Người góp phần chuyển đổi số ngành Thư viện

Những năm gần đây, Thư viện TP Cần Thơ có nhiều giải pháp phát triển văn hóa đọc trong xu hướng phát triển công nghệ số, tiêu biểu là việc phục vụ tài liệu số hóa, tài liệu điện tử theo mô hình thư viện số. Một trong những người có đóng góp lớn trong chuyển đổi số ngành Thư viện là anh Nguyễn Thanh Nhã, Phó Giám đốc Thư viện TP Cần Thơ.

Anh Nguyễn Thanh Nhã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo với sáng kiến EbookLib2020.

Anh Nguyễn Thanh Nhã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo với sáng kiến EbookLib2020.

“75 nghìn sáng kiến, vượt khó, phát triển” năm 2021 là chương trình do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động trong đoàn viên công đoàn, công nhân, công chức, viên chức, người lao động trên cả nước. Chương trình nhận được 250.177 sáng kiến tham gia. Kết quả, 128 cá nhân được công nhận có sáng kiến tiêu biểu, ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn lao động, sản xuất và công việc của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trong đó có sáng kiến của anh Nguyễn Thanh Nhã. Với thành tích này, anh Nhã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo.

Anh Nhã tham gia chương trình với sáng kiến “Phần mềm tin học EbookLib 2020”, được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đánh giá là “góp phần thúc đẩy phát triển văn hóa đọc cho người dân TP Cần Thơ trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0”. Anh Nhã cho biết: Qua thực tế công tác trong ngành Thư viện, anh nhận thấy xu hướng đọc sách điện tử ebook ngày càng nhiều, trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ như hiện nay. Bên cạnh đó, sách địa chí về TP Cần Thơ và các tỉnh ĐBSCL hiện được bạn đọc tìm kiếm rất nhiều, nhưng đây là những đầu sách hiếm, phần nhiều sách xuất bản khá lâu và không tái bản, nên Thư viện TP Cần Thơ không thể đáp ứng hết nhu cầu độc giả. Anh Nhã nhen nhóm ý tưởng và bắt tay xây dựng phần mềm EbookLib2020.

EbookLib2020 giúp quản lý tài liệu số hóa, quản lý quá trình đọc của bạn đọc, hạn chế việc vi phạm bản quyền sách số hóa. Phần mềm EbookLib2020 được thiết kế ấn tượng, tiện ích, giúp bạn đọc có thể đọc trên máy tính bất cứ ở đâu, lúc nào. Tính đến ngày 1-7-2022, EbookLib2020 đã tích hợp được 350 nhan đề địa chí ĐBSCL, bạn đọc có thể truy cập và xem toàn văn tài liệu. Hiện tại, phần mềm này vẫn đang được tiếp tục bổ sung vốn tài liệu. Điểm hay nữa là anh Nhã đã giới thiệu EbookLib2020 với Liên hiệp Thư viện ĐBSCL, thư viện các tỉnh có thể bổ sung vốn tài liệu vào phần mềm này với các tài liệu địa chí mà đơn vị sẵn có để gia tăng nguồn lực thông tin.

EbookLib2020 là thành quả mới nhất của anh Nhã sau gần 25 năm gắn bó với ngành Thư viện Cần Thơ. Vốn tốt nghiệp sư phạm Toán, nhưng với niềm đam mê ngành Thư viện và năng khiếu công nghệ thông tin, anh Nhã đã có nhiều sáng kiến hiệu quả trong thời kỳ tin học hóa từ những năm 2000, cho đến chuyển đổi số ngày nay, đáp ứng công tác vận hành, phục vụ bạn đọc của thư viện cũng như tiện ích cho bạn đọc. Khoảng năm 2010, anh Nhã đã xây dựng phần mềm quản lý thư viện mang tên MyLib2010, đến nay vẫn phát huy hiệu quả tốt. Nếu như trước đây, công tác chuyên môn, nghiệp vụ của Thư viện TP Cần Thơ qua sổ sách, nhập danh mục được ghi chép bằng tay, thống kê số liệu cũng bằng phương pháp thủ công, thì thông qua MyLib2010, việc lưu trữ và hệ thống cơ sở dữ liệu được thực hiện trên phần mềm. MyLib2010 cũng tạo ra các sản phẩm thông tin số như thư mục, báo cáo thống kê các chỉ tiêu pháp lệnh ngành Thư viện... Anh Nhã cũng tiên phong cùng cộng sự xây dựng Cổng Thông tin điện tử Thư viện TP Cần Thơ nhằm giới thiệu, quảng bá và cung cấp các dịch vụ của Thư viện thành phố; xây dựng phần mềm “Cơ sở dữ liệu Tên đường và công trình công cộng của TP Cần Thơ”...

Anh Nhã chia sẻ, 3 trụ cột chính của chuyển đổi số quốc gia là Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số. Với xu hướng phát triển công nghệ số hiện nay, việc chuyển đổi số là nhiệm vụ và lợi ích của mỗi người, không riêng gì lãnh đạo hay nhân viên, người làm chuyên ngành công nghệ thông tin... Chính điều đó đã thúc đẩy anh Nhã luôn tìm tòi, sáng kiến chuyển đổi số ngành Thư viện, nhất là trong bối cảnh văn hóa đọc đang chịu nhiều cạnh tranh, thách thức. “Động lực để tôi có nhiều sáng kiến chuyển đổi số thời gian qua, đầu tiên là vì tình yêu nghề nghiệp. Tôi cố gắng làm sao để bạn đọc tiếp cận tài liệu dễ dàng hơn, thuận tiện hơn, thu hút bạn đọc nhiều hơn, thông qua con đường chuyển đổi số ngành Thư viện”, anh Nhã nói.

Anh Nhã chia sẻ thêm, để hoạt động của hệ thống thư viện công cộng đạt hiệu quả trong bối cảnh hiện nay, cần thiết phải phát triển song hành giữa thư viện truyền thống và thư viện số. Tuy nhiên, thư viện truyền thống cũng phải tăng tính hiện đại, tiện ích để thu hút bạn đọc; còn với thư viện số, việc phát triển là tất yếu. Để làm được điều này, đội ngũ những người làm công tác thư viện cũng phải “hiện đại theo”, phải có kỹ năng quản lý tài liệu số. Đó là điều anh luôn tự nhắc mình và truyền cảm hứng đó cho cán bộ, nhân viên Thư viện TP Cần Thơ.

Ngoài ra, để việc chuyển đổi số ngành Thư viện đạt hiệu quả, theo anh Nhã, các nhà xuất bản, nhà phát hành sách cần có kế hoạch từng bước phát hành loại hình sách điện tử ebook, tài liệu số. Từ đó, các thư viện có điều kiện tiếp cận, bổ sung vốn tài liệu số, gia tăng nguồn lực số.

Sự năng động, đam mê và chịu khó học hỏi đã giúp Phó Giám đốc Thư viện TP Cần Thơ - Nguyễn Thanh Nhã có nhiều sáng kiến hay trong chuyển đổi số, qua đó góp phần phát triển văn hóa đọc trên địa bàn thành phố.

Bài, ảnh: ĐĂNG HUỲNH

Nguồn Cần Thơ: https://baocantho.com.vn/nguoi-gop-phan-chuyen-doi-so-nganh-thu-vien-a148805.html