Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XII: VN sớm chặn được đà suy giảm

Gốc
* Những điểm nghẽn của tăng trưởng

Hôm qua, Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Phú Trọng đã đọc diễn văn khai mạc kỳ họp thứ 6, QH khóa XII, kỳ họp dự kiến sẽ kéo dài trong hơn một tháng. Đây là kỳ họp dài và quan trọng, trong bối cảnh nền kinh tế đang có nhiều chuyển biến nhanh, cần có những đối sách phù hợp. Tăng trưởng cao nhất khu vực Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đọc diễn văn khai mạc kỳ họp Tâm điểm của ngày làm việc đầu tiên là bản báo cáo của Chính phủ do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trình bày về những kết quả, tồn tại của năm 2009 và nhiệm vụ của năm 2010. Đánh giá quá trình ứng phó với suy thoái kinh tế trong những tháng đầu năm 2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, những khó khăn, thách thức là “trầm trọng” song bằng những giải pháp tổng hợp, Việt Nam đã sớm ngăn chặn được đà suy giảm. Các doanh nghiệp đã vượt qua được thời điểm khó khăn nhất, sản xuất được phục hồi và có bước phát triển, lao động được thu hút trở lại. Từ quý 2/2009, giá trị sản xuất công nghiệp đã tăng trở lại một cách ổn định, tháng sau cao hơn tháng trước. GDP tăng đều qua các quý, từ 3,14% của quý 1, 4,46% quý 2 tới 5,76% quý 3. 9 tháng đầu năm GDP tăng 4,56% và dự kiến cả năm 2009 tăng khoảng 5,2%, đạt chỉ tiêu QH đề ra. Với mức tăng trưởng này, VN được đánh giá là nước có mức tăng trưởng cao nhất trong khu vực. Phân tích rõ những diễn biến trong điều hành nền kinh tế, chuyển từ ưu tiên kiềm chế lạm phát sang ưu tiên ngăn chặn suy giảm kinh tế, Thủ tướng cho rằng, “đây là sự chuyển hướng quan trọng, kịp thời, đúng đắn và cũng rất khó khăn, thể hiện bước tiến mới về năng lực lãnh đạo, trình độ dự báo và khả năng phản ứng”. Năm 2010, cắt giảm tối thiểu 30% các quy định hiện hành về thủ tục hành chính Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng Các biện pháp kiềm chế nhập khẩu các mặt hàng không thiết yếu cũng giúp nhập siêu giảm còn khoảng 16,5% so với 28,5% năm 2008; dự trữ ngoại tệ ổn định. Cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng cũng đạt được nhiều kết quả, khiến người đứng đầu Chính phủ hài lòng. Ông nói: "Lần đầu tiên các bộ, ngành, tỉnh, thành phố đã công khai bộ thủ tục hành chính của bộ, ngành, địa phương mình, thể hiện một bước tiến mới trong cải cách thủ tục hành chính". Theo Thủ tướng: "Nhiều giải pháp để phòng, chống tham nhũng đạt được kết quả thiết thực". Những điểm nghẽn Tuy mức tăng GDP của Việt Nam được đánh giá là cao nhất trong khu vực nhưng Thủ tướng tỏ ra chưa hài lòng bởi “tốc độ tăng GDP vẫn thấp nhất trong 10 năm trở lại đây”. Ông nhấn mạnh: “Tăng trưởng chủ yếu vẫn theo chiều rộng, cơ cấu kinh tế kém hiệu quả, năng suất lao động, chất lượng và sức cạnh tranh còn thấp”. Thủ tướng đánh giá, các cân đối vĩ mô của nền kinh tế chưa thật vững chắc; điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối chưa thật linh hoạt, "dẫn đến tình trạng găm giữ USD"; bội chi ngân sách tăng và chính sách tiền tệ nới lỏng luôn tiềm ẩn nguy cơ lạm phát cao trở lại. Đặc biệt, kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực và thể chế kinh tế thị trường chưa có bước cải thiện đáng kể - đây chính là hạn chế mà Thủ tướng gọi là "điểm nghẽn của tăng trưởng". Ông cho rằng: "Môi trường kinh doanh chưa thật thông thoáng, bộ máy hành chính còn cồng kềnh, hiệu lực hiệu quả còn thấp, năng lực và kinh nghiệm điều hành kinh tế vĩ mô vẫn còn hạn chế". Cùng với đó là mạng lưới giao thông chưa hoàn chỉnh, chất lượng thấp; hệ thống thủy lợi chưa đồng bộ, hiệu quả quản lý và sử dụng chưa cao; quản lý nhà nước về chất lượng giáo dục, đào tạo còn bất cập; chất lượng nguồn nhân lực thấp... Thủ tướng cũng thừa nhận: "Kết quả cải cách hành chính còn thấp, năng lực xây dựng thể chế còn yếu". Bằng chứng là, đến tháng 8.2009, các cơ quan nhà nước còn nợ 28 văn bản hướng dẫn thi hành các luật đã có hiệu lực từ ngày 1.7.2009. 