Một biểu tượng của thời đại

Gốc
QĐND - Trong diễn văn chào mừng Đoàn đại biểu cấp cao của Đảng Cộng sản Việt Nam thăm Cu-ba tháng 3-2004, Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô đã khẳng định trải qua gần nửa thế kỷ được Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, mối quan hệ Việt Nam – Cu-ba thực sự đã trở thành một biểu tượng của thời đại. Lời nhận xét cô đọng và súc tích đó đã nói lên đầy đủ ý nghĩa cao đẹp, tầm vóc sâu rộng và sự phát triển vững bền của tình hữu nghị đặc biệt, tình đoàn kết gắn bó và sự hợp tác toàn diện giữa hai đất nước cách nhau tới nửa vòng Trái Đất.

Điều tất yếu

Cách đây 55 năm, ngày 2-12-1960, Cu-ba và Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra trang sử mới cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc nằm ở hai nửa Đông-Tây của địa cầu. Cột mốc 2-12-1960 không xuất hiện một cách ngẫu nhiên, mà là sự kết tụ tất yếu quan hệ giữa những dân tộc xung kích đi đầu trong cuộc đấu tranh chống thực dân, đế quốc.

Một biểu tượng của thời đại - Ảnh 1

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân thăm trường phổ thông trung học mang tên Việt Nam tại La Ha-ba-na trong chuyến thăm chính thức Cu-ba tháng 9-2015. Ảnh: VĂN YÊN

Đặc biệt hơn, vị Anh hùng dân tộc Cu-ba Hô-xê Mác-ti là người đầu tiên ươm mầm cho tình đoàn kết Việt Nam - Cu-ba từ năm 1889 khi giới thiệu với đồng bào mình và các dân tộc anh em ở Mỹ La-tinh về đất nước, con người Việt Nam đôn hậu và quả cảm qua bài “Cuộc dạo chơi trên đất An Nam” trong tác phẩm “Tuổi Vàng” nổi tiếng của ông. Nhờ “Cuộc dạo chơi trên đất An Nam” của Hô-xê Mác-ti - một trí thức lớn, một lãnh tụ của phong trào đấu tranh giành độc lập cho đất nước-người Cu-ba được biết thêm về ý chí kiên cường và tinh thần đấu tranh bền bỉ của dân tộc có tên An Nam trong suốt chiều dài lịch sử đất nước. Hô-xê Mác-ti đã gieo cấy vào trái tim đồng bào mình sự khâm phục và niềm tin vào thắng lợi của những người bạn Việt Nam.

Thắng lợi của Cách mạng Cu-ba, thất bại của đội quân đánh thuê của Mỹ trên bãi biển Hi-rôn, cùng những lời tuyên bố hùng hồn của vị Thủ tướng trẻ tuổi Phi-đen Ca-xtơ-rô kiên quyết bảo vệ phẩm giá của nhân dân Cu-ba trong cuộc Khủng hoảng tên lửa (còn gọi là cuộc Khủng hoảng Ca-ri-bê) tháng 10-1962 đã thực sự chinh phục tình cảm yêu quý của người Việt Nam dành cho Cu-ba.

Các nhà lãnh đạo của Cách mạng Cu-ba, đặc biệt là vị lãnh tụ Phi-đen Ca-xtơ-rô đã sớm nhận biết tầm quan trọng của cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất đất nước của nhân dân Việt Nam đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Các nhà cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhận thấy muốn giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, rất cần có sự ủng hộ tích cực và tình đoàn kết rộng rãi của nhân dân tiến bộ toàn thế giới, đặc biệt của phong trào giải phóng và độc lập dân tộc. Đó chính là khởi nguồn và trở thành quyết sách đối ngoại của nhân dân hai nước, là động lực gắn kết hai dân tộc trong một chiến hào chung.

Mối quan hệ thủy chung, gắn bó

Hơn nửa thế kỷ qua, vượt qua mọi thử thách của thời gian và những thăng trầm của lịch sử nhân loại, nhân dân hai nước Việt Nam - Cu-ba tay nắm chặt tay, kề vai sát cánh thủy chung ủng hộ, giúp đỡ nhau trong thời điểm khó khăn và cùng chia sẻ niềm vui chiến thắng.

Cu-ba là nước đi đầu trong phong trào thế giới ủng hộ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trước đây. Chỉ gần hai năm sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao, các Đại sứ quán Việt Nam và Cu-ba đã lần lượt được mở tại Thủ đô hai nước. Cu-ba cũng là quốc gia đầu tiên trên thế giới công nhận Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam, tiếp nhận Phái đoàn Thường trú của Mặt trận tại La Ha-ba-na vào tháng 7-1962, mở Đại sứ quán và cử Đại sứ trình Thư ủy nhiệm lên Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ trong vùng rừng núi ở Tây Ninh, giữa bom đạn chiến tranh. Người Việt Nam nào cũng ghi nhớ câu nói bất hủ của đồng chí Phi-đen Ca-xtơ-rô: “Vì Việt Nam, chúng tôi (nhân dân Cu-ba) sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”. Người Việt Nam nào cũng không quên hình ảnh đồng chí Phi-đen phất cao lá cờ Giải phóng trên cứ điểm 241 trên cương vị là nguyên thủ nước ngoài đầu tiên và duy nhất đến thăm vùng mới giải phóng ở Quảng Trị vào tháng 9-1973.

