”.

Họa sỹ Ngụy Đình Hà, tác giả bức tranh sơn dầu Hai chị em vẽ năm 2018, bị xâm phạm trái phép, cho biết: “Để sáng tác được một bức tranh, người họa sỹ phải trả giá bằng nhiều năm trải nghiệm cuộc sống, lăn lộn với thực tế, phải tìm tòi phong cách, nghiền ngẫm mất ăn mất ngủ bao nhiêu thời gian, nhưng sở hữu trí tuệ quý báu chắt lọc này lại bị các công ty ngang nhiên tự ý lấy đem xào xáo bừa bãi, bán ra thương trường kiếm lời mà không hề xin phép, không trả tiền tác quyền. Tôi thực sự rất tức giận và đau xót cho tác phẩm của mình”.

Còn họa sỹ Lâm Đức Mạnh (Tác giả bức tranh sơn dầu Đêm thu được vẽ năm 2017, cũng bị xâm phạm trái phép bản quyền khi in lên áo dài) chia sẻ: “Tôi thấy buồn cho thẩm mỹ của nghề tạo mẫu thời trang áo dài. Tranh có ngôn ngữ của tranh, vẽ trên áo dài đòi hỏi ngôn ngữ khác, không thể in tranh, cắt ghép thô thiển để ghép vào áo dài được. Tôi thấy thương cho sự ấu trĩ của đơn vị may áo dài, đồng thời cũng rất bất bình về việc họ sử dụng tranh của tôi mà không xin phép”.

Công khai vi phạm

Điều đáng buồn là các công ty tự ý lấy mẫu tranh của các họa sỹ đều là các công ty kinh doanh áo dài. Theo các họa sỹ thống kê, hiện ít nhất có 4 công ty áo dài vi phạm về tác quyền đối với các bức tranh của họ. Trong đó có những công ty chỉ vi phạm 1 đến 2 bức nhưng có những công ty bị 5 họa sỹ tố cáo vi phạm tác quyền. Tranh bị phối, vẽ lại trên nền áo dài rồi công khai quảng cáo trên trang web công ty thông qua những người đẹp nổi tiếng, bán đại trà cho người tiêu dùng.

Sau khi các họa sỹ lên tiếng, các công ty vi phạm đã rút các hình ảnh vi phạm khỏi trang web, một số công ty gửi thư xin lỗi họa sỹ và cam kết sẽ không tái phạm. Vấn đề các họa sỹ đặt ra là thời gian tới có giải pháp nào để ngăn chặn các công ty vi phạm cũng như lợi nhuận thu được do vi phạm này sẽ xử lý thế nào? Và những hành vi vi phạm trên sẽ có chế tài ra sao nhằm răn đe đối tượng vi phạm?

Trọng Thịnh