Luật gia Trần Công Trục: Ý chí của Nhà nước và Nhân dân Việt Nam không bao giờ mất

Gốc
Cuộc trò chuyện cho số báo ngày hôm nay (19-1), ngày tròn 40 năm diễn ra trận hải chiến Hoàng Sa 1974, được chúng tôi thực hiện với Luật gia Trần Công Trục - nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ, ngay trước giờ ông bay vào Đà Nẵng - nơi có chính quyền huyện đảo Hoàng Sa thân yêu của Tổ quốc.

Đảo Trường Sa lớn

Ảnh: Hoàng Long

PV: Thưa ông, ngày hôm nay chúng ta sẽ nhắc và sẽ luôn luôn nhắc nhở: Hoàng Sa mãi mãi là của Việt Nam…

Luật gia Trần Công Trục

Ảnh: Quốc Anh

Quyền chủ quyền ấy do nhiều thế hệ người Việt Nam xác lập và gìn giữ. Máu xương của biết bao người Việt Nam đã đổ xuống và chúng ta không bao giờ quên điều ấy!

- Việc xác lập chủ quyền và bảo vệ Hoàng Sa là một quá trình đấu tranh liên tục qua nhiều thời kỳ lịch sử. Chúng ta không bao giờ quên công lao của những người đã ngã xuống bảo vệ biên giới lãnh thổ nước ta. Từ những đội hùng binh của triều đình xưa kia, tới những người lính trong trận hải chiến 1974…Công lao của họ, người dân Việt Nam không bao giờ quên được.

Dư luận hiện nay quan tâm đến trận hải chiến Hoàng Sa 1974 theo những quan điểm khác nhau. Vậy theo ông, cần có sự tuyên truyền thế nào để tránh những suy diễn, lợi dụng sự việc này gây rối loạn thông tin và gây nên những bất lợi không đáng có trong chính sách ngoại giao, trong nội bộ xã hội?

- Qua theo dõi tôi thấy, dư luận đã có những quan tâm tới những gì đã diễn ra trong lịch sử liên quan đến cuộc hải chiến này. Theo tôi nghĩ, phải đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền để trước hết mỗi người dân Việt Nam phải hiểu rõ.

Ở đây tôi muốn nhấn mạnh là phải có những nhận thức đúng đắn. Chúng ta trân trọng việc thể hiện tinh thần yêu nước của nhân dân, nhưng cách thể hiện bằng những cuộc biểu tình mà trên mạng tôi thấy nhiều người kêu gọi nhau, về mặt pháp lý không đem lại hiệu quả gì. Nếu biểu tình mà đem lại chủ quyền thì các nước khác cũng đã làm rồi. Người Trung Quốc cũng sẽ làm. Tôi không phủ nhận lòng yêu nước của mọi người, với thiện chí của nhân dân trong việc đấu tranh đòi lại chủ quyền. Chúng ta trân trọng điều đó nhưng nên nhớ rằng, vấn đề quan trọng về mặt pháp lý là từ phía các cơ quan nhà nước thể hiện bằng những văn bản pháp lý, bằng tiếng nói chính thức từ cơ quan quyền lực nhà nước. Tiếng nói chính thức của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ Việt Nam mới thể hiện những hành động đảm bảo cho ý chí của nhân dân Việt Nam. Phải thực sự tìm ra các bằng chứng pháp lý chứ không phải hô khẩu hiệu chung chung.

Vậy theo ông, trong thực tế hiện nay, bước đi của chúng ta là gì để có thể thực thi chủ quyền của chúng ta tại Hoàng Sa?

- Đó là câu hỏi đặt ra với rất nhiều băn khoăn. Bởi chúng ta vẫn nói Hoàng Sa là của Việt Nam, nhưng trong thực tế phía Trung Quốc đã cắm chốt một cách bất hợp pháp ở đó kể từ năm 1974. Theo tôi, vấn đề đầu tiên nên làm là phải công bố công khai các sự kiện có liên quan đến việc Trung Quốc đã từng bước dùng lực lượng vũ trang để xâm chiếm quần đảo Hoàng Sa của chúng ta trong lịch sử. Đấy là những sự kiện ta phải công bố công khai cho người dân trong nước, cũng như dư luận quốc tế biết được những hành động sai trái của Trung Quốc. Việc chúng ta nhắc lại sự kiện này, làm rõ nó về mặt pháp lý cũng có giá trị rất lớn. Bởi vì lúc bấy giờ chính quyền Việt Nam Cộng hòa là chủ thể trong quan hệ quốc tế theo Hiệp định Genève vốn có quyền quản lý 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, việc họ thực thi việc bảo vệ chủ quyền trong trận hải chiến 1974 cũng là một cơ sở pháp lý quan trọng trên thực tế mà chúng ta không thể để lãng quên.

Đúng là trên thực tế Trung Quốc đã lợi dụng thời cơ dùng quân sự để chiếm. Nhưng họ chiếm về mặt vật chất chứ về mặt tinh thần, ý chí của Nhà nước và nhân dân Việt Nam không bao giờ mất. Hoàng Sa mãi mãi là của Việt Nam. Vì vậy chúng ta phải tiếp tục đấu tranh trên phương diện pháp lý.

