Miễn học phí bậc THCS liệu có khả thi như mong đợi?

Gốc
Dư luận đang trăn trở về đề xuất miễn học phí cho bậc THCS liệu có thực thi và nếu đi vào thực hiện có đạt được hiệu quả như mong muốn hay không?

Tại buổi làm việc với Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP.HCM về công tác chuẩn bị cho năm học mới 2018-2019, ông Nguyễn Thiện Nhân - Bí thư Thành ủy TP.HCM cho biết, năm 2017, TP.HCM thu được hơn 351 tỷ đồng tiền học phí từ bậc THCS. Thành phố đang tính toán và cân đối ngân sách để tiến tới miễn học phí cho học sinh bậc THCS, có thể thực hiện từ tháng 1/2019.

Miễn học phí để phổ cập THCS

Hiện tại, thành phố đã giao Sở Tài chính lên phương án “miễn học phí bậc THCS” trình Hội đồng Nhân dân TP.HCM xem xét để có thể sớm thông qua vào cuối năm nay và thực hiện từ đầu năm sau.

Trước đó, khi dự án Luật Giáo dục sửa đổi được Chính phủ trình xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 12/3, nội dung “miễn học phí cho học sinh THCS” bị đưa ra khỏi dự luật.

Hai Bộ Tài chính và Nội vụ không đồng tình với đề xuất này vì làm tăng chi ngân sách Nhà nước trong khi đang gặp khó khăn. Chính sách miễn học phí cho bậc THCS trên thực tế cũng ghi nhận nhiều ý kiến trái chiều, nhiều người đồng tình nhưng phản đối cũng không ít.

Bộ GD-ĐT giải thích, việc Nhà nước mới miễn học phí đối với giáo dục tiểu học, còn trẻ mầm non 5 tuổi và học sinh THCS chưa được miễn học phí, gây khó khăn khi huy động trẻ đến trường, nhất là vùng núi, vùng dân tộc thiểu số. Mức thu học phí hiện tại không quá cao, nhưng cũng là gánh nặng đối với gia đình thu nhập thấp, cận nghèo.

Việc miễn học phí bậc THCS sẽ huy động được trẻ lứa tuổi này đến trường, định hình việc phân luồng học sinh THCS và định hướng nghề nghiệp cho các em THPT rõ ràng hơn, khắc phục tình trạng mất cân đối trong cơ cấu trình độ và ngành nghề đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội và hội nhập quốc tế.

Đề án “miễn học phí cho học sinh bậc THCS” nếu được thông qua sẽ áp dụng vào đầu năm 2019.

Mặc dù được miễn học phí song nhiều phụ huynh trăn trở việc phát sinh nhiều chi phí khác.

Nỗi lo các khoản phụ thu khác

Nhiều phụ huynh than trời về những khoản đóng phí đầu năm, trong đó có những nơi lên đến hàng chục triệu đồng, nhưng tiền học phí chỉ là phần rất nhỏ trong số đó. Trong khi, học sinh phải nộp tiền học thêm gấp nhiều lần học phí, chưa kể đến các khoản như hoạt động hè, sửa chữa trường, 4-5 loại quỹ, giấy kiểm tra, lao công, bảo vệ, nước uống, gửi xe, kỹ năng sống, học thêm nhóm…

Hiện tại nước ta đã áp dụng chính sách phổ cập giáo dục bậc tiểu học bằng cách miễn học phí cho học sinh cấp 1 các trường công lập. Mặc dù như vậy phụ huynh vẫn kêu than họ phải đóng quá nhiều khoản cho con em, trong đó những khoản không hợp lý. Đây được gọi là tình trạng lạm thu trong ngành giáo dục.

Nhiều phụ huynh cho rằng, học phí THCS hiện nay không quá cao, tuy nhiên trên cả nước vẫn còn nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Việc miễn học phí sẽ đỡ phần nào gánh nặng trong việc mua đồng phục, sách vở… tạo điều kiện cho các học sinh đến trường.

Bà Trương Thị Ngọc Giàu (ngụ Q. Gò Vấp, TP.HCM) cho biết: “Miễn học phí THCS là điều cần làm, đặc biệt là các vùng nông thôn, miền núi vì khoản học phí là một gánh nặng cho những gia đình khó khăn, đông con đi học”.

Ngược lại, một vài phụ huynh ở TP.HCM cũng không mấy quan tâm đến vấn đề này và họ cho rằng không thu học phí sẽ làm gia tăng lạm thu hoặc có những khoản thu tương đương với học phí khác…

“Học phí chỉ là một phần, các phí nảy sinh như “hỗ trợ”, “vận động”, “tự nguyện” mới đáng quan tâm. Thiết nghĩ Bộ GD-ĐT nên công khai những khoản cần phải đóng còn lại và không được thu bất cứ khoản nào khác” - một phụ huynh tại TP.HCM nói.

Theo ông Lê Hoài Nam - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM thì ở bậc tiểu học đã hoàn thành phổ cập giáo dục và miễn học phí 100%. Ở bậc THCS thì cũng đã hoàn thiện phổ cập trên cả nước nhưng chưa áp dụng chính sách miễn học phí cho học sinh bậc học này.

Thống kê của Sở GD-ĐT TP.HCM trong năm học 2018-2019, dự kiến toàn TP.HCM có 1.677.581 học sinh, tăng 67.234 học sinh so với năm học 2017-2018.

Trong đó, bậc tiểu học tăng nhiều nhất với 26.812 học sinh, mầm non tăng 20.225 học sinh, THCS tăng 10.406 học sinh và THPT tăng 9.791 học sinh. Mức học phí bậc THCS tại TP.HCM hiện nay là 85.000 đồng/học sinh/tháng đối với các địa bàn nhóm 2 và 100.000 đồng/học sinh/tháng đối với địa bàn nhóm 1.

Bài & ảnh: Phan Định