Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Tìm đâu cho thấy 'Mảnh đất lắm người nhiều ma' thời 4.0?

Gốc
Tại lễ phát động cuộc thi viết truyện ngắn 'Làng Việt thời hội nhập', nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, những tác phẩm nổi tiếng trong văn đàn những năm qua đều viết về thời trước cách mạng, thời đổi mới nhưng viết về người nông dân 4.0 chưa có là bao. Đã nhiều cuộc thi viết về người nông dân, tuyên duyên những tấm gương nông dân điển hình trên khắp đất nước nhưng đó là những tác phẩm báo chí, còn ở truyện ngắn lại ở một tầm sâu hơn, sức sống lâu dài hơn và đang có sự đứt gãy không hề nhẹ...

Nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ, từ khi nền văn học Việt Nam hiện đại xuất hiện, ngay từ những truyện ngắn đầu tiên của Phạm Duy Tốn, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Khải, Nguyễn Kiên cho tới những tác giả sau này như Nguyễn Khắc Trường, Trương Hướng, hay tới những tác giả trẻ hơn như Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Ngọc Tư... tác phẩm xuất sắc nhất của họ đều về nông thôn.

"Tôi nghĩ rằng, đây là đề tài có sức hút mạnh mẽ, có vô vàn yếu tố để khai thác và thể hiện. Nhưng cho tới nay, những tác phẩm được coi đặc sắc và hấp dẫn về nông thôn mới, về người nông dân thời hội nhập, tay cầm smartphone, chỉ đạo cả một khu chăn nuôi rộng lớn lại chưa thấm tháp vào đâu với sự phát triển", nhà thơ Trần Đăng Khoa nói.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa phát biểu tại lễ phát động cuộc thi viết truyện ngắn "Làng Việt thời hội nhập"

Còn nhà văn Tạ Duy Anh, tác giả của "Bước qua lời nguyền" cho biết, ở thời của ông, làng là một không gian nhỏ hẹp với mọi người, bước ra khỏi làng là một thế giới khác. Nhưng hiện tại thì khác, trong làng này có hình ảnh ở làng kia. Trong một thế giới phẳng, chúng ta gần nhau hơn bao giờ hết. Làng đã thay đổi về hình thù, về cơ sở vật chất, quan trọng hơn, là những biến đổi về tinh thần, về văn hóa. Bản thân nhà văn Tạ Duy Anh mỗi khi trở về làng quê đều cảm thấy sợ hãi trước sự biến đổi đến chóng mặt. Trong đó, ông có nỗi sợ hãi mơ hồ về những yếu tố văn hóa truyền thống đang dần mất đi cùng sự phát triển của kinh tế.

"Tôi mong qua cuộc thi này, các nhà văn sẽ phản ánh phần nào để tôn vinh văn hóa làng, cảnh báo xã hội về sự tan nát, sự "nhiễm độc" của các vùng quê. Sự ô nhiễm về tinh thần ấy không được ngăn chặn thì chúng ta sẽ trở nên bế tắc", nhà văn Tạ Duy Anh mong muốn

Nhà văn Đỗ Tiến Thụy nhận định, đa phần nhà văn Việt Nam đều sinh ra ở nông thôn, đó là lĩnh vực họ am hiểu nhất, gắn bó nhất. Bản thân ông cũng vậy. Ông sống ở nông thôn 18 năm sau khi thoát ly, và giờ dù có 20 năm sống ở thành phố, nhưng ông vẫn gắn bó với quê hương. Khi viết, chỉ với đề tài nông thôn, làng quê, ngòi bút của ông mới có rung động mạnh mẽ.

Cũng giống như nhà thơ Trần Đăng Khoa, Đỗ Tiến Thụy cho rằng, tác phẩm viết về làng quê Việt Nam thời 4.0 không phải chưa có, thậm chí đã nhiều tác phẩm được ra đời nhưng lại thiếu vắng các truyện ngắn, các tiểu thuyết chạm vào "mảnh hồn làng" trong mỗi người như "Mảnh đất lắm người nhiều ma".

Nhà báo Lưu Quang Định, Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt, đồng Trưởng Ban tổ chức cuộc thi truyện ngắn "Làng Việt thời hội nhập" đánh giá, việc văn học thiếu các tác phẩm hay về nông thôn khiến người nông dân không được thừa hưởng văn hóa nói về mình, thiếu đi một nguồn động viên to lớn để bà con nông dân cũng như toàn xã hội tham gia vào xây dựng đời sống nông thôn mới.

Vì thế, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt đã phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức cuộc thi viết truyện ngắn về đề tài nông thôn Việt mang tên "Làng Việt thời hội nhập", với tinh thần chung sức phát động một chặng đường sáng tác, đánh thức mảng văn học về nông thôn dường như đang ngủ quên".

Bộ phim nổi tiếng của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần "Đất và người" được chuyển thể từ tiểu thuyết "Mảnh đất lắm người nhiều ma" của nhà văn Nguyễn Khắc Trường

Cuộc thi sẽ được tổ chức trong 2 năm, từ tháng 4/2019 đến tháng 4/2021, nhằm tìm kiếm, chọn lọc và trao giải cho các truyện ngắn xuất sắc phản ánh đời sống hiện thực của nông nghiệp, nông thôn Việt Nam; Tôn vinh người nông dân, cổ vũ tinh thần hăng say lao động, phát huy sáng tạo ở nông thôn mới; Bảo vệ, phát huy các phong tục, văn hóa, nét đẹp của làng quê, nông thôn, đồng thời phê phán những mặt trái, những ảnh hưởng tiêu cực của kinh tế thị trường, của quá trình đô thị hóa đối với làng quê Việt Nam.

Dự kiến cuộc thi sẽ kết thúc, trao giải vào tháng 5/2021 gồm:1 giải nhất trị giá 50 triệu đồng; 2 giải nhì trị giá 20 triệu đồng/giải; 3 giải ba trị giá 10 triệu đồng/giải; 10 giải khuyến khích trị giá 3 triệu đồng/giải.

Ngoài ra, tác giả có nhiều tác phẩm dự thi nhất sẽ được trao giải thưởng trị giá 5 triệu đồng. Ban tổ chức cũng sẽ trao tặng thưởng cho các tác giả có tác phẩm hưởng ứng cuộc thi có chất lượng cao.

Tác phẩm dự thi gửi về Báo Nông Thôn Ngày Nay, Lô E2 Dương Đình Nghệ, quận Cầu Giấy, Hà Nội

Thanh Xuân