Mà trên phương diện pháp lý, chúng ta có đầy đủ bằng chứng, thưa ông?

- Trong luật pháp quốc tế, để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, có hai yếu tố rất quan trọng: Đó là yếu tố vật chất và tinh thần. Nếu để mất cả hai yếu tố đó thì coi như chúng ta bỏ rơi hoặc thừa nhận cho kẻ khác quyền làm chủ. Như vậy, khi Hoàng Sa đã bị xâm chiếm về mặt vật chất thì về mặt tinh thần, ý chí khẳng định chủ quyền của nhà nước phải không bao giờ mất.

Nhà nước Việt Nam (thông qua phát ngôn của Bộ Ngoại giao Việt Nam) trong suốt nhiều năm qua luôn luôn phản đối bất kỳ động thái nào của Trung Quốc liên quan đến việc xâm hại chủ quyền Việt Nam, chính là để thể hiện ý chí của người Việt Nam. Điều đó rất quan trọng, thậm chí chúng ta phải làm mạnh mẽ hơn. Không chỉ là những công hàm ngoại giao, tuyên bố ngoại giao mà chúng ta phải gửi tiếng nói đó, ý chí đó lên các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, các cơ quan quốc tế khác có liên quan.

Tôi nghĩ, chúng ta có đầy đủ điều kiện khẳng định với quốc tế rằng chúng ta không bao giờ từ bỏ chủ quyền đối với Hoàng Sa.

Trở lại với câu hỏi đặt ra ở trên, làm thế nào để nhân dân Việt Nam được thực thi chủ quyền của mình ở Hoàng Sa, thưa ông?

- Chúng ta giải quyết vấn đề Hoàng Sa thế nào theo tôi cực kỳ khó khăn. Chúng ta không thể và không nên giải quyết bằng các xung đột quân sự. Bởi vì chính thế giới cũng sẽ không đồng tình nếu các bên để xảy ra xung đột.

Theo tôi, phải tập trung giải quyết bằng các biện pháp hòa bình. Ví dụ như đàm phán, dùng các biện pháp cơ quan tài phán quốc tế, các tổ chức quốc tế để xử lý. Tất nhiên mỗi cái đó có điều kiện thủ tục phức tạp. Chúng ta cần phải chuẩn bị hồ sơ pháp lý để đưa lên tòa án quốc tế với những bằng chứng cụ thể. Tôi nhấn mạnh phải là những bằng chứng có giá trị pháp lý. Bởi nhiều khi dư luận nhầm tưởng, hay tin vào những cái mơ hồ. Cho nên cơ bản vẫn phải hướng vào việc xác lập một quan điểm về mặt pháp lý, hồ sơ pháp lý có liên quan để chứng minh và bảo vệ cho bằng được nếu ngồi đàm phán với nhau và đưa ra các cơ quan tài phán quốc tế. Muốn như vậy phải có sự nghiên cứu, có sự tập hợp các chuyên gia nghiên cứu một cách cặn kẽ.

Trước mắt, chúng ta phải có hướng dẫn cho dư luận truyền thông một cách đúng đắn. Nhiều thông tin tôi thấy hiện nay còn "sạn” lắm. Trên cơ sở đó lập ra hồ sơ, chỗ nào còn thiếu chưa đầy đủ thì phải bổ sung. Cần tập hợp lực lượng trong, ngoài nước để tập trung làm.

Muốn thắng lợi trong quá trình đàm phán cũng như giải quyết thông qua hòa bình, công tác chuẩn bị hồ sơ pháp lý cũng như con người có trình độ là vô cùng quan trọng. Phải nhớ rằng Hoàng Sa, Trường Sa có những mối liên hệ với nhau. Ngoài vấn đề đấu tranh ngoại giao pháp lý, tuyên truyền trên các mặt trận mà vừa rồi chúng ta đã có những cố gắng rất lớn khi đưa các sự kiện này ra để nhân dân hiểu, phải đưa ra nhiều căn cứ nữa.

Việc cuối cùng là phải làm thường xuyên, đừng bị động đến lúc nào sự kiện xảy ra kiểu như Trung Quốc có hành động gì liên quan thì truyền thông lại ào ào đổ vào. Cần làm bài bản, có lịch trình thường xuyên nghiên cứu, đưa ra chuyện gì phải cực kỳ chắc chắn và có sự thống nhất chứ không thì mỗi người một phách. Nhất là tập hợp sức mạnh trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, cả bạn bè quốc tế.

Trân trọng cảm ơn ông!

Chúng ta đều biết quần đảo Hoàng Sa đã bị Trung Quốc xâm lược từ năm 1974. Nhưng đây là lãnh thổ của Việt Nam. Chúng ta luôn luôn và sẽ mãi mãi khẳng định: Nhà nước Việt Nam là nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã chiếm hữu và thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Điều đó được thực hiện liên tục, rõ ràng và hòa bình, hoàn toàn đúng nguyên tắc luật pháp quốc tế.

CT - Thu Hương (thực hiện)

Tin nóng

Tin mới