Một góc nhìn "Thành phố Lễ hội cội nguồn"

Gốc
TP Việt Trì, Phú Thọ hôm nay.

Nhìn từ hiện trạng Từng là kinh đô của nước Văn Lang, Việt Trì có bề dày lịch sử và chiều sâu văn hóa cội nguồn. Các di tích Làng Cả, đồi Ràm; các tên đất, tên làng như Thậm Thình, Tiên Cát, Bạch Hạc, Làng Trầu... còn nguyên dấu tích thời tiền sử. Tất cả đang cần được tái hiện sao cho vừa giữ được vẻ đẹp vùng đất cố đô, mang bản sắc của nền văn hóa lâu đời, đồng thời mang vóc dáng của văn minh công nghiệp. Về địa lý, Việt Trì còn gọi là thành phố Ngã ba sông. Trong bài: 'Ngã ba Hạc Phú' nổi tiếng, Tiến sĩ thượng thư Nguyễn Bá Lân đã coi đây là vẻ đẹp tạo hóa ban tặng. Nhưng Việt Trì chưa khai thác được lợi thế này như một số nơi đã làm. Chẳng hạn, ở các thành phố Huế bên bờ sông Hương, Đà Nẵng bên sông Hàn, Bắc Giang bên sông Thương, các nhà quản lý, thiết kế, xây dựng đã biết tận dụng vẻ đẹp dòng sông để xây dựng quy hoạch đô thị. Đó là những gợi ý hay cho Việt Trì. Những năm gần đây, để xứng tầm một trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của tỉnh, Việt Trì đã đầu tư xây dựng một số công trình có giá trị, như khu ngã tư Gia Cẩm, tuyến đường Nguyễn Tất Thành, đường Hòa Phong... Đặc biệt, nhiều công trình văn hóa nổi lên như những điểm nhấn cho thành phố, như Sân vận động, bể bơi, Nhà thi đấu thể thao, Nhà văn hóa lao động, một số khách sạn, siêu thị tư nhân... Song, về mặt tổng thể, quy hoạch của thành phố còn lộn xộn, manh mún. Trục đại lộ Hùng Vương (được coi là bộ mặt của thành phố) chưa thể hiện vóc dáng của một đô thị hiện đại; nhà cửa thò ra, thụt vào, cái cao, cái thấp, ít yếu tố kiến trúc. Đường đô thị xấu, nhất là vỉa hè, lại càng xấu vì không được làm bằng vật liệu bền đẹp nhiều nơi hè vừa lát xong cỏ đã mọc lên tua tủa. Ở khía cạnh khác, là thành phố đô thị loại II, cách trung tâm Thủ đô Hà Nội không xa, nhưng đến nay thành phố vẫn chưa có quảng trường. Vấn đề này đã được nhiều thế hệ lãnh đạo nghĩ đến, song thời gian cứ trôi đi mà quảng trường vẫn chưa có. Cũng do thiếu quy hoạch tổng thể nên Việt Trì không còn giữ được đặc thù của thành phố trung du. Nơi đây, đồi, gò đã bị san lấp, làm biến dạng địa hình. Nói đến 'Thành phố Lễ hội cội nguồn' không thể không nói đến Đền Hùng. Trong những năm gần đây, Đền Hùng cùng các đền đài, lăng tẩm trong khu vực đã được đầu tư lớn để trùng tu tôn tạo. Trục hành lễ khu trung tâm lễ hội tạo được không gian khá đẹp. Không gian lễ hội cũng được mở rộng với đền Mẫu, đền Lạc Long Quân. Các khuôn viên mới như vườn tượng, hồ sinh thái cùng nhiều dự án, công trình văn hóa, thương mại dịch vụ quan trọng khác đang tiếp tục triển khai. Những điều kiện 'cần' Đối với TP Việt Trì, cái thiếu nhất hiện nay là quy hoạch tổng thể với tầm nhìn chiến lược. Trước hết, bản quy hoạch tổng thể kiến trúc - xây dựng của thành phố phải do những kiến trúc sư giỏi, có kinh nghiệm thực