Người mang gốm về làng Ngòi

Gốc
Với niềm đam mê cháy bỏng, Lưu Xuân Khuyến ở làng Ngòi, xã Tư Mại, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang đã “thổi vào gốm đất" một phong cách riêng, được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Theo anh, để thành công thì đam mê nghệ thuật là thứ hành trang không thể thiếu được của người nghệ sỹ tạo hình…

“Nghề gốm chọn tôi” Tìm đến cơ sở sản xuất của Lưu Xuân Khuyến, chúng tôi bắt gặp ông chủ đang cùng những người thợ đánh vật với những khối đất. Thật không khó để nhận ra Lưu Xuân Khuyến với vóc dáng nghệ sỹ. Gạt đi những giọt mồ hôi, anh kể lại cho chúng tôi nghe cái duyên đến với nghề gốm. Sinh năm 1977 trong một gia đình thuần nông, cha là thương binh nặng (hạng 1/4). Là con trưởng trong gia đình nên từ nhỏ Khuyến đã phải lăn lộn với cuộc sống đầy khó khăn, vất vả. Vốn có chút năng khiếu về nghệ thuật, Khuyến thi đỗ ngành gốm trang trí của trường Đại học mỹ thuật công nghiệp Hà Nội. Việc thi đỗ của anh đã làm xôn xao cả cái xóm nghèo vì từ xưa đến nay ở làng chưa từng có ai tự học vẽ mà thi đỗ vào trường học mỹ thuật. "Trong suốt những năm sinh viên, ngày ngày tôi thường đạp xe sang Bát Tràng vừa học, vừa làm để mong có cơ hội tích lũy thêm kinh nghiệm. Không chỉ tốn công sức, nhiều kỳ học chuyên ngành tôi phải bỏ tiền túi ra để đầu tư mua nguyên liệu làm bài thực hành nộp cho thầy. Sau những ngày tháng vật lộn, mày mò với đất sét, tình yêu sâu nặng với nghề gốm đến từ khi nào không hay". Khuyến tâm sự . Với đồ án tốt nghiệp là ý tưởng riêng không có thầy cô hướng dẫn, nhưng Khuyến vẫn được xếp loại xuất sắc. Để tích lũy vốn kinh nghiệm, Lưu Xuân Khuyến đã tìm đến các làng nghề ở khắp mọi miền đất nước. Từ làm thợ tại Bát Tràng tới Đông Triều, Mạo Khê, Giếng Đáy, Quảng Ninh, rồi đến Minh Long, Cường Phát ở Bình Dương, Đồng Nai…Với mức lương 6 - 7 triệu/ tháng vào thời điểm đầu năm 2000 nhưng cũng không giữ được chân anh ở lại. Khuyến quyết định tìm về làng gốm Phù Lãng làm với người bạn cùng trường. Trong thời gian ở Phù Lãng, Lưu Xuân Khuyến đã nẩy ra ý tưởng " Tại sao không nhóm lửa ở làng Ngòi để tạo dựng một thương hiệu ?" Thổi tình yêu vào đất Năm 2003, khi đã tích lũy được một số kinh nghiệm kha khá với nghề gốm, Lưu Xuân Khuyến quyết định thực hiện mơ ước cháy bỏng của mình: mang nghề gốm về làng. Với diện tích 500 m2 của gia đình, Lưu Xuân Khuyến cho san đất dựng xưởng. Mặc dù trên địa bàn huyện Yên Dũng có nguồn tài nguyên đất sét khá lớn nhưng chưa có cơ sở nào khai thác sử dụng làm gốm nên nguy cơ thất bại rất cao. Trong khi để đào tạo ra một người thợ lành nghề phải mất từ 3 - 5 năm. Việc quyết định mở xưởng tại quê nhà ngay từ đầu Khuyến đã xác định sẽ gặp không ít khó khăn. Đã có lúc Khuyến bị thất bại thảm hại và phải trả giá bằng cả máu và nước mắt. Lưu Xuân Khuyến kể "Để thai nghén ra một đứa con tinh thần đã đau đớn vô bờ nhưng muốn nó hoàn thiện thì phải phó mặc cho lửa. Một khi đã chơi với lửa thì tính rủi ro cao lắm". Hơn 10 mẻ gốm đầu đều thất bại mất đứt 200 triệu đồng, đến mẻ gốm nung củi đầu tiên thì bị sập lò khiến hai vợ chồng anh phải đi cấp cứu ở bệnh viện Việt Đức. Sau những cú "vấp ngã" đau đớn ấy Khuyến đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm xương máu và cuối cùng anh đã tìm ra được những phương pháp để "chơi với lửa". " Làm thủ công thì chỉ có cách duy