Nhà báo Khashoggi mất tích: Tiêu chuẩn kép trừng phạt của Mỹ

Gốc
Có nhiều cách để Mỹ trừng phạt Arab Saudi, nhưng sẽ không sử dụng biện pháp cắt giảm các hợp đồng bán vũ khí.

Cách trừng phạt của nước Mỹ

Liên quan đến vụ việc nhà báo Kamal Khashoggi mất tích trong đại sứ quán Arab Saudi tại Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Donald Trump đã có những phát biểu trên đài CBS News.

"Vào thời điểm này, họ (Arab Saudi) vẫn kịch liệt bác bỏ mọi cáo buộc. Liệu họ có thể đứng sau vụ mất tích này? Có chứ. Chúng ta sẽ tìm ra sự thực và sẽ có những hình thức trừng phạt nặng nề. Nạn nhân lần này là một nhà báo, và là một mục tiêu đặc biệt" - Tổng thống Trump bình luận.

Tuy nhiên, khi được hỏi về những biện pháp trừng phạt nào khả năng sẽ được áp dụng để răn đe Arab Saudi, liệu có thể là những biện pháp cắt giảm nguồn cung vũ khí, làm suy yếu khả năng quốc phòng của quốc gia này. Tổng thống Trump trả lời rất gãy gọn:

"Tôi không muốn làm điều đó. Tôi không muốn đánh mất các đơn hàng quân sự từ Arab Saudi, điều đó sẽ gây hại cho nhân công tại các tập đoàn quốc phòng như Boeing, Lockheed và Raytheon. Sẽ có nhiều cách để trừng phạt, nhưng chắc chắn sẽ không phải là cắt giảm các đơn hàng".

Nhà báo Kamal Khashoggi mất tích trong đại sứ quán Arab Saudi tại Thổ Nhĩ Kỳ

Nhà báo Khashoggi mất tích từ hôm 2/10 sau khi vào lãnh sự quán Arab Saudi ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ để làm thủ tục đăng ký kết hôn với hôn thê người bản địa. Video từ camera an ninh cho thấy ông bước vào lãnh sự quán nhưng không trở ra.

Washington Post hôm qua dẫn thông tin từ các quan chức Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Ankara có đoạn ghi âm và video chứng minh nhà báo Khashoggi bị giết bên trong lãnh sự quán Arab Saudi tại Istanbul hôm 2/10. Đoạn ghi âm này được cho là ghi lại giọng Khashoggi "bị thẩm vấn, tra tấn và sát hại" bên trong cơ sở ngoại giao này.

Khashoggi từng nhiều lần thể hiện quan điểm bất đồng với chính phủ Arab Saudi và được cho là có mối quan hệ mật thiết với Nhà Trắng. Ông tới sống lưu vong tại Mỹ năm ngoái do lo sợ bị trả thù.

Tiêu chuẩn kép trong trừng phạt của Mỹ

Câu chuyện về Khashoggi có nhiều điểm tương đồng với câu chuyện của mục sư Andrew Brunson với Thổ Nhĩ Kỳ. Khi đó, Ankara không trả tự do cho mục sư này, và ngay lập tức Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt lên Thổ Nhĩ Kỳ, làm quốc gia này chịu những tác dụng nặng nề về kinh tế.

Chỉ có điều, cuộc trừng phạt của Mỹ nhằm vào đúng thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ đang có kế hoạch mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, đồng thời có những lập trường đối lập với Mỹ trong vấn đề Syria. Hiện tại, vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong sự hiện diện tại Syria còn được đề cao hơn Mỹ và các đồng minh khác.

Mỹ đang trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ không thương tiếc vì cái cớ Andrew Brunson. Giống như Mỹ trừng phạt Nga nặng nề vì cái cớ điệp viên hai mang Sergei Skripal bị đầu độc. Nhưng với Arab Saudi, một phần Mỹ đổ lỗi cho mọi việc chưa rõ ràng, nhưng phần khác, Washington đang có nhiều mối lợi với Riyadh.

Ngoài những hợp đồng vũ khí khủng giữa Arab Saudi với Mỹ, Washington còn đang trong tiến trình đàm phán để quốc gia Trung Đông này giảm giá bán dầu cho mình. Chưa kể đến sự ủng hộ mà Arab Saudi dành cho Mỹ ở khu vực Trung Đông là không hề nhỏ, từ những căn cứ quân sự cho đến các vấn đề địa chính trị, ngoại giao.

Việc trừng phạt Arab Saudi trong bối cảnh hiện tại là không hề phù hợp với lợi ích Mỹ vào hoàn cảnh hiện tại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump là người thích dùng các biện pháp trừng phạt với đối phương

Câu chuyện của Arab Saudi cũng giống như cách Washington đối đãi với Ấn Độ. New Delhi mua của Moscow hơn 5 tỷ USD hệ thống phòng không S-400, và theo đạo luật CAATSA chống lại kẻ thù nước Mỹ, đáng ra Ấn Độ sẽ bị trừng phạt ngay khi chữ ký trên bản hợp đồng mua bán với Nga khô mực.

Nhưng hàng loạt quan chức cấp cao tại Washington từ Bộ trưởng Quốc phòng, cho đến Ngoại trưởng, và cả Tổng thống Trump đều đang ở trong giai đoạn "cân nhắc miễn trừ". Cũng bởi một lý do đơn giản, Ấn Độ đang rất có lợi cho Mỹ và chẳng dại gì chấm dứt mối quan hệ tốt đẹp này.

Ấn Độ là bạn hàng vũ khí lớn của Mỹ từ vài năm trở lại đây. New Delhi đã nhập khẩu của Mỹ khoảng 15 tỷ USD vũ khí, và Washington cần sự ủng hộ của quốc gia châu Á này trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tân Phong