hiện, trên cơ sở tham khảo ý kiến của các cơ quan, những người có tâm huyết và năng lực chuyên môn, những nhà kiến trúc, nhà văn hóa, văn nghệ sĩ... Việt Trì cần tận dụng lợi thế của địa hình nhất là hai bên bờ sông, đồng thời sớm triển khai xây dựng quảng trường thành phố. Chắc chắn rằng, khi có quảng trường, nhiều công trình phục vụ cho các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch sẽ phát triển xứng tầm hơn. Bên cạnh đó, cần phải xem xét tính toán ngay để dành những quỹ đất cần thiết ở những vị trí quan trọng làm các ga-lơ-ri nghệ thuật, trình diễn và tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống. Tỉnh Phú Thọ cũng cần có kế hoạch cụ thể hơn trong việc khôi phục, tái hiện những di tích lịch sử, những truyền thuyết liên quan đến thời đại Hùng Vương ở các địa danh đã nêu trên (mỗi lần Festival Huế, có trên 15 tụ điểm các hoạt động văn hóa). Cùng đó là kế hoạch xây dựng một số tượng đài và biểu tượng của thành phố với những đặc thù và tính chất riêng, phù hợp với đòi hỏi của Thành phố Lễ hội cội nguồn dân tộc, như Tượng Quang Trung ở Hà Nội, Nguyễn Trãi ở Hải Dương, Trần Hưng Đạo ở Nam Định, Lê Lợi ở Thanh Hóa, Bác Hồ ở Vinh... Rồi việc huy động mọi nguồn lực để xây dựng tháp Hùng Vương xứng tầm công trình thế kỷ của thời đại Hồ Chí Minh. Đó không chỉ là biểu hiện của lòng tri ân công đức Tổ tiên, mà còn là biểu tượng tâm linh của dân tộc nói chung và tỉnh Phú Thọ nói riêng. Và cũng chính nơi đây sẽ là nơi thu hút đông đảo du khách muôn phương; là điểm quần tụ của con Lạc cháu Hồng trong ngày Giỗ Tổ. Tương tự, Việt Trì cũng cần nghĩ đến việc xây dựng biểu trưng (logo) của thành phố như những thành phố văn minh khác. Rõ ràng, đối với một thành phố lễ hội, tất cả những phần việc hết sức cơ bản và quan trọng này sẽ không thể mang lại kết quả như mong muốn nếu thiếu sự đồng thuận cao từ ý tưởng đến quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, cụ thể. Biểu hiện của một đô thị văn minh còn bắt đầu từ những tuyến phố. Vì vậy, TP Việt Trì cũng cần có một cuộc cải tạo đồng bộ hệ thống vỉa hè và lòng đường với cách nhìn nhận mới. Sớm loại bỏ những cầu bê-tông nối vỉa hè, lòng đường theo kiểu chắp vá; thay vào đó là những tuyến đường đô thị với vật liệu đẹp, bảo đảm chất lượng kỹ, mỹ thuật, nhất là những tuyến đường chính. Trên góc độ giải pháp, chúng ta vẫn thường nhắc tới cụm từ 'xã hội hóa'. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Vấn đề là phải có những chính sách ưu tiên, khuyến khích các tổ chức và người dân để họ có thể mở lòng tham gia đầu tư. Với tất cả lòng thành kính tri ân tổ tiên nguồn cội, chắc chắn những người được góp công góp của xây dựng, tôn tạo, tái hiện những công trình văn hóa, lịch sử cũng như xây dựng những công trình làm đẹp cho 'Thành phố Lễ hội cội nguồn' cũng là khát vọng tâm linh của không chỉ người dân Việt Trì, Phú Thọ.

Tin nóng

Tin mới