5 nhóm giải pháp lớn Nhận định “thách thức ở phía trước là rất lớn” và “tín hiệu phục hồi kinh tế toàn cầu còn yếu”, song Chính phủ vẫn đề xuất các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2010 cao hơn so với năm 2009. Thủ tướng nhấn mạnh, sẽ tập trung mọi nỗ lực phục hồi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức cao hơn năm 2009; nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng cường sự ổn định của kinh tế vĩ mô và ngăn chặn lạm phát cao trở lại; bảo đảm an sinh xã hội và cải thiện một bước đời sống nhân dân... GDP tăng khoảng 6,5% so với 2009. Chỉ số giá tiêu dùng khoảng 7%; tạo việc làm cho khoảng 1,6 triệu lao động; giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10%; điều chỉnh lương tối thiểu trong các doanh nghiệp từ đầu năm 2010, lương tối thiểu chung lên 730.000 đồng/tháng từ 1.5.2010... Để thực hiện các mục tiêu này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng trình bày trước QH 5 nhóm giải pháp lớn. Trước hết là tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; thực hiện một bước tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Thủ tướng cam kết: Hoàn thiện cơ chế quản lý và cải tiến thủ tục đầu tư, phân cấp mạnh về quyền hạn và trách nhiệm nhằm giải tỏa nhanh các điểm nghẽn. Người đứng đầu Chính phủ đề cập đến giải pháp điều hành linh hoạt, thận trọng chính sách tài chính, tiền tệ để ổn định kinh tế vĩ mô, ngăn ngừa tái lạm phát cao và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng. Cùng lúc, phải bảo đảm tốt an sinh xã hội và phúc lợi xã hội; phát triển các lĩnh vực văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường. Ngoài ra, Thủ tướng cho rằng cần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại. Kích thích kinh tế có trọng tâm, trọng điểm Trong Báo cáo thẩm tra đánh giá tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2009, dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ NS T.Ư năm 2010, Chủ nhiệm UB Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển (ảnh) cho rằng “việc tiếp tục thực hiện một số chính sách kích thích kinh tế trong giai đoạn phục hồi kinh tế là cần thiết”. Nhưng UB Tài chính - Ngân sách cho rằng không nên thực hiện kích thích kinh tế mang tính dàn đều, bình quân như hiện nay mà chuyển sang kích thích có trọng tâm, trọng điểm, tập trung nguồn lực để cơ cấu lại nền kinh tế, đưa nền kinh tế phát triển theo chiều sâu và bền vững. “Dừng các chính sách miễn, giảm thuế; thực hiện giãn thời hạn nộp thuế một quý đối với số thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp sản xuất, gia công dệt may, da giày, sử dụng nhiều lao động”, Chủ nhiệm UB Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển đề nghị. Nên dừng hỗ trợ lãi suất vay vốn ngắn hạn Trong báo cáo thẩm tra đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết của QH về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2009 và phương hướng nhiệm vụ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế (UBKT) của QH Hà Văn Hiền (ảnh) cho rằng: Gói hỗ trợ lãi suất vay vốn ngắn hạn (hỗ trợ lãi suất 4% theo Quyết định 131/QĐ-TTg) đã hoàn thành vai trò "giải cứu" cho một bộ phận doanh nghiệp khó khăn, nếu tiếp tục duy trì sẽ gây khó khăn cho chính sách tiền tệ, bảo đảm cân đối vĩ mô. UBKT đề nghị: "Nên dừng chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn ngắn hạn đúng thời hạn công bố (ngày 31.12.2009)". Trên thực tế, ông Hà Văn Hiền cũng chỉ ra rằng, số doanh nghiệp được vay vốn hỗ trợ lãi suất không nhiều (20% tổng số doanh nghiệp) đã gây ra sự thiếu bình đẳng trong quan hệ kinh tế giữa các doanh nghiệp. Ông Hiền cho biết, có ý kiến cho rằng có hiện tượng dùng vốn vay để đảo nợ, đầu tư vào chứng khoán hoặc đầu tư vào bất động sản, vay vốn hỗ trợ lãi suất đế gửi tiết kiệm hưởng chênh lệch. UBKT tán thành với các nhận định, đánh giá tình hình năm 2010 của Chính phủ. UBKT đồng ý với đề xuất chỉ tiêu tăng trưởng GDP năm 2010 là 6,5% của Chính phủ, nhưng đề nghị chỉ số tăng giá nên là không quá 8% (Chính phủ đề nghị khoảng 7%). UBKT cũng đề nghị mức bội chi ngân sách năm 2010 chỉ nên là không quá 6% (Chính phủ đề nghị 6,5%). Duy trì gói kích cầu để kích thích kinh tế Trao đổi với báo chí về việc có tiếp tục thực hiện gói kích cầu thứ hai hay không, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh (ảnh) cho biết: Kinh tế trong nước đã phục hồi nhưng chưa thể lấy lại đà tăng trưởng cao như trước kia. Năm 2009, GDP tăng 5,2%, năm 2010, Chính phủ đề xuất 6,5%, mức tăng trưởng này còn cách khá xa so với mức đề ra trước đây là 7,5 - 8%. Vì vậy, vẫn nên duy trì kích cầu để kích thích nền kinh tế song mức độ phải khác, không giống như lúc kinh tế suy giảm. Chính vì thế, Bộ Tài chính mới có đề xuất không miễn giảm thuế nữa. Hỗ trợ lãi suất cũng phải khác. Hỗ trợ cho dự án đầu tư, bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn đầu tư sản xuất, mua sắm máy móc, thiết bị, tài sản cố định... Duy trì bởi nó có tác động lâu dài tới nền kinh tế, giúp từng bước tái cơ cấu nền kinh tế. Về hỗ trợ ngắn hạn nên dừng. Xuân Toàn (ghi) An Nguyên

Tin nóng

Tin mới