Mỹ sẽ cùng bảo đảm an ninh năng lượng ở Mekong

Gốc
Mỹ thông báo sẽ cùng Nhật Bản hỗ trợ các nước thuộc lưu vực sông Mekong đảm bảo an ninh năng lượng bền vững.

Mới đây, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ Ngoại giao Thái Lan đã tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Sáng kiến Hạ nguồn Mekong (LMI) lần thứ 12 tại Bangkok.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo bắt tay khi gặp người đồng cấp Thái Lan Don Pramudwinai, bên lề cuộc họp của Bộ trưởng Ngoại giao Asean tại Bangkok. Ảnh: Reuters

Phát biểu tại Hội nghị, Ngoại trưởng Mỹ đã đề cập tới tình trạng thiếu nước nghiêm trọng đang xảy ra ở khu vực hạ lưu sông Mekong. Ông Pompeo cho rằng, Trung Quốc đang "cưỡng ép kiểm soát" sông Mekong thông qua các dự án đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nước ở khu vực hạ lưu sông.

Ngoại trưởng Mỹ cho biết, các kế hoạch của Trung Quốc đối với dòng sông ở thượng nguồn bao gồm nổ mìn, nạo vét đáy sông sẽ làm phá hủy nguồn cá và càng tạo điều kiện để Trung Quốc thao túng nguồn nước.

Theo Trung tâm Stimson tại Washington (Mỹ), Trung Quốc có kế hoạch xây thêm 8 đập khác ở lưu vực sông, tại dòng chính và các nhánh.

"Mực nước của con sông đang ở mức thấp nhất trong một thập kỷ qua, một vấn đề có liên quan đến quyết định đóng nước từ thượng nguồn của Trung Quốc" - Bangkok Post dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ cho biết.

Ngoại trưởng Mike Pompeo cũng tiết lộ, Mỹ đang cùng với Nhật Bản thiết lập "Đối tác năng lượng khu vực Mekong" (JUMPP) nhằm hỗ trợ các nước Mekong bảo đảm an ninh năng lượng một cách bền vững.

Tham gia Hội nghị, các Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Campuchia, Lào, Myanmar và Tổng Thư ký ASEAN đã cùng có quan điểm nhất quán với Sáng kiến dữ liệu nguồn nước Mekong và đưa vào hoạt động trang dữ liệu "Nguồn nước Mekong" nhằm chia sẻ dữ liệu phục vụ dự báo thiên tai và hoạch định chính sách. Sáng kiến nhằm mục tiêu hỗ trợ tăng cường vai trò của Ủy hội sông Mekong (MRC.

Các Bộ trưởng đã nhất trí tăng cường tính bao trùm, trọng điểm và hiệu quả của Sáng kiến Hạ nguồn Mekong để đóng góp thiết thực hơn nữa vào việc giải quyết các thách thức xuyên biên giới, thúc đẩy phát triển bền vững tại khu vực.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh nhấn mạnh các lĩnh vực hợp tác cần tập trung thời gian tới, bao gồm: Nâng cao năng lực thực hiện các dự án cơ sở hạ tầng, Tăng cường năng lực hoạch định chính sách về quản lý nguồn nước sông Mekong; và Xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của thời đại kỹ thuật số.

Phó Thủ tướng cũng khẳng định vai trò quan trọng của nhóm Những người bạn của Hạ nguồn Mekong (FLM) trong việc huy động hỗ trợ của các đối tác giúp khu vực Mekong đạt mục tiêu phát triển, và bày tỏ ủng hộ khôi phục cơ chế này.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh. Ảnh: VOV

Hội nghị đã thông qua Tuyên bố chung về kỷ niệm lần thứ 10 Sáng kiến Hạ nguồn Mekong.

Hạn hán đã diễn ra nhanh chóng trong tháng 6 và tháng 7 ở Thái Lan, nước ở hạ nguồn sông Mekong, đã khiến chính phủ nước này buộc phải khuyến cáo người dân phải dừng hoạt động trồng lúa - ngành kinh tế chính của quốc gia này.

Các chuyên gia cảnh báo rằng tình trạng thiếu nước đột ngột và hạn hán có thể dẫn tới một tương lai không mấy tươi sáng cho sông Mekong và hệ động thực vật trên dòng sông này. Một kịch bản có thể xảy tới chính là sự tuyệt chủng của các loại cá khổng lồ sinh sống ở đây.

Ngoài ra, việc điều chỉnh xả nước từ các con đập có thể làm dòng chảy của sông thay đổi và đi ngược với tự nhiên. Điều này có thể dẫn tới những hệ lụy không thể lường trước và có thể sẽ rất nghiêm trọng.

Mặt khác, việc hạn chế nguồn nước chảy từ thượng nguồn xuống cũng ảnh hưởng tới sinh kế của những người từ bao đời nay vẫn sống nhờ vào nguồn thủy hải sản trù phú trên con sông này.

Thêm nữa, việc chặn dòng chảy có thể làm gián đoạn quá trình di cư của các loài cá, ngăn phù sa trôi xuống hạ lưu, chưa kể đến hàng ngàn người dân sống trong mối đe dọa bị hạn hán hoặc lũ lụt.

Cúc Phương