Bên cạnh sự ủng hộ chính trị và tinh thần quý báu, Cu-ba cũng dành cho Việt Nam sự ủng hộ vật chất hào phóng. Ngay trong chuyến thăm lịch sử đó, Chủ tịch Phi-đen đã công bố quyết định của Chính phủ Cu-ba ủng hộ một số phương tiện máy móc để giúp Việt Nam xây dựng một đoạn đường thuộc hệ thống Đường huyền thoại Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn hùng vĩ. Các thủy thủ Cu-ba quả cảm, bất chấp hiểm nguy đưa những chuyến tàu vượt qua vòng phong tỏa thủy lôi vào cảng Hải Phòng, mang hàng vạn tấn đường và hàng hóa viện trợ khác cho nhân dân Việt Nam. Cu-ba cũng nhiệt tình hỗ trợ Việt Nam tái thiết đất nước với các công trình kinh tế-xã hội đầy ý nghĩa, đó là Bệnh viện Đồng Hới, cung đường Xuân Mai-Sơn Tây, Trại bò Mộc Châu, Trại gà Lương Mỹ và Khách sạn Thắng Lợi ở Hà Nội. Trải qua hơn 4 thập kỷ qua, các công trình này vẫn phát huy giá trị kinh tế-xã hội to lớn. Ngoài ra, từ năm 1961 đến nay, Cu-ba cũng đã đón nhận, đào tạo trình độ đại học cho hàng nghìn cán bộ, sinh viên Việt Nam, góp phần không nhỏ vào việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cho Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.

Các thế hệ người Việt Nam mãi mãi ghi nhớ với lòng biết ơn sâu sắc về sự ủng hộ khảng khái, sự giúp đỡ chí tình mà Đảng, Nhà nước và nhân dân Cu-ba anh em đã dành cho nhân dân ta trong cuộc chiến tranh cứu nước trước cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày này.

Người Cu-ba có câu châm ngôn “Tình yêu được đáp trả bằng tình yêu”. Tình cảm của nhân dân Việt Nam dành cho người bạn thân thiết ở nửa phía Tây địa cầu đã thể hiện đúng tinh thần của câu châm ngôn đó. Ngay từ những năm tháng chiến tranh, phong trào đoàn kết với Cu-ba đã không ngừng được phát triển, cả bề sâu và bề rộng trên đất nước ta, kể cả tại những vùng căn cứ cách mạng ở miền Nam. Thậm chí tình cảm đoàn kết đó còn được hun đúc ngay trong trái tim của những chiến sĩ cách mạng bị giam cầm trong các nhà tù và vùng bị địch chiếm đóng.

Đáp ứng đề nghị của phía bạn, Việt Nam cũng đã cử những đoàn chuyên gia quân sự sang công tác tại Cu-ba để chia sẻ với bạn những kinh nghiệm về chiến tranh nhân dân, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân sẵn sàng đáp trả những cuộc tấn công vũ trang của quân thù. Những chiến thắng của quân dân ta luôn được các bạn Cu-ba đón nhận với niềm vui và tự hào chiến thắng như của chính mình. Đồng chí Phi-đen đã nhiều lần nói rằng những người Việt Nam đã chiến đấu và hy sinh vì các dân tộc trên thế giới, trong đó có nhân dân Cu-ba.

Việt Nam cũng chia sẻ khó khăn với Cu-ba trong “Thời kỳ đặc biệt”, duy trì cung cấp gạo ổn định, đồng thời, triển khai hiệu quả Dự án giúp Cu-ba tăng cường sản xuất lúa gạo giai đoạn 2010-2015 nhằm hướng tới mục tiêu Cu-ba sớm tự túc và đảm bảo được an ninh lương thực. Những hình ảnh hết sức xúc động về các cụ già dành một phần lương hưu còn khiêm tốn, các em học sinh bớt phần ăn sáng của mình để tham gia phong trào ủng hộ những người anh em Cu-ba khắc phục hậu quả thiên tại nặng nề xảy ra hơn 10 năm về trước, đều là những minh chứng cho câu nói “Đoàn kết, ủng hộ Cu-ba là lương tâm và trách nhiệm của những người cộng sản và toàn thể nhân dân Việt Nam”.

Ngày nay, các mối quan hệ đoàn kết và hợp tác giữa hai Đảng, hai Nhà nước và hai dân tộc tiếp tục củng cố và phát triển theo chiều sâu và hiệu quả hơn. Hai bên cũng đang tích cực triển khai Chương trình Nghị sự kinh tế trung hạn ký kết vào tháng 3-2014, trong đó xác định rõ các lĩnh vực hợp tác hai bên có tiềm năng và có thể bổ sung cho nhau, nhất là về nông nghiệp, dầu khí, xây dựng hạ tầng du lịch, sản xuất hàng tiêu dùng, dược phẩm; đồng thời, coi trọng đẩy mạnh hợp tác về giáo dục-đào tạo, khoa học-công nghệ, văn hóa.

Nhìn lại chặng đường 55 năm qua chúng ta có quyền tự hào về mối quan hệ đoàn kết mẫu mực giữa nhân dân hai nước và hoàn toàn tin tưởng rằng các thế hệ Việt Nam và Cu-ba hôm nay và ngày mai sẽ tiếp nối truyền thống đó để viết tiếp trang sử vẻ vang của mối tình thủy chung gắn bó như giữa hai người anh em sinh đôi, đúng như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định.

NGUYỄN DUY CƯƠNG

Tin nóng

Tin mới