nhất là trung thành với phương pháp đốt củi để giữ cho gốm đúng mầu, không bị nứt và giảm chi phí, tạo sức cạnh tranh trên thị trường." Khuyến chia sẻ kinh nghiệm. Trong những lúc khó khăn nhất, Khuyến được các cấp chính quyền địa phương tạo điều kiện giúp đỡ về vay vốn để nắp đặt trang thiết bị và đào tạo nghề. Hiện tại, cơ sở của anh giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 30 lao động, trong đó có 5 người khuyết tật với mức lương từ 1,2 đến 2 triệu đồng. Không ngừng say mê tìm tòi, Lưu Xuân Khuyến đã cho ra đời một dòng gốm của riêng mình, anh đặt tên cho những đứa con tinh thần của mình là " gốm làng Ngòi". Gốm làng Ngòi luôn có hai mầu đặc trưng là men nước dưa và xương đất. Đặc biệt dưới bàn tay khéo léo và tài hoa của người nghệ sỹ trẻ cùng với niềm đam mê nghề vô tận, Khuyến đã thổi cả hồn mình vào gốm làm cho từng sản phẩm luôn thu hút được người xem bởi sự độc đáo ở họa tiết trang trí mang đậm phong cách dân gian. Từ những pho tượng, đèn, phù điêu, gạch trang trí nội ngoại thất, bình, lọ hoa nghệ thuật … đến cả những sản phẩm tinh vi như tranh gốm được tạo nên từ nhiều mảnh nhỏ đều được trang trí hoa văn nổi với hoa sen, lá khoai, lá lúa, lá tre. Khác với Bát Tràng chỉ vẽ và trang trí bằng mầu, Phù Lãng chỉ vuốt và dội men, gốm làng Ngòi được trang trí bằng hoa văn nổi do chính tay họa sỹ là người vợ học cùng trường mỹ thuật với anh tạo nên. Nhưng chỉ sau một thời gian hàng của Khuyến đã bị nhái trên thị trường, thấy vậy, anh chuyển sang trang trí họa tiết thổ cẩm, trang trí họa tiết tứ bình, tứ quý và các sản phẩm mang các tích trong dân gian như Chí Phèo, Thị Nở, chú Tễu… nhưng các sản phẩm này cũng chỉ được một thời gian lại bị "đánh cắp" bản quyền. Cuối cùng Lưu Xuân Khuyến cũng tìm ra một hình thức không thể nhái được, đó là cách trang trí sáng tạo viết thư pháp lên sản phẩm. "Thư pháp là cách trang trí đơn giản, người sử dụng có thể đặt hàng bằng những câu đố hoặc ca dao tục ngữ hay những lời chúc lên sản phẩm...với ưu điểm là chữ viết mỗi người khác nhau không sản xuất hàng loạt một lúc được nên không dễ gì bắt chước." Khuyến nói. Trung bình mỗi tháng xưởng của anh xuất đi 1500 đến 2000 sản phẩm với lợi nhuận trên 20 triệu đồng. Sau 4 năm từ khi bắt tay vào nghề, gốm làng Ngòi đã có thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế. Với hàng trăm các cuộc hội chợ triển lãm được mời đặc biệt tại thời điểm diễn ra hội nghị APEC sản phẩm của anh vinh dự có một gian hàng trưng bầy đại diện "Hình ảnh APEC và đại diện văn hóa Việt Nam". Đến nay, sản phẩm gốm Làng Ngòi đã xuất hiện tại nhiều công trình ở khắp mọi miền đất nước cùng nhiều mẻ hàng xuất sang Nhật, Dubai, Ai Cập, Châu Âu…Năm 2007, Lưu Xuân Khuyến vinh dự được nhận giải thưởng Lương Đình Của. Chia tay với người khai sinh ra gốm làng Ngòi, tôi cứ ấn tượng với tràng thanh niên trẻ dù suốt ngày lấm lem mà vẫn rạng rỡ đầy lạc quan "Muốn thành công ở bất cứ công việc gì cũng phải để tâm vào nó nhưng thành công trong lĩnh vực nghệ thuật còn đòi hỏi người nghệ sỹ phải làm bằng cả sự đam mê, tình yêu từ trái tim để thổi hồn vào những "đứa con tinh thần". Ngoài niềm đam mê ra cần có hành trang vào đời. Hành trang của tôi không phải thứ gì to tát mà đơn giản chỉ là được đào tạo cơ bản. Tôi may mắn có được cả 2 yếu tố đó nên mới thành công." Lưu Xuân Khuyến nói… Thanh Xuân

Tin nóng

Tin mới