Lofoten mùa thu hoạch cá tuyết

Gốc
Hai ngày ở đây, chúng tôi đã được nếm đủ mùi vị thời tiết của quần đảo Lofoten, và đã được thưởng thức vị cá tươi rói hấp gừng, cá khô một nắng nướng thơm do đến đúng mùa đánh bắt cá Cod thuộc họ cá tuyết, một đặc sản của vùng đảo này.

Những ngôi nhà sặc sỡ nằm sát mép biển được dựng trên những cọc gỗ, nước biển màu xanh biếc hoặc xám xịt tùy tiết trời nắng hay mưa, những đỉnh núi nhọn hoắt vừa mới hôm qua còn phủ trắng tuyết chỉ qua một đêm mưa bão đã lộ ra một màu đen xì. Hành trình đến Lofoten của chúng tôi không suôn sẻ như dự định. Cũng chính vì thời tiết quá lạnh, nhiều tuyết và băng mà chuyến tàu của đêm đó đã phải dừng lại rất lâu trong hành trình. Chỗ chúng tôi chọn ở là gần điểm chót của quần đảo ở tận cuối con đường hun hút và quanh co giữa những núi và hồ (điều này chúng tôi biết trên chuyến xe buýt lượt về) tạo thành hình xương cá với vô số cầu bắc đến các đảo nhỏ, những lối rẽ ngang vào các làng khiến chuyến đi xa thật là xa. Nhưng sau 68 giờ, chúng tôi cũng đến được nơi muốn đến. Sáng sớm hôm sau tỉnh giấc thấy trời xanh ngắt, chúng tôi vội vàng xách máy đi. Lúc này mới nhận ra căn nhà chúng tôi thuê nằm ngay sát mép biển, ba phía nhìn ra biển và núi đứng sừng sững. Màu đỏ của nó rực lên trong nắng ban mai, thật nổi trên nền trời xanh và đỉnh núi phủ tuyết trắng. Những đám mây phía trên những đỉnh núi kia ửng lên một màu hồng huyễn hoặc. Chim hải âu và mòng mòng cũng đang chao liệng, miệng kêu râm ran. Tôi lang thang mọi góc của làng chài nhỏ bé này, mùa đông hầu như chẳng có ai đi lại trên đường phủ đầy tuyết trắng. Nghe tiếng động cơ xe xúc, tôi quay lại thấy ngay những ngư dân đang mang cá về bến và xử lý đống cá vừa đánh bắt được từ một chiếc thuyền khá lớn. Trong xưởng chế biến cá thuộc một gia đình ngư dân, sáng sớm nhưng cả gia đình đã làm việc, từ ông nội cho đến các con trai và cháu trai. Bố của chú bé mới 6 tuổi đang chỉ bảo cho em việc cắt lưỡi cá xiên riêng và xâu đầu cá. Đây là công việc truyền thống của làng chài Lofoten chỉ dành cho các bé, như là nghi lễ bắt buộc để trở thành một ngư dân thực thụ. Cậu bé có vẻ rất thích thú với công việc này. Nơi đây cuộc sống thật giản dị, người ta đều quen nhau. Người dân ít nói nhưng thân thiện và cởi mở và họ rất yêu mến quê hương của mình, nhiều người đã đi làm xa nhưng cuối cùng cũng quay trở về chốn này. Cá tươi rói, tôi hỏi mua thì họ tặng luôn một con to tướng đã bỏ đầu làm sạch sẽ nặng dễ đến 5kg, lại còn đi kiếm túi đựng cho chúng tôi. Được biết chúng tôi đến từ Việt Nam họ cũng ô a các bạn thật giỏi đánh thắng cả Mỹ - đi đâu cũng được ngưỡng mộ, nhưng tôi vẫn nghĩ ngợi vì cho rằng mình không đóng góp chút công lao nào vào thắng lợi đó, và cũng tự hỏi không hiểu đến bao giờ Việt Nam mới có những cái mới có tầm cỡ thế giới để các bạn quốc tế biết mà ngợi ca ngoài cuộc chiến tranh kia? Mọi công việc ở đây từ đánh bắt cá ngoài biển đến mổ bụng moi ruột cắt đầu để xâu mình cá và đầu cá đem phơi trên những chiếc giàn dựng ngay cạnh biển cũng đều do đàn ông làm. Cứ hai thân cá buộc vào nhau rồi vắt lên giàn phơi. Đầu cá được xâu thành chuỗi và phơi riêng sau sẽ được nghiền làm thức ăn gia súc. Người ta cũng xuất khẩu đầu cá khô sang các nước Châu Phi hoặc được mua bởi chính phủ Na Uy để dùng làm hàng cứu trợ các nước chậm phát triển. Dầu gan cá tuyết và sản phẩm Omega-3 được chiết xuất từ trứng cá tuyết là những sản phẩm xuất khẩu nổi tiếng của Na Uy. Những loại cá khô và phi lê cá muối hảo hạng, đắt giá nhất được chế biến từ những con cá tươi rói, vẫn còn sống khi mổ bụng và bỏ đầu. Chính vì cần cá còn sống khi chế biến nên ngư dân ở đây dùng một loại lưới rê đặc biệt tránh cá bị chết khi kéo lưới. Tháng Ba, tháng Tư đúng mùa cá Cod về vùng biển này đẻ trứng nên việc đánh bắt rất dễ dàng, sáng nào thuyền bè cũng trở về khẳm cá tuyết. Chỉ cần ra khỏi bến chừng 30 phút đi tàu đến luồng cá, thu lưới thả từ hôm trước kéo lên là cả khoang tàu đầy ăm ắp, gỡ hết cá và cua dính trên lưới, lại thả lưới xuống để còn có việc cho ngày mai. Những thùng nhựa to xếp cá đầy ăm ắp được khuân liên tục vào xưởng chế biến sơ khi cá còn tươi, rồi mang ngay ra giàn phơi. Mùa đông thích hợp cho việc phơi cá khô vì không có côn trùng và vi sinh vật mau làm thối rữa. Chỉ việc buộc đuôi 2 con cá vào và vắt lên giàn gỗ, sau chừng ba tháng hong gió biển, thấm tuyết để bớt mùi tanh và khô khan bởi nắng biển là có thể xếp vào kho sấy tiếp. Sấy xong cá thì 80% nước bay hơi hết, chỉ còn lại những gì tinh túy ngon nhất của con cá. Khí hậu từ tháng Ba đến tháng Năm ở Lofoten rất lý tưởng cho việc hong cá, không quá nóng và không quá lạnh, gió thổi đều và có một chút mưa hoặc tuyết. Xuất khẩu thành phẩm cá khô và bột cá cho thức ăn gia súc là thế mạnh của Lofoten nói riêng và Na Uy nói chung, đóng góp đáng kể vào GDP của quốc gia này bên cạnh dầu mỏ và khí đốt. Để quên đi cơn bão đang kéo đến ngoài vịnh, chúng tôi làm thịt con cá to tướng được cho lúc sáng - phần hấp gừng, phần thì đem nướng, mùi thơm ngào ngạt. Và dưới bầu trời mọng nước kèm gió mạnh ào ào những ngư dân làng chài vẫn phơi cá. Họ vẫn còn đủ thời gian để đứng hút thuốc lá và tán chuyện sau mỗi chuyến xe chở cá. Những giàn cá mới phơi vẫn còn nhỏ máu tươi xuống nền tuyết trắng loang dần một màu đỏ. Lofoten là quần đảo nằm trên vòng bắc cực của Na Uy có diện tích khoảng 1227km² với khoảng 24 nghìn dân. Đa số người dân sống bằng nghề đánh bắt cá và dịch vụ du lịch. Đây là một quần đảo rất nổi tiếng có phong cảnh tuyệt vời của Na Uy, nơi nhiệt độ mùa đông tương đối ấm so với các vùng xung quanh do có dòng hải lưu ấm (Golf Stream) chảy qua. Để đến được Lofoten có nhiều cách. Người ta có thể bay đến Oslo (thủ đô Na Uy) hay Stockholm (thủ đô Thụy Điển) rồi từ đó bay tiếp đến Leknes hay Svolvaer thủ phủ của quần đảo này. Những người ta cũng có thể đi tàu hỏa đến Bodo rồi từ đó đi phà đến Lofoten. Một cách nữa là đi tàu thủy (cruise) trên cung đường Hurtigruten, du khách sẽ được dừng chân tại 5 điểm trên quần đảo này. Một cung đường nữa là bay đến Stockholm rồi từ đó đi tàu đến cảng Narvik rồi tiếp tục hành trình bằng xe buýt hay ôtô tự lái. Cá tuyết đánh bắt ở Lofoten nổi tiếng ngon bậc nhất vùng cực bắc. Tháng Ba và Tư là mùa cá về vùng quần đảo này đẻ trứng, cũng là vụ đánh bắt cá quan trọng của ngư dân. Hai tuần cuối tháng Ba và đầu tháng Tư hàng năm ở Lofoten diễn ra Giải vô địch thế giới bắt cá tuyết, năm nào cũng có hàng trăm người dự thi từ gần 20 quốc gia.

Tin nóng

